درمان میگرن: علت، علائم و درمان قطعی سردردهای میگرنی (Migraine)

درمان میگرن

یکی از اختلالات عصبی رایج، که معمولا با علائمی چون سردرد، فوتوفوبیا، سرگیجه، حالت تهوع و … مشخص میشود، میگرن یا Migraine میباشد. این بیماری عصبی به دلایل مختلفی مثل عوامل ژنتیکی، مصرف کافئین، عوامل محیطی، تغییرات هورمونی و … بوجود می آید؛ بنابراین درمان میگرن هم شامل روش های مختلفی مثل روش های خانگی، دارویی، ورزش و یوگا، طب سنتی، مصرف گانودرما و از همه بهتر، درمان Migraine با rTMS میباشد.

سردرد ناشی از میگرن، با نور، صدا و انواع بو تشدید می‌شود! این نوع سردرد، عموما با احساس نبض در سر همراه است؛ و مدت زمان آن نیز می‌تواند از ۲۴ ساعت تا چند روز طول بکشد. برخلاف انواع سردرد که می‌توانند از عوارض بیماری‌های دیگر باشند، میگرن یک سردرد اولیه به حساب می‌آید. این اختلال با هیچ آزمایش خون یا تصویربرداری قابل تشخیص نیست! با این حال، وجود برخی علائم اولیه می‌تواند شروع این اختلال را هشدار دهد.

آنچه در ادامه خواهید خواند نمایش

سردرد میگرنی چه علائمی دارد؟

بروز سردرد، اولین علامت برای میگرن است! سردرد ناشی از میگرن، عموما نبض‌دار بوده و با برخی حساسیت‌ها همراه می‌شود؛ افرادی که به سردردهای میگرنی دچار هستند، ابتدا یک درد مبهم را تجربه می‌کنند، که با ضربان‌های خفیف همراه است؛ شدت ضربان‌ها رفته رفته به متوسط و شدید می‌رسد. در صورتی که درمان میگرن جدی گرفته نشود، درد سر به تدریج متوسط و در نهایت شدید خواهد شد.

یکی از نشانه‌های سردرد میگرنی، این است که درد بین نقاط مختلف سر منتقل می‌شود؛ برای مثال، ممکن است در ابتدا سردرد در سمت راست سر شما باشد؛ بعد از آن به جلوی سر، پشت سر یا طرف دیگر سر منتقل گردد! گاهی احساس درد ناشی از میگرن به اطراف چشم، شقیقه، سینوس‌ها، فک و گردن انتقال پیدا می‌کند. در هر حال، درد ناشی از میگرن، یک درد ناراحت‌کننده است که می‌تواند برای مدت طولانی، آسایش بیمار را بر هم بزند.

از مهم‌ترین نشانه‌ها و علائم میگرن، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • حالت تهوع، استفراغ، درد شکم و ناراحتی معده
  • حساسیت شدید به صدا نور و بو
  • از دست دادن اشتها
  • رنگ پریدگی
  • احساس گرمای شدید و تعریق یا سرمای شدید و لرز
  • تاری دید و سرگیجه
  • حساس شدن پوست سر
  • اسهال در برخی بیماران
  • تب در برخی بیماران

در موارد خفیف، علائم میگرن‌ها تا حدود ۴ ساعت طول می‌کشند؛ اما سردردهای میگرنی شدید، ممکن است تا چند روز نیز طولانی شوند! درمان میگرن می‌تواند طول بازه زمانی سردرد بیمار را کاهش دهد. ناگفته نماند که علائم میگرن، بسته به مرحله آن متفاوت است؛ برای مثال، ممکن است در مرحله پرودرام (Proderome) میگرن، فرد دچار بی‌حسی و گزگز گردد؛ حتی در مرحله پست درام (Postdrome)، فرد دچار علائم افسردگی خواهد شد.

علت بروز میگرن چیست؟

برای درمان میگرن، گاهی آگاهی درباره علت آن، می‌تواند کمک‌کننده باشد؛ هر چند علت سردردهای میگرنی، تقریبا ناشناخته و پیچیده است! زیرا سردردهای میگرنی، از طریق پالس‌های درد ناشناخته‌ای که به مغز ارسال می‌شوند، به وجود می‌آیند؛ این پالس‌ها، از طریق اعصاب خاصی که در رگ‌های خونی وجود دارند، به مغز ارسال می‌گردند. با دریافت این پالس‌ها در مغز، مواد التهابی در عروق و اعصاب خونی سر ترشح می‌شوند. این مساله باعث بروز سردردهای میگرنی می‌شود؛ اما چرا اعصاب موجود در رگ‌های خونی، این کار را انجام می‌دهند، هنوز مشخص نیست؟

شرایط تشدید‌کننده میگرن کدامند؟

سردردهای ناشی از میگرن، به دلایل مختلفی می‌توانند ظاهر شده یا تشدید گردند؛ گاهی از بین بردن عامل بروز میگرن، می‌تواند درمان میگرن را سریعتر کرده و بازه زمانی درد را کاهش دهد. در ادامه، مهم‌ترین عواملی که بر ایجاد سردرد شدید میگرنی تاثیر دارند، معرفی می‌کنیم:

عوامل تشدید کننده میگرن

استرس‌های عاطفی

یکی از رایج‌ترین عواملی که می‌تواند سردرد میگرنی را تحریک کند، استرس‌های عاطفی است؛ هنگامی که یک رویداد استرس‌زا برای فرد اتفاق می‌افتد، مواد شیمیایی خاصی در مغز آزاد می‌شوند! این واکنش برای مقابله یا مبارزه با موقعیت استرس‌زا انجام می‌گیرد. هنگامی که مواد شیمیایی آزاد می‌گردند، زمینه بروز سردردهای میگرنی فراهم خواهد شد.

اختلالات روانی

اختلالاتی مانند استرس و اضطراب، هیجان شدید و نگرانی بیش از حد، باعث بیشتر شدن تنش‌های عضلانی شده، و رگ‌های خونی را گشاد می‌کنند؛ این فرایند می‌تواند سردرد میگرنی شما را شدیدتر کند.

استفاده از داروهای مسکن به صورت روزانه

اگر به طور مرتب از داروهای مسکن برای کاهش یا درمان سردرد میگرنی استفاده می‌کنید، دچار سردردهای برگشتی خواهید شد.

نور شدید

چراغ‌های فلورسنت و چراغ‌های چشمک زن، می‌توانند سردرد را تشدید کنند! همچنین، نور خورشید، نور تلویزیون و نور مانیتور کامپیوتر، در طولانی مدت باعث بروز میگرن می‌گردند.

تغییرات هورمونی در زنان

برخی بانوان در نزدیکی دوران قاعدگی خود، به میگرن دچار می‌گردند؛ این مساله می‌تواند به دلیل کاهش ناگهانی استروژن مربوط باشد! همچنین مصرف قرص‌های ضد بارداری، باعث تغییرات هورمونی شدید در بدن خواهد شد. در حالت کلی، نوسانات استروژن ممکن است در ایجاد یا تشدید سردرد میگرنی تاثیرگذار باشد.

ترک یا مصرف کافئین بیش از حد

هنگامی که سطح کافئین خون به طور ناگهانی کاهش پیدا کند، فرد با سردرد مواجه می‌شود؛ می‌توان گفت که رگ‌های خونی بدن، به کافئین حساس شده‌اند و عدم دریافت حجم مناسبی از کافئین، باعث بروز سردرد خواهد شد! معمولا در فرایند درمان میگرن نیز، مصرف مقداری کافئین به بیمار توصیه می‌شود.

حساسیت به برخی مواد شیمیایی و نگهدارنده‌های مواد غذایی

برخی مواد شیمیایی و مواد نگهدارنده موجود در مواد غذایی، می‌توانند میگرن را تحریک کنند؛ برای مثال، نوشیدنی‌هایی که الکل دارند، شکلات، غذاهای تخمیر شده، ترشیجات، افزودنی‌هایی مانند نیترات در سوسیس و کالباس، احتمال بروز میگرن را تا ۳۰ درصد افزایش می‌دهند.

برای مشاوره رایگان توسط مشاورین ما فرم زیر را پر کنید

عوامل متفرقه در ایجاد میگرن

غیر از عوامل یاد شده، برخی شرایط و حالت‌ها نیز می‌توانند باعث ایجاد سردرد شدید میگرنی در افراد مختلف شوند؛ از جمله این حالت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • تغییر شرایط آب و هوایی مانند تغییر فشار هوا، وزش بادهای شدید، تغییر ارتفاع یا طوفان‌های شدید
  • فشار کاری بیش از حد و احساس خستگی شدید
  • عدم نوشیدن آب کافی یا داشتن رژیم غذایی نامناسب
  • به هم خوردن نظم خواب و تغییر در الگوی خواب طبیعی
  • سر و صدای بلند
  • قرار گرفتن در معرض بوهای شدید و آزاردهنده مانند بوی دود یا بوی عطرهای تند
  • مصرف برخی داروهایی که باعث تورم رگ‌های خونی می‌شوند

معرفی انواع میگرن؛ انواع میگرن کدامند؟

انواع مختلفی از میگرن وجود دارند، که درمان میگرن بر اساس نوع آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد! در ادامه انواع سردردهای میگرنی را معرفی می‌کنیم:

میگرن همراه با اورا (Aura) یا میگرن پیچیده

اورا مجموعه علائم حرکتی، گفتاری یا حسی هستند که قبل از شروع سردرد شدید میگرنی، ظاهر می‌شوند؛ گاهی این علائم را با تشنج یا سکته اشتباه گرفته می‌گیرند. با این حال، مدت زمان اورا 10 تا ۶۰ دقیقه است، و می‌توان آن را متوقف یا درمان نمود؛ دیدن نقاط چشمک زن و درخشان، وجود نقاط کور در بینایی، وزوز گوش و تغییر در گفتار مانند تپق زدن، از علائم مربوط به اورا هستند! حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به سردردهای شدید میگرنی، به نوع میگرن همراه با اورا مبتلا هستند.

میگرن بدون اورا یا میگرن رایج

این نوع میگرن، بدون علائم اولیه و بدون هیچ گونه هشداری ظاهر می‌شود! علائم میگرن بدون اورا، با میگرن پیچیده تقریبا یکسان هستند؛ اما هیچ گونه نشانه‌ای قبل از بروز سردرد میگرنی، نخواهید دید.

میگرن بدون سردرد

میگرن بدون سردرد را، میگرن خاموش یا میگرن استفالژیک نیز می‌نامند؛ این نوع میگرن، علائم اورا را نشان می‌دهد؛ اما فرد سردرد ندارد!

میگرن همی پلژیک

این نوع میگرن، با بی‌حسی یا فلج موقت همراه است؛ همی پلژی یا فلج موقت، عبارت است از تغییرات عصبی یا حسی که در یک سمت بدن رخ می‌دهند؛ در افراد مبتلا به میگرن همی پلژیک، سردرد با علائم زیر همراه است:

  • بی‌حسی موقت
  • ضعف شدید در یک سمت بدن
  • احساس سرگیجه
  • سوزن سوزن شدن بدن
  • تغییرات بینایی
  • این نوع میگرن می‌تواند با سردرد همراه شود یا خیر

میگرن شبکیه یا میگرن چشمی

برخی از افراد، به میگرن چشمی دچار می‌شوند؛ به این معنا که این افراد، به طور موقت بینایی یک چشم خود را، به صورت جزئی یا کامل از دست می‌دهند.‌ این نوع میگرن عموما با یک درد مبهم در پشت چشم همراه است، که این درد می‌تواند در ناحیه پشت سر منتشر گردد! ضعیف شدن بینایی ناشی از میگرن چشمی، از یک دقیقه تا چند ماه متغیر است.

انواع سردرد میگرن و درمان

میگرن مزمن

در صورتی که سردرد میگرنی، حداقل ۱۵ روز در ماه ادامه یابد، میگرن مزمن نامیده می‌شود؛ در این گونه افراد، علائم به طور مکرر تغییر می‌کنند! حتی شدت درد نیز کم و زیاد می‌شود. افراد مبتلا به میگرن مزمن، معمولا ۱۰ تا ۱۵ روز در ماه از داروهای مسکن استفاده می‌کنند؛ همین مساله، باعث افزایش دوره‌های سردرد خواهد شد.

میگرن با اورای ساقه مغز

این نوع میگرن، باعث ایجاد علائمی مانند سرگیجه، دوبینی، گفتار نامفهوم و از دست دادن تعادل می‌شود؛ این علائم قبل از بروز سردرد میگرنی، ظاهر می‌گردند! سردرد، معمولا نواحی پشت سر را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ میگرن با اورای ساقه مغزی، به صورت ناگهانی و با از دست دادن قدرت تکلم، استفراغ و وزوز گوش شروع می‌شود.

میگرن پایدار (طولانی یا پیوسته)

میگرن پیوسته یا پایدار، نوع نادر و شدید میگرن است! علائم میگرن پایدار، عمدتا تا ۷۲ ساعت و حتی بیشتر طول می‌کشد؛ حالت تهوع شدید و سردرد، از علائم اصلی میگرن پایدار به حساب می‌آیند؛ معمولا ترک برخی داروها یا مصرف بعضی از آن‌ها، ممکن است باعث بروز میگرن پیوسته یا پایدار گردد.

مدت زمان سردرد میگرنی

چگونه می‌توان از سردردهای میگرنی پیشگیری کرد؟

هیچ روشی برای درمان میگرن به صورت قطعی وجود ندارد! با این حال، به کمک برخی روش‌ها می‌توان از بروز سردردهای شدید میگرنی پیشگیری نمود؛ در واقع، پیگیری برخی الگوهای مراقبتی، تعداد دفعات ابتلا به میگرن را کاهش داده، و به مدیریت احساس درد ناشی از آن کمک می‌کند! 

در ادامه، به برخی از مراقبت‌هایی که برای پیشگیری از میگرن مناسب هستند، اشاره می‌کنیم:

یک دفتر تاریخچه میگرن داشته باشید

برخی از محرک‌ها و علائم میگرن، در افراد مختلف فرق دارند؛ بنابراین بهتر است یک دفترچه تهیه کنید، و غذاها و محرک‌های میگرن خود را یادداشت نمایید. گاهی ایجاد تغییرات کوچک در رژیم غذایی، به پیشگیری از سردرد و حتی درمان میگرن کمک می‌کند!

مصرف آنتی بادی‌های مونوکلونال CGRP

به یک پزشک متخصص مراجعه کنید، و از او بخواهید برای شما آنتی بادی‌های مونوکلونال CGRP تجویز کند؛ این آنتی بادی‌ها، به طور ویژه، برای کمک به درمان میگرن به کار می‌روند.

الگوی خواب خود را اصلاح کنید

هر فرد به طور متوسط، ۷ تا ۹ ساعت در شبانه روز به خواب نیاز دارد؛ از بین رفتن این الگو، ممکن است شدت میگرن را افزایش داده یا مدیریت آن را دشوار نماید.

اصلاح الگوی غذایی

تمامی وعده‌های غذایی خود را مصرف کنید؛ هیچ وعده غذایی را حذف نکنید! مصرف غذا در فواصل منظم، برای پیشگیری از بروز سردرد و احتمالا درمان میگرن، راهکار مناسبی خواهد بود؛ نوشیدن مقدار زیادی آب در روز را فراموش نکنید.

ورزش منظم داشته باشید

انجام ورزش برای افزایش نشاط، کاهش استرس و کنترل وزن مفید است؛ در نتیجه، با انجام ورزش می‌توان سردردهای میگرنی را کنترل کرد.

انجام یوگا و مدیتیشن

یوگا و مدیتیشن، برای مدیریت استرس راهکارهای مناسبی هستند؛ تمرین تمدد اعصاب و تنفس آگاهانه نیز، متدهایی برای کنترل استرس به حساب می‌آیند.

پیشگیر و درمان سردرد میگرنی

مصرف دارو برای درمان میگرن

اگر پزشک دارویی برای شما تجویز کرده است، آن را سر وقت مصرف کنید؛ داروهای پیشگیرانه برای پیشگیری یا درمان میگرن، عمدتا داروهای ضد افسردگی و ضد تشنج هستند! همچنین داروهای مناسب برای کاهش فشار خون، برای درمان سردرد میگرنی تجویز می‌شوند؛ در صورتی که سردرد میگرنی، به تغییرات هورمونی در نزدیکی دوران قاعدگی مربوط باشد، هورمون تراپی می‌تواند به درمان میگرن در این بازه کمک کند.

استفاده از دستگاه تحریک عصب

سازمان غذا و دارو آمریکا، یک دستگاه محرک الکتریکی را برای پیشگیری از میگرن تایید کرده است؛ این دستگاه به صورت پیشانی بند یا بازوبند استفاده می‌شود؛ بارهای الکتریکی آزاد شده توسط دستگاه محرک الکتریکی، عصب را تحریک کرده و به درمان سردرد میگرنی کمک می‌کنند.

روان درمانی را جدی بگیرید

استرس، یک عامل اصلی برای بروز میگرن است! صحبت با یک روان درمانگر، می‌تواند به کنترل استرس کمک کند؛ هر چه استرس کمتری داشته باشید، سردردهای میگرنی کمتری را تجربه خواهید کرد؛ ممکن است لازم باشد از داروهای ضد استرس نیز استفاده کنید، تا درمان میگرن شدید امکان‌پذیر گردد.

روش‌های درمان میگرن شامل چه مواردی هستند؟

سردردهای میگرنی، از نوع سردرد مزمن هستند؛ بنابراین، درمان میگرن و سردردهای ناشی از آن امکان‌پذیر نیست! به این معنا که راه درمان قطعی میگرن وجود ندارد؛ اما با استفاده از روش‌های مختلف، می‌توان به جای درمان میگرن به صورت قطعی، سردردهای ناشی از آن را کنترل نمود! درمان دارویی میگرن، رایج‌ترین روش برای درمان این اختلال است؛ اما بهترین روش درمان سریع میگرن، استفاده از دستگاه آر تی ام اس (rTMS) خواهد بود.

درمان دارویی میگرن

داروهایی که برای درمان فوری سردرد شدید میگرنی به کار می‌روند، در دو دسته کلی تقسیم بندی می‌شوند؛ داروهای پیشگیرانه و داروهای قطع‌کننده. داروهای پیشگیرانه، برای بیمارانی تجویز می‌شود که حداقل چهار بار در ماه، به سردردهای میگرنی دچار گردند؛ در صورتی که میگرن، در انجام فعالیت‌های روزمره آن‌ها اختلال ایجاد کند، مصرف داروهای پیشگیرانه برای کاهش شدت سردرد راهکار مناسبی است.

داروهای قطع‌کننده نیز، داروهایی هستند که با مشاهده علائم اولیه میگرن، مصرف می‌شوند؛ با بروز درد خفیف میگرن، مصرف این داروها می‌تواند از تشدید علائم بعدی مانند حالت تهوع و حساسیت به نور جلوگیری کند. 

برخی از مهم‌ترین داروهایی که برای درمان میگرن به کار می‌روند، عبارتند از:

  • داروهای ضد افسردگی
  • مسدود کننده‌های کانال کلسیم
  • مسدود کننده‌های بتا
  • داروهای ضد تشنج
  • کورتیکو استروئیدها
  • مکمل‌های دارویی مانند ریبوفلاوین و منیزیم
  • داروهای ضد تهوع

درمان میگرن با روش‌های خانگی

انجام برخی اقدامات در خانه، به درمان میگرن و سردرد ناشی از آن کمک می‌کند؛ از مهم‌ترین روش‌های خانگی درمان سردرد میگرنی، می‌توان موارد زیر را نام برد:

  1. استفاده از کمپرس سرد یا پارچه خیس روی پیشانی یا پشت گردن؛ برخی از افراد استفاده از کمپرس گرم را ترجیح می‌دهند.
  2. استراحت در یک اتاق خنک، ساکت و تاریک.
  3. ماساژ پوست سر.
  4. یوگا و مدیتیشن برای تمدد اعصاب و آرامش بیشتر ذهن.
  5. فشار و حرکات دایره‌ای بر روی شقیقه‌ها.
  6. انجام کارهایی که به حفظ آرامش شما کمک می‌کند.

استراحت در یک اتاق خنک، ساکت و تاریک

استفاده از کمپرس سرد یا پارچه خیس روی پیشانی یا پشت گردن؛ برخی از افراد استفاده از کمپرس گرم را ترجیح می‌دهند.

● ماساژ پوست سر

● یوگا و مدیتیشن برای تمدد اعصاب و آرامش بیشتر ذهن

● فشار و حرکات دایره‌ای بر روی شقیقه‌ها

● انجام کارهایی که به حفظ آرامش شما کمک می‌کند

درمان میگرن با روش بیوفیدبک

بیوفیدبک، یک دستگاه پزشکی است که میزان استرس موجود در فرد را تشخیص می‌دهد! افرادی که سطح استرس آن‌ها به طور غیر عادی بالا رود، با برخی تنش‌ها مواجه می‌شوند؛ این دستگاه به آن‌ها هشدار می‌دهد که استرس خود را کاهش دهند؛ معمولا، مدتی پس از استفاده از دستگاه بیوفیدبک، نیازی به استفاده از آن نخواهید داشت! زیرا زمان‌های افزایش استرس، و روش‌های کنترل آن را یاد می‌گیرید؛ دستگاه بیوفیدبک، برای کودکان و بزرگسالان قابل استفاده خواهد بود.

راه های درمان میگرن کدامند؟

درمان میگرن با طب سنتی

یکی از سوالات رایج بیماران، به روش‌های درمان فوری میگرن با طب سنتی مربوط است؛ لازم است اشاره کنیم که در طب سنتی، تکنیک ها و مواد گیاهی و دارویی وجود دارد که می تواند روی آرامش اعصاب و تسکین درد موثر باشید، اما به هیچ وجه نبايد برای دریافت این درمان ها، به شکل مستقیم به عطاری ها و یا پیج های طب سنتی در اینستاگرام، و یا حتی مراکز درمانی غیر معتبر مراجعه نمائید

پزشکان طب سنتی متخصص، که فارغ التحصیل مراکز دانشگاهی هستند در مراکز دانشگاهی طب سنتی، تحت عنوان شفاکده به شکل علمی می‌توانند به شما در دريافت درمان های علمی طب سنتی ایرانی کمک کنند؛ معمولا همه دانشگاه‌های معتبر در ایران دانشکده طب سنتی دارند

درمان میگرن با آر تی ام اس

درمان میگرن با rTMS، جدیدترین روش درمانی است که برای بهبود بیماران مبتلا به میگرن عصبی، به کار می‌رود؛ استفاده از دستگاه آر تی ام اس برای درمان میگرن، توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تایید شده است! از مزایای درمان میگرن با rTMS، می‌توان به عوارض ناچیز، تاثیر سریع و مورد استفاده برای بیماران مقاوم به دارو اشاره کرد.

برای درمان میگرن با دستگاه rTMS، باید بیمار در حالت نشسته یا دراز کشیده قرار گیرد؛ سپس کویل دستگاه بر روی سر بیمار گذاشته می‌شود. میدان الکترومغناطیسی کویل، پالس‌های مغناطیسی را به قسمت‌های مختلفی از مغز اعمال می‌کند! این پالس‌ها، باعث تحریک یا ترمیم عملکرد سلول‌های عصبی شده و اختلال میگرن را درمان می‌کند.

با توجه به تاثیر فوق العاده rTMS در درمان میگرن، استفاده از این دستگاه را می‌توان نوعی راه درمان قطعی میگرن به حساب آورد! ناگفته نماند که برای شروع درمان سریع میگرن با rTMS، لازم است ابتدا توسط یک متخصص معاینه شوید؛ پس از بررسی‌های اولیه، برنامه‌ریزی درمان فوری میگرن با دستگاه rTMS انجام می‌گیرد.

بهترین کلینیک برای درمان میگرن با rTMS کجاست؟

در حال حاضر، درمان میگرن با دستگاه آر تی ام اس، بهترین و موثرترین روش به حساب می‌آید؛ از این رو، اگر احساس می‌کنید که دارودرمانی و درمان‌های سنتی برای شما رضایت بخش نیست، می‌توانید درمان میگرن با rTMS را دنبال کنید. کلینیک زیما درمان، یکی از کلینیک‌های تخصصی در این زمینه است! تیم متخصص زیما درمان، پس از معاینات اولیه، شرایط درمان سردرد میگرنی با آر تی ام اس را فراهم می‌سازند؛ برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان با دستگاه rTMS می‌توانید با تیم تخصصی کلینیک زیما درمان تهران در تماس باشید.

منابع: my.clevelandclinic.org | webmd.com | mayoclinic.org | mayoclinic.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.