کلینیک مغز و اعصاب و روان و درد زیمادرمان

7 تا از بهترین روش های درمان قطعی وسواس فکری عملی (OCD)

راه های درمان اختلال وسواس فکری و عملی (OCD)
راه درمان وسواس فکری عملی

فقط افرادی که تابحال دچار اختلال OCD بوده اند، میزان آزار دهنده بودن این بیماری و نیاز مبرم به درمان وسواس رو حس کرده اند! خوشبختانه امروزه روش های متعددی برای درمان وسواس فکری عملی، مثل درمان شناختی رفتاری (CBT)، تحریک عمقی مغز (DBS)، روان درمانی، rTMS، شناخت درمانی و … وجود دارد که بسته به شرایط شما، روانپزشک بهترین درمان OCD رو به شما پیشنهاد میدهد. اقدام برای درمان وسواس فکری عملی (Obsessive-Compulsive Disorder (OCD)) در افراد مبتلا به این اختلال، لازم است! زیرا رها کردن این اختلال به حال خود، باعث تشدید هر چه بیشتر افکار مزاحم خواهد شد. 

مسلما هر چه حجم افکار ناراحت‌کننده در ذهن بیشتر شود، اختلال بیشتری در فعالیت‌های روزمره ایجاد می‌گردد؛ در نتیجه، کیفیت زندگی افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر فکر می‌کنید نشانه‌های ابتلا به اختلال OCD را دارید، بد نیست با یک روانپزشک در این باره صحبت نمایید؛ هر چند تنها مشاهده علائم اولیه کافی نیست و باید تشخیص وسواس فکری از طریق اصول روانشناسی انجام گیرد.

همانطور که بالاتر هم اشاره کردیم، برای درمان وسواس فکری عملی، روش ‌های متعددی به کار می‌روند؛ با این حال، روش تحریک مغناطیسی مغز که تحت عنوان rTMS شناخته می‌شود، بهترین راه درمان اختلال وسواس فکری عملی به حساب می‌آید! از مزایای مهم روش rTMS، می‌توان به اثربخشی سریع، بازده بالا و عدم نیاز به بیهوشی اشاره کرد؛ ضمن اینکه بیمار مبتلا به OCD بلافاصله پس از جلسه درمانی می‌تواند فعالیت‌های روزمره خود را از سر گیرد. در ادامه در ارتباط با هرکدام از روش های مختلف، توضیحات کاملی ارائه کرده ایم.

آنچه در ادامه خواهید خواند نمایش

برای درمان وسواس فکری عملی چه کنیم؟

درمان وسواس فکری و عملی، بر اساس شدت و علائم آن تعیین می‌گردد؛ در حالت کلی، روش‌های درمان وسواس فکری عملی، به مواردی مانند دارو درمانی و روان درمانی منتهی می‌شود؛ با این حال، بهترین درمان قطعی وسواس فکری، استفاده از روش rTMS است!iocdf.org

در ادامه به تمامی روش‌هایی که برای درمان اختلال OCD به کار می‌روند، اشاره خواهیم کرد:

روان درمانی گفتاری برای درمان وسواس فکری و عملی

اصلی‌ترین روش درمانی برای هر گونه بیماری اعصاب و روان، صحبت کردن با روان درمانگر است؛ در واقع، فرد از طریق صحبت کردن می‌تواند احساسات، افکار و رفتارهای ناسالم خود را بشناسد! همچنین، روانپزشک نحوه برخورد با این افکار و رفتارها را به وی آموزش می‌دهد؛ به کار بردن تکنیک‌های درمانی، کمک می‌کند تا کنترل شرایط برای بیمار راحت‌تر شده و درمان وسواس فکری عملی تسریع گردد.

درمان CBT یا شناختی رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy)

درمان شناختی رفتاری یا CBT، یکی از روش‌های روان درمانی به حساب می‌آید؛ در این روش درمانگر به بیمار کمک می‌کند، تا احساسات و افکار خود را درک کرده و ارزیابی کند! معمولا افرادی که درمان وسواس فکری عملی را با روش CBT دنبال می‌کنند، به تدریج افکار مضر خود را تغییر خواهند داد؛ از مهم‌ترین دستاوردهای درمان وسواس فکری و عملی با روش CBT، می‌توان به ترک عادت‌های منفی و جایگزینی آن‌ها با رفتارهای سالم اشاره نمود. این روش، حتی برای درمان وسواس فکری شدید نیز به کار می‌رود؛ البته ممکن است درمان‌های دیگر، نظیر دارودرمانی نیز به صورت همزمان با CBT به کار روند.

ERP یا پیشگیری از مواجهه و پاسخ (Exposure And Response Prevention)

از انواع درمان وسواس فکری عملی می‌توان به روش ERP اشاره کرد؛ این روش، یکی از زیر مجموعه‌های روش CBT است. در روش ERP، پزشک متخصص موقعیت‌ها یا تصاویری که شخص را آزار می‌دهند، شبیه‌سازی می‌کند؛ در طول درمان، شخص بیمار باید تلاش کند تا در برابر اصرار یا اجبار برای انجام یک کار مشخص، مقاومت کند! یکی از ترفندهای رایج در ERP، این است که درمانگر از بیمار می‌خواهد که ابزار و وسایل کثیف را لمس نماید؛ پس از آن، شخص باید تلاش کند تا در برابر وسواس و اجبار به شستن دست‌های خود، مقاومت نشان دهد.

قرار دادن بیمار در این گونه شرایط، به وی کمک می‌کند تا افکار منفی خود را کنار بگذارد؛ در واقع، شخص باید بیاموزد که با نشستن دست‌هایش، هیچ اتفاق منفی رخ نمی‌دهد! تکرار این کارها، درمان وسواس فکری عملی را در پی دارد؛ زیرا او می‌آموزد که آنچه باعث اضطراب وی می‌گردد، صرفا افکار مزاحم وی بوده و واقعیت ندارند؛ البته این مواجه باید کنترل شده، و توسط فرد متخصص و با اصول درست انجام گیرد.

ACT یا روان درمانی متمرکز بر پذیرش و تعهد (Acceptance And Commitment Therapy)

یکی از ترفندهایی که به درمان وسواس فکری عملی کمک می‌کند، پذیرش افکار وسواسی، صرفا به عنوان افکار منفی است؛ به این معنا که فرد، با پذیرش منفی بودن این افکار، به از بین بردن قدرت آن‌ها کمک می‌کند! این روش درمانی، تحت عنوان روان درمانی متمرکز بر پذیرش و تعهد یا ACT شناخته می‌شود.

ACT را می‌توان به عنوان راه درمان اختلال وسواس فکری عملی به کار برد. پیگیری این روش برای درمان اختلال OCD، به بهبود حال روحی بیمار نیز کمک خواهد کرد. مهم‌ترین تاثیری که روش ACT بر درمان وسواس فکر عملی دارد، معنادارتر شدن زندگی فرد خواهد بود. روش‌های آگاهی ذهن مانند مدیتیشن و تکنیک‌های آرام کردن ذهن، باعث بهبود علائم و درمان وسواس فکری و عملی می‌گردند.

مصرف دارو برای درمان وسواس فکری عملی

در بسیاری از موارد، بیمار ناچار به مصرف داروهایی می‌شود که به درمان وسواس فکری عملی، کمک می‌کنند؛ اصولا از سه نوع دارو برای بهبود بیماران مبتلا به OCD استفاده می‌شود، که عبارتند از:

  • مهار کننده‌های بازجذب سروتونین (SRIs)
  • مهار کننده‌های باز جذب سروتونین انتخابی (SSRIs)
  • داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای
مصرف دارو برای درمان وسواس فکری عملی (OCD)
مصرف انواع دارو برای درمان وسواس فکری عملی

داروهای نوع دوم یعنی SSRIs، توسط بسیاری از روان درمانگران توصیه می‌شوند؛ این داروها، برای درمان اضطراب یا افسردگی نیز تجویز می‌گردند! با این حال، برای درمان وسواس فکری و عملی، به دوز کمتری از SSRIs نیاز است.

برخی از مهم‌ترین مهار کننده‌های باز جذب سروتونین انتخابی عبارتند از:

  • فلوکستین
  • فلووکسامین
  • پاروکستین
  • سرترالین

این داروها، به هیچ وجه نباید خودسرانه و بدون تجویز پزشک مصرف شوند؛ از زمان مصرف این مهار کننده‌ها، تقریبا ۸ تا ۱۲ هفته زمان لازم است، تا این داروها اثر خود را نشان دهند! معمولا روانپزشک برای انتخاب راه درمان اختلال وسواس فکری عملی، باید از روش‌های ترکیبی روان درمانی و دارودرمانی استفاده کند.

DBS یا تحریک عمیق مغزی (Deep Brain Stimulation)

یکی از روش‌های مورد تایید FDA برای درمان وسواس فکری عملی، روش DBS یا تحریک عمیق مغز است؛ در صورتی که درمان‌های معمول، مانند روان درمانی و داروها تاثیری نداشته باشند، از روش تحریک عمیق مغز کمک می‌گیرند؛ این روش درمانی، عموما برای بزرگسالان ۱۸ سال و بالاتر به کار می‌رود. در روش تحریک عمیق مغز یا DBS، الکترودهایی در برخی از نواحی مغز کاشت می‌شوند؛ وظیفه این الکترودها، تولید تکانه‌های الکتریکی است! این تکانه‌ها، به حذف یا تنظیم تکانه‌های غیر طبیعی کمک می‌کنند؛ در نتیجه، افکار منفی و کنترل آن‌ها برای بیمار مبتلا به OCD، راحت‌تر می‌شود.

rTMS؛ بهترین راه درمان اختلال وسواس فکری عملی

تا اینجا، روش‌های متعددی را برای درمان وسواس فکری عملی معرفی کردیم؛ اما بهترین روش درمان وسواس فکری بدون دارو، که می‌توان به نتیجه آن امید زیادی داشت، درمان وسواس با rTMS است! این روش، تحت عنوان تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال یا Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) نیز شناخته می‌شود. روش استفاده از دستگاه آر تی ام اس، روشی بدون درد و بیهوشی برای درمان اختلالات اعصاب و روان است! از این روش می‌توان برای درمان وسواس فکری عملی افراد بزرگسال در رده سنی 14 تا ۶۸ سال، استفاده نمود.

روش انجام درمان rTMS

در روش درمانی rTMS، به عنوان درمان قطعی وسواس فکری، یک میدان مغناطیسی به کار می‌رود؛ سیم پیچ یا کویل الکترومغناطیسی این دستگاه، روی پوست سر در نزدیکی پیشانی، قرار می‌گیرد. سپس امواج مغناطیسی حاصل از دستگاه، پالس مغناطیسی را به سلول‌های عصبی فرستاده، و آن‌ها را تحریک خواهد کرد؛ در این روش غیر تهاجمی، میدان مغناطیسی، سلول‌های عصبی مغز را تحریک می‌کنند تا علائم OCD بهبود یابند.

مزایای rTMS در درمان اختلال OCD

میزان عوارض روش rTMS نسبت به روش‌های دیگر، بسیار کمتر است؛ ضمن اینکه، بازده این راه درمان اختلال وسواس فکری عملی، بیشتر از راه‌های دیگر خواهد بود! نکته دیگر اینکه، درمان وسواس فکری عملی با آر تی ام اس، هیچ گونه محدودیتی برای فعالیت‌های روزانه فرد در پی ندارد؛ در واقع، فرد پس از اتمام جلسه درمانی خود، می‌تواند کلیه فعالیت‌های روزمره خود از جمله رانندگی را از سر بگیرد.

مزایای درمان OCD با rTMS
مزایای آر تی ام اس در درمان اختلال وسواس فکری عملی

رعایت چه نکاتی در درمان وسواس فکری عملی با دارو ضروری است؟

در تجویز دارو برای درمان وسواس فکری عملی، رعایت برخی اصول لازم است؛ در ادامه، به نکاتی که باید در حین دارو درمانی اختلال OCD رعایت شوند، اشاره می‌کنیم:

انتخاب بهترین دارو

اصلی‌ترین نکته‌ای که باید به آن توجه شود، این است که دارو باید کمترین دوز ممکن را داشته باشد! در واقع، هر فرد باید با دارویی درمان گردد، که بیشترین پاسخ درمانی را به آن می‌دهد؛ بنابراین ممکن است پزشک متخصص، چندین دارو را تغییر دهد، تا بهترین دارو با دوز مناسب را برای فرد انتخاب نماید. حتی گاهی لازم است، بیمار برای درمان وسواس فکری عملی، از چند دارو به صورت همزمان استفاده کند؛ اثربخشی دارو برای درمان وسواس فکری عملی، چند هفته تا چند ماه پس از شروع مصرف زمان لازم دارد.

اثرات جانبی داروها

مصرف هر نوع داروی روانپزشکی، می‌تواند عوارض جانبی برای فرد در پی داشته باشد! بهتر است قبل از مصرف دارو، درباره عوارض احتمالی آن با پزشک خود مشورت نمایید؛ همچنین، پس از مصرف داروها، اگر عوارض خاصی مشاهده نمودید، حتما به پزشک اطلاع دهید؛ گاهی لازم است نوع دارو یا دوز مصرفی آن تغییر داده شود.

توجه به خطر خودکشی

استفاده از داروهای افسردگی در درمان بیماری OCD کاربرد دارد، تقریبا همه داروهای ضد افسردگی بدون خطر هستند! با این حال، در برخی موارد، کودکان، نوجوان و جوانان زیر ۲۵ سال، که از داروهای ضد افسردگی استفاده می‌کنند، افکار یا اقدام به خودکشی دارند.

این حالت، ممکن است در چند هفته اول پس از شروع درمان وسواس فکری عملی، یا زمانی که پزشک دوز مصرف دارو را تغییر می‌دهد، بیشتر دیده شود؛ در هر حال، اگر احساس کردید که بیمار شما چنین افکاری را در سر دارد، بلافاصله با پزشک متخصص تماس بگیرید. در نظر داشته باشید که، داروهای ضد افسردگی باید به مرور زمان خلق و خوی فرد را بهبود بخشند؛ ضمن اینکه این داروها، افکار آزاردهنده مانند خودکشی یا مرگ را باید در دراز مدت کاهش دهند.

تداخل با داروها و مکمل‌های دیگر

ممکن است فرد بیمار در حین مصرف داروهای ضد افسردگی در درمان وسواس، از داروهای تجویزی یا بدون نسخه دیگر نیز استفاده کند؛ مثلا ممکن است بیمار به دلایل خاصی، از گیاهان دارویی استفاده کند! گاهی مصرف همزمان داروهای ضد افسردگی، با برخی داروها یا مکمل‌های گیاهی، تاثیر آن‌ها را از بین می‌برد. همچنین، ممکن است تداخل داروهای گیاهی و شیمیایی، واکنش‌های خطرناکی در پی داشته باشد. بنابراین بهتر است، تا زمانی که داروهای ضد افسردگی مصرف می‌کنید، بدون اطلاع پزشک خود از داروهای جانبی استفاده نکنید؛ در حین درمان وسواس فکری عملی باید حتما به این مساله توجه داشته باشید.

نحوه قطع داروهای ضد افسردگی در حین درمان وسواس

داروهای ضد افسردگی که برای درمان وسواس فکری عملی به کار می‌روند، از داروهای اعتیاد‌آور به حساب نمی‌آیند؛ با این حال، در برخی بیماران، باعث وابستگی فیزیکی خواهند شد، که با اعتیاد متفاوت است! بنابراین به هیچ عنوان نباید، این داروها را به صورت خودسرانه و بدون اطلاع پزشک قطع نمود؛ زیرا گاهی توقف ناگهانی درمان یا از دست دادن چندین دوز دارو، حالت‌هایی شبیه به حالت‌های ترک مواد در فرد ایجاد می‌کنند (این حالت را سندرم ترک می‌نامند).

به این ترتیب، در صورت بروز هر گونه مشکلی، حتما مساله را با پزشک خود در میان بگذارید تا در صورت نیاز، دوز مصرفی دارو به تدریج کاهش یافته و دارو به شکلی ایمن، کنار گذاشته شود.

بهبود سبک زندگی در طول درمان وسواس فکری عملی

در درمان هر گونه بیماری جسمی و روانی، اصلاح سبک زندگی بسیار مفید و راهگشا خواهد بود؛ به طوری که سبک زندگی مناسب، می‌تواند روند درمان فرد را تسریع بخشد؛ در مورد درمان وسواس فکری عملی نیز، لازم است بیمار نکات خود مراقبتی را جدی بگیرد.

بهبود سبک زندگی برای رفع اختلال وسواس فکری عملی
اصلاح سبک زندگی در طول درمان وسواس فکر و عملی

از جمله اقداماتی که باید در طول درمان این بیماری رعایت شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • ورزش منظم
  • خواب منظم و با کیفیت
  • داشتن یک رژیم غذایی سالم و مغذی
  • ارتباط با اطرافیان و کسانی که بیمار را حمایت می‌کنند
  • استفاده از تکنیک‌های آرامش بخش مانند مدیتیشن، ماساژ و یوگا
  • عضویت در یک گروه پشتیبانی برای افراد مبتلا به اختلال OCD

برای درمان وسواس فکری عملی به کجا مراجعه کنیم؟

به منظور درمان وسواس فکری عملی، ابتدا باید یک پزشک متخصص اعصاب و روان مجرب را بشناسید؛ هر چه تجربه پزشک مورد نظر بیشتر باشد، درمان بیمار با موفقیت بیشتری همراه است! در کلینیک زیما درمان یک کادر حرفه‌ای شامل روانشناسان و روانپزشکان متخصص حضور دارند؛ افرادی که به درمان وسواس فکری و عملی نیاز دارند، می‌توانند به کلینیک زیما درمان مراجعه کنند. در این کلینیک، خدمات مربوط به بهترین راه درمان اختلال وسواس فکری عملی یعنی rTMS، به بیماران ارائه می‌شود؛ بنابراین چنانچه به دنبال درمان قطعی وسواس فکری با کمترین عوارض هستید، می‌توانید با تیم حرفه‌ای زیما درمان در ارتباط باشید.

درمان وسواس فکری و عملی برای بهبود کیفیت زندگی بیماران، لازم و ضروری است؛ زیرا اجبار و وسواس برای بیماران مبتلا به اختلال OCD، بسیار آزاردهنده خواهد بود؛ به طوری که زندگی روزمره آن‌ها را دچار مشکل خواهد کرد! در بین روش‌های درمانی موجود، روش rTMS بهترین راه درمان اختلال وسواس فکری عملی محسوب می‌شود؛ عوارض کم، بازده بالا و اثربخشی سریع، از جمله مزایای این روش درمان وسواس فکری عملی به حساب می‌آیند.

برای مشاوره رایگان توسط مشاورین ما فرم زیر را پر کنید

تعریف اختلال OCD؛ ویژگی‌های اختلال وسواس فکری عملی

اختلال وسواس فکری عملی، یکی از مشکلات مربوط به وضعیت سلامت روان است؛ اختلال OCD باعث می‌شود تا افکار ناخواسته، به صورت تکراری و وسواس گونه در ذهن شخص به وجود آیند! این گونه افکار بسیار آزاردهنده بوده، و بر کیفیت زندگی فرد تاثیرگذار هستند؛ به این ترتیب، عدم درمان وسواس فکری عملی باعث حس عدم رضایت از زندگی در افراد خواهد شد.mayoclinic

تعریف اختلال روانی OCD
افکار و ویژگی‌های فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی

اختلال OCD، می‌تواند در هر زمینه‌ای مشکل ساز باشد؛ برای مثال، افکار مزاحم باعث می‌شوند تا فرد در طول روز چندین بار دست‌های خود را شسته یا ضدعفونی کند! یکی دیگر از حالت‌های دیگر وسواس فکری و عملی، تصور ابتلا به یک بیماری لاعلاج مانند سرطان است؛ به طوری که شخص دائما استرس ابتلا به این بیماری را با خود به همراه دارد.

لازم است اشاره کنیم که اختلال وسواس فکری عملی، با آنچه به صورت روزانه تجربه می‌کنیم، متفاوت خواهد بود؛ برای مثال شما ممکن است قبل از خروج از منزل، چندین بار اجاق گاز یا قفل در را چک کنید. اما این حالت، بیماری وسواس به حساب نمی‌آید؛ بلکه OCD، حالت بسیار شدیدتر و آزاردهنده‌تر از این حالت خواهد بود! این بیماری عموما با نوعی اجبار همراه است که زندگی شخص را به چالش می‌کشد.

بیماری وسواس فکر عملی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اختلال وسواس فکر عملی، یک بیماری مربوط به رفتار و عملکرد افراد است؛ بنابراین با هیچ آزمایش پزشکی قابل تشخیص نیست! معمولا برای تشخیص این اختلال باید یک روانشناس یا روانپزشک با فرد صحبت کند؛ سوال کردن درباره افکار، نوع رفتار، علائم و سوابق پزشکی سلامت روان، به تشخیص اختلال OCD کمک می‌کند. معیار تشخیص DSM نیز، برای تشخیص این اختلال قابل استفاده خواهد بود (DSM مخفف عبارت Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders است. حرف D تشخیص، حرف S آمار و ارقام و حرف M راهنما را یادآور می شود و در واقع یک سنجه در تشخیص اختلالات روانشناسی است).

برخی از مهم‌ترین معیارهایی که می‌توانند تشخیص وسواس فکری عملی را امکان‌پذیر نمایند، عبارتند از:

  • داشتن دو حالت وسواس و اجبار به صورت تکی یا همزمان
  • حالت‌های وسواس یا اجبار که بیشتر از یک ساعت در طول روز، ادامه دارد
  • وسواس‌ها و اجبارهایی که روابط اجتماعی و مسئولیت‌های کاری فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهند
  • وجود برخی علائم خاص که از بیماری خاص، مصرف الکل، خوردن دارو یا کشیدن مواد، ناشی نمی‌شوند
  • وجود برخی بیماری‌های اعصاب و روان مانند اضطراب شدید و اختلال پرخوری

تشخیص علائم اختلال OCD و شدت آن‌ها، تاثیر بسزایی بر انتخاب روش‌های درمان وسواس فکری عملی دارد؛ معمولا پزشک متخصص، برای انتخاب بهترین راه درمان اختلال وسواس فکری عملی، نیاز به یک بررسی کامل خواهد داشت.

اختلال وسواس فکری عملی چه کسانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

هر فرد با هر جنسیت و سن و سالی، می‌تواند به اختلال وسواس فکری و عملی دچار گردد؛ با این حال، میانگین سن شروع بیماری، در حدود ۱۹ سالگی تخمین زده می‌شود! از سوی دیگر، معمولا افرادی که در سنین بالای ۴۰ سالگی هستند، به ندرت دچار OCD می‌گردند. حدود ۵۰ درصد از افراد مبتلا به این اختلال، از دوران کودکی و نوجوانی علائم وسواس فکری عملی را نشان می‌دهند؛ هر چه درمان اختلال وسواس فکری عملی در سنین پایین‌تری آغاز شود، نتیجه حاصل از درمان رضایت بخش‌تر خواهد بود.clevelandclinic

درواقع اختلال روانی وسواس، از چیزی که فکر میکنید رایج تر است! تحقیقات نشان می دهد که، حدود 2.3 درصد از جمعیت جهان، یا از هر 40 نفر 1 نفر به OCD مبتلا می شوند و 1.2 درصد افراد، در دوره های 12 ماهه به OCD مبتلا می شوند. OCD با دو علامت کلیدی تعریف می شود: وسواس فکری و اجبار؛ به این معنا که هر وسواس فکری، لزوما به اجبار منجر نمیشود!

از دیگر موارد قابل توجه درباره این اختلال اینکه، در زنان بیشتر از مردان شایع بوده؛ همچنین یک سوم افراد مبتلا به او سی دی، یک تیک عصبی نیز همراه آن دارند! همچنین شایع ترین وسواس ها شامل ترس از آلودگی، ترس از آسیب یا خطر، و افکار یا تصاویر جنسی ناخواسته است؛ این افراد اغلب به دلیل علائمی که دارند در زندگی روزمره خود پریشانی و اختلال قابل توجهی را تجربه می کنند.

علائم وسواس فکری عملی کدامند؟

هنگامی که یک فرد به وسواس فکری و عملی دچار می‌شود، علائمی را مشاهده می‌کند؛ توجه به این علائم، به تشخیص زودهنگام و درمان وسواس فکری عملی کمک خواهد کرد. اصلی‌ترین علامت و نشانه بیماری وسواس فکری و عملی، افکار مزاحم، تکرار شونده و مضطرب‌کننده هستند! دقت کنید که این افکار، نباید با افکار معمولی که حتی اشخاص سالم نیز دارند، به اشتباه گرفته شوند؛ افکار ناشی از وسواس فکری عملی، به گونه‌ای هستند که فرد باید حتما به آن‌ها اهمیت دهد؛ حتی باید آن‌ها را عملی نماید! در غیر این صورت، باعث بروز اضطراب و استرس در او می‌گردند. 

در ادامه به نشانه‌های اصلی اختلال OCD اشاره می‌کنیم:

وسواس اجبار
ترس از تماس با آلودگی‌ها چیدن وسایل با روش خاص
توجه بیش از حد به رفتارهای درست و غلظ وسواس احتکار یا اندوزش
ترس از اشتباه کردن نیاز به اطمینان هر چه بیشتر
نیاز غیرمنطقی به نظم و تقارن تکرار کارهایی مانند شمارش

وسواس

در افرادی که به اختلال OCD دچار هستند، افکار ناخواسته یا تصاویر ذهنی باعث بروز اضطراب شدید می‌شوند؛ در بسیاری از موارد، فرد می‌داند که این گونه افکار کاملا نامعقول و غیر منطقی هستند! با این حال، بیماران نمی‌توانند این افکار را مدیریت یا کنترل نمایند؛ بخش مهمی از فرایند درمان وسواس فکری عملی، به همین مساله مربوط است.

برخی از نمونه‌های افکار وسواس گونه عبارتند از:

  • ترس از تماس با آلودگی‌ها مانند میکروب‌ها یا خاک
  • توجه بیش از حد به رفتارهای درست و غلط
  • ترس از اشتباه کردن
  • احساس شک یا انزجار از موارد مختلف
  • نیاز غیرمنطقی به نظم، تقارن و آراستگی
  • نگرانی‌های شدید درباره هویت و گرایش‌های جنسی
  • احساس ترس درباره آسیب رساندن به خود یا اطرافیان

اجبار

یکی دیگر از علائم ابتلا به اختلال وسواس فکری عملی، ایجاد حالت اجبار در شخص است؛ به این معنا که فرد برای رهایی از افکار تکراری و آزاردهنده، اعمال تکراری را به اجبار انجام می‌دهد! با اینکه اجبار باعث احساس ناراحتی بیماران می‌شود، اما انجام آن‌ها به کاهش اضطرابشان کمک می‌کند.

اجبار در بیماران وسواس فکری عملی
حالت اجبار یکی از علائم بارز در اختلال وسواس فکری عملی

البته کم شدن حس ترس و اضطراب، تنها به صورت موقتی است و پس از چند لحظه، مجددا تکرار می‌گردد؛ از علائم اجبار در اختلال وسواس فکری و عملی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • چیدن وسایل با روش خاص
  • نگهداری وسایلی که ارزشی ندارند (وسواس احتکار یا اندوزش)
  • حمام کردن، تمیز کردن یا شستن مکرر دست‌ها
  • چک کردن مداوم و خسته‌کننده مواردی مانند بستن در، قفل و کلید
  • نیاز به اطمینان هر چه بیشتر
  • تکرار کارهایی مانند شمارش

با اینکه این علائم می‌توانند نشان دهنده ابتلای فرد به اختلال OCD باشند، اما تشخیص قطعی این بیماری نیاز به تخصص و تجربه دارد؛ همچنین جهت درمان اختلال وسواس و فکری عملی، باید ابتدا بیماری و شدت آن به طور قطعی تشخیص داده شود.

6 دیدگاه دربارهٔ «درمان وسواس فکری عملی»

    1. سلام وقت بخیر، برای درمان وسواس فکری عملی با دارو یکسری نکات رو باید رعایت کنید، مثلا اگر در حال حاضر داروی خاصی رو مصرف می کنید باید اون رو با پزشک تون در میون بزارید و باهاش مشورت کنید. ما یه بخشی رو به به این صفحه اضافه می کنیم و به نکات بیشتری در این مورد اشاره می کنیم.

  1. وسواس فکری بدترین بیماریه که یه آدم می‌تونه داشته باشه واقعا دیونه می‌کنه آدمو من تجربه اشو داشتم انقدر شدید بود که اسکیزوفرنی هم گرفته بودم الان خداروشکر یکم بهتر شدم با روش های مختلف درمانی که امتحان کردم، ولی کاملا خوب نشدم و هنوزم باهامه😔

    1. سلام خیلی ممنون از حسن توجه شما، در مورد روش ERP باید بگم این روش ذهنیه و عوارض جسمی نداره و همینطور که گفته شده پیشگیری از مواجهه و پاسخ هست درمورد روش درمانی rtms هم پیشنهاد می کنم مقاله زیر رو مطالعه بفرمایید:
      https://zimadarman.com/complications-of-rtms/
      امیدوارم همیشه سلامت باشید.

  2. سلام اول ممنونم از مقاله جامع تون، من تا حالا راه های زیادی رو برای درمان وسواس فکری امتحان کردم ولی زیاد فایده نداشت، درمان ERP و rtms رو برام تازگی داشت و تا حالا نشیده بودم، برام سواله که این روش ها عوارضی ندارن؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

برای مشاوره رایگان توسط مشاورین ما فرم زیر را پر کنید