علائم وسواس فکری | آشنایی با همه علائم OCD

علائم وسواس فکری | آشنایی با همه علائم OCD

هرگاه فرد به دنبال تمیزی یا نظم بیش از حد باشد، احتمالا به اختلال وسواس فکری عملی دچار شده است! توجه به علائم وسواس فکری، می‌تواند به تشخیص قطعی این اختلال کمک کند. وسواس، اجبار یا هر دو، می‌توانند نشانه ابتلا به OCD باشند. گاهی نشانه‌ها و علائم OCD چنان در فرد شدید می‌شوند که کیفیت زندگی شخص را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

این اثرات منفی، باعث بروز مشکلات جدی در محل کار، زندگی و ارتباط با دیگران می‌گردد؛ بنابراین، تشخیص ocd و اقدام برای درمان این اختلال، برای بهبود کیفیت زندگی فرد لازم است. در بسیاری از موارد، ابتلا به وسواس فکری با افسردگی یا استرس همراه است. بنابراین پزشک متخصص باید بتواند موقعیت بیمار را به گونه‌ای کنترل کند که تمامی این اختلالات بهبود یابند.

علائم وسواس فکری چیست؟

هنگامی که درباره علائم وسواس فکری صحبت می‌کنیم، در اصل هم علائم وسواس و هم علائم اجبار را شامل می‌شوند؛ زیرا معمولا افرادی که به وسواس مبتلا می‌شوند، اجبار را نیز تجربه می‌کنند و برعکس. با این حال، برخی دیگر از بیماران، تنها به یک نوع از این اختلالات اعصاب و روان مبتلا می‌شوند.

علائم OCD علائم کوتاه مدت و زودگذر نیستند! بلکه حتی علائم خفیف این بیماری نیز حداقل به مدت یک ساعت در روز، فرد را درگیر می‌کند. به همین دلیل، وسواس فکری شدید، تاثیر فراوانی بر کیفیت زندگی افراد خواهد داشت؛ به طوری که فعالیت‌های روزمره آن‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای مثال، یک کارمند در محل کار یا یک دانش‌آموز در مدرسه نمی‌تواند وظایف خود را به درستی انجام داده و بازدهی کافی را داشته باشد.mind.org.uk

از مهم‌ترین علائم وسواس فکری شدید می‌توان به این موضوع اشاره کرد که گاهی خود فرد، متوجه افکار وسواس گونه خود می‌شود. حتی او می‌داند که با رفتارهای اجباری، نمی‌تواند مانع از افکار وسواسی گردد! با این حال، طبق یک الگوی غیر قابل کنترل و به طور مرتب، آن‌ها را تکرار می‌کند.

مطالعه پیشنهادی: پرخوری عصبی چیست؟

علائم جسمی وسواس فکری چیست؟

علائم ocd عمدتا به صورت شست و شو یا تکرار فعالیت‌های مختلف ظاهر می‌شود. به همین دلیل، معمولا علائم جسمی خاصی برای وسواس فکری قابل مشاهده نیست. با این حال، برای فردی که به میکروب و عوامل آلوده وسواس دارد، شست و شوی مکرر دست‌ها، اجتناب ناپذیر است. در این گونه افراد، یک نشانه ocd، قرمزی و اگزمای شدید دست‌ها است.psychguides

معمولا وسواس فکری باعث بروز علائم استرس و اضطراب نیز می‌شود. بنابراین، ممکن است در موقعیت‌های پر استرس و پرتنش، شخص دچار تپش قلب، سرگیجه و تعریق شدید گردد. این علائم فیزیکی OCD، ممکن است در فردی که از بستن شیر گاز مطمئن نیست و احتمال آتش سوزی می‌دهد، مشاهده شود.

مطالعه پیشنهادی: علائم استرس و اضطراب با rTMS

مهم‌ترین علائم وسواس فکری در مردان چیست؟

علائم و نشانه‌های وسواس فکری در مردان نیز شامل علائم وسواس و علائم اجبار هستند؛ مردان مبتلا به وسواس فکری، دچار اضطراب، ترس و انزجار هستند.

برخی از مهم‌ترین علائم OCD در مردان، شامل موارد زیر هستند:

  • ترس از آلودگی به میکروب و آلاینده‌ها
  • احساس ترس درباره اتفاقات ناگوار برای خود و دیگران مثل آسیب شخصی، سرقت، آتش‌سوزی و مانند آن ها
  • نگرانی شدید درباره انجام کارهای خارج از شان و غیر اخلاقی مانند شکستن یک قانون، توهین به خدا یا فکر کردن به امور نامناسب
  • داشتن احساس نگرانی شدید درباره زدن حرف نامعقول، توهین کردن یا درگیر شدن به روش تکانشی نسبت به دیگران

علائم وسواس فکری در مردان، شامل علائم اجبار نیز می‌شود. از جمله این علائم می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • شستن بیش از حد دست‌ها
  • شمردن چندین باره چیزها
  • قرار دادن اجسام در جای خود به شکل وسواس گونه
  • مرور ذهنی وقایع برای پیشگیری از اشتباهات احتمالی
  • بررسی درهای قفل شده به صورت مکرر
  • انجام برخی کارها بیش از یک بار برای رسیدن به نتیجه کامل
  • دوری از موقعیت‌هایی که ممکن است علائم OCD را در فرد به وجود آورند
  • پیگیری خارج از اصول برای دریافت تایید از دیگران

علائم OCD در زنان چگونه است؟

علائم وسواس فکری حاد در زنان نیز شبیه به آنچه در مورد مردان توضیح دادیم، بروز می‌کنند. از نشانه‌های OCD شدید در زنان می‌توان به کاهش کیفیت عملکرد آن‌ها در خانه محل کار یا دانشگاه اشاره کرد.mentalhealthcenter

علائم OCD در زنان چگونه است؟

سایر علائم وسواس فکری در زنان به قرار زیر هستند:

  • ترس از کثیفی و آلودگی
  • افکار ناخواسته و تابو در مورد موضوعاتی مانند خشونت، مذهب و جنسیت
  • شمارش اجباری اشیا پول و مانند آن‌ها
  • سفارش دادن و چیدمان اجسام با نظمی خاص، دقیق و افراطی
  • چک کردن مکرر وقایع مانند قفل بودن درها یا خاموش بودن گاز
  • داشتن افکار پرخاش گرانه درباره دیگران یا خود

علائم OCD در زنان در طول روز تکرار می‌شوند. به طوری که افکار و رفتارها یا همان وسواس و اجبارها، مانع از بازده قابل قبول فرد در طول روز خواهد شد.

تفاوت علائم وسواس فکری در زنان و مردان

با اینکه علائم وسواس فکری شدید در زنان و مردان، بسیار به یکدیگر شبیه هستند، اما تفاوت‌هایی نیز وجود دارد. در واقع، شدت برخی علائم در زنان بیشتر است. برای مثال، اکثر بانوان مبتلا به OCD، در معرض وسواس‌های مرتبط با آلودگی و تمیزی قرار می‌گیرند. به طوری که آن‌ها همیشه نسبت به کثیفی‌ها و مواد شیمیایی حس انزجار دارند. شستشوی زیاد، اصلی‌ترین واکنش بانوان نسبت به این گونه علائم وسواس فکری است.

اما انواع نشانه وسواس فکری شدید در مردان، عموما با برقراری نظم و تقارن همراه است. در واقع، بسیاری از مردان مبتلا به OCD عملی، به دنبال ایجاد نظمی خاص در چیدن اشیا هستند. برای مثال، اگر اشیا در یک ردیف منظم و به دنبال هم قرار نگیرند، آن‌ها برای منظم کردن آن‌ها اقدام می‌کنند.

علائم وسواس فکری شدید در دوران بارداری و پس از آن

یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی که در تشدید علائم وسواس فکری نقش دارد، هورمون‌ها هستند. هورمون‌ها تاثیر بسزایی بر سلامت اعصاب و روان بانوان مبتلا به اختلال وسواس اجباری دارند. هر گونه نوسانات هورمونی در بانوان، می‌تواند شدت علائم OCD را افزایش دهد. برای مثال، معمولا بانوان در چرخه قاعدگی، بارداری و یائسگی بیشتر از زمان‌های دیگر، نشانه‌های وسواس فکری شدید را نشان می‌دهند. بر اساس تحقیقات انجام شده، تغییرات هورمونی قبل از قاعدگی و پس از زایمان، بر شدت علائم OCD تاثیرگذار هستند.

نتایج مطالعات و تحقیقات نشان می‌دهند که سطح بالای استروژن در بدن، علائم OCD را شدت می‌بخشد. به همان نسبت نیز اگر مقدار استروژن در بدن کمتر گردد، انواع نشانه وسواس فکری، شدت کمتری دارند. با این حال، همچنان تحقیقات درباره ارتباط سطح استروژن و علائم وسواس فکری ادامه دارند. مسلما رسیدن به نتایج مطلوب در این باره، می‌تواند برنامه درمان OCD عملی در بانوان را اثربخش‌تر کند.

علائم وسواس فکری در کودکان و نوجوانان چگونه هستند؟

مهم‌ترین علائم ocd در کودکان و نوجوانان، دقیقا مشابه با علائم این بیماری در بزرگسالان است. از مهم‌ترین نشانه‌هایی که به تشخیص وسواس فکری در کودکان و نوجوانان کمک می‌کنند، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

علائم وسواس فکری در کودکان و نوجوانان چگونه هستند؟

  • ترس شدید درباره رویدادهای منفی یا انجام کار اشتباه
  • نگران بودن درباره ناقص بودن کارها
  • داشتن افکار و تصاویر ناراحت‌کننده و ناخواسته درباره آسیب به خود یا دیگران
  • داشتن افکار جنسی ناخواسته و مزاحم
  • نگرانی بابت ناراحت کردن خدا
  • نگران بودن درباره آسیب زدن به دیگران از طریق برخی کارها مانند رانندگی با ماشین
  • داشتن افکار ناخواسته درباره خودکشی
  • اعتقاد به خرافات برای جلوگیری از اتفاقات بد
  • مقصر دانستن خود درباره برخی اتفاقات بد در گذشته
  • اعتراف یا عذرخواهی بیش از حد
  • تلاش برای جلب رضایت دیگران
  • داشتن اجبارهای ذهنی مانند خواندن نماز
  • تمایل شدید به شستن مکرر دست‌ها یا دوش گرفتن
  • تمایل به نظم شدید اشیا و وسایل
  • نگرانی دائمی کودک درباره ترس از دست دادن عزیزان

یکی از علائم وسواس فکری شدید در کودکان و نوجوانان، تکرار یک فکر مزاحم و نگران‌کننده است؛ بدون آنکه آن فکر، معنی و منطقی داشته باشد. با این حال، گاهی تکرار چنین افکاری چنان آزاردهنده می‌شود که زندگی فرزند شما را مختل می‌سازد.

چه زمانی علائم وسواس فکری نشان دهنده بیماری هستند؟

همه ما، از جمله افرادی که هیچ گونه سابقه ابتلا به اختلال ocd اجباری ندارند، گاهی دچار وسواس می‌شویم. اما علائم وسواس فکری زمانی نشان دهنده بیماری هستند که برای زندگی فرد مزاحمت ایجاد کنند؛ به طوری که سلامت روانی و کیفیت زندگی او را تحت تاثیر قرار دهند.

در برخی شرایط، داشتن علائم OCD دور از انتظار نیست. برای مثال، به هم خوردن یک رابطه عاطفی عاشقانه، افکار وسواس گونه را در شما تشدید می‌کند. معمولا در این گونه شرایط، بیشتر زمان خود را به فکر کردن درباره شریک احساسی و خاطرات خود می‌پردازید. اما پس از گذر از این بحران، حال بهتری خواهید داشت و علائم وسواس در شما برطرف می‌گردند.

تلاش معقول برای بهتر کردن زندگی

در برخی موقعیت‌های هیجان انگیز، تمایل شدیدی به یک برنامه آموزشی یا شغل جدید خود پیدا می‌کنید؛ مخصوصا اگر موقعیت جدید، به بهتر شدن زندگی شما کمک کند. چنین شرایط و هیجاناتی، به راحتی از ذهن شما حذف نمی‌شوند. هر چند در این حالت، علائم وسواس فکری را نشان می‌دهید، اما نمی‌توان آن را بیماری یا اختلال اعصاب و روان دانست. مخصوصا اگر هیچ گونه خللی در عملکرد روزانه و بازدهی شما ایجاد نگردد.

داشتن برنامه روزانه منظم

حتی داشتن یک روتین منظم، مانند یک برنامه تکراری برای صبح یا قبل از خواب نیز OCD نیست. مثلا اگر عادت به تمرین کردن و توسعه مهارت‌های خود دارید یا هر شب قبل از خواب دعا می‌کنید، رفتار سالمی دارید. زمانی می‌توان هر یک از این علائم را به عنوان علائم وسواس فکری در نظر گرفت که برای بهبود اضطراب و داشتن احساس کامل بودن، آن‌ها را انجام دهید.

مطالعه پیشنهادی: انواع اختلالات خواب

چه زمانی باید به پزشک متخصص مراجعه کنیم؟

هر گاه علائم وسواس فکری را در خود یا کودکتان مشاهده کردید، حتما به یک روانپزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک بر اساس تجارب و دانش خود، علائم را بررسی می‌کند. همچنین، ممکن است سوالاتی درباره فعالیت‌های روزمره، افکار و رفتارهای شما بپرسد. در این صورت روانپزشک می‌تواند درباره ابتلای شما یا فرزندتان به OCD نظر دهد. ممکن است لازم باشد مدت زمانی را تحت نظر باشید تا تشخیص قطعی حاصل گردد.

تشخیص زود هنگام اختلال OCD مانع از بروز اختلالات اعصاب و روان دیگر خواهد شد. زیرا معمولا بیماران وسواس فکری ممکن است دچار افسردگی، اضطراب و اختلالات خلقی مانند دو قطبی شوند. بنابراین، تشخیص زود هنگام آن، از تشدید علائم و سایر اختلالات اعصاب و روان جلوگیری می‌کند.

تیمی از بهترین متخصصان اعصاب و روان در کلینیک زیما درمان تهران، آماده ارائه خدمات به شما هستند. چنانچه قصد دارید برای بررسی علائم وسواس فکری(OCD) خود به کلینیک زیما درمان مراجعه کنید، می‌توانید از قسمت رزرو نوبت در همین سایت، نوبت خود را دریافت نمایید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

دکتر سروش احسان
دکتر سروش احسان

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر نوروالهی متخصص پارکینسون
دکتر حمید نورالهی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

دکتر یزدان پناهی

مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر الهام کاملی

متخصص روانپزشک

دکتر محیا علمی

بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

مقالات مرتبط