وسواس فکری عملی OCD چیست؟

وسواس فکری عملی (ocd) بیماری روانی است

آنچه در ادامه خواهید خواند نمایش

یکی از بیماری‌های اعصاب و روان که زندگی افراد را به چالش می‌کشد، وسواس فکری عملی یا OCD است. اما آیا می‌دانید معنی OCD چیست و چرا افراد به وسواس فکری عملی دچار می‌گردند؟

افرادی که به بیماری ocd مبتلا می‌شوند، الگویی از افکار و ترس‌های ناخواسته دارند. در نتیجه به طور مرتب، رفتارها و کارهای تکراری انجام می‌دهند. مشکل این گونه افراد این است که اگر از انجام کارهای تکراری خودداری کنند، دچار حس اضطراب خواهند شد. بنابراین دچار رفتارهای اجباری می‌گردند که اصلا خوشایند نیست.

برای اینکه بدانید نمونه‌ رفتارهای بیماری OCD چیست، می‌توانیم وسواس نجس و پاکی، تریکوتیلومانیا (وسواس کندن مو)، خودزشت انگاری و نشخوار فکری را  مثال بزنیم. یا حتی افرادی که وسواس شمارش دارند و ممکن است برای اطمینان، شمارش اشیا را چندین بار تکرار کنند.

اختلال ocd باید بر مبنای DSM-5 تشخیص داده شده و درمان گردد. در غیر این صورت، کیفیت زندگی افراد را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار می‌دهد. این که علائم OCD چیست و انواع آن کدامند، موضوعی است که در این مقاله به صورت جامع بررسی خواهیم کرد.

معنای وسواس فکری عملی (OCD) چیست؟

اختلال OCD، به معنای اختلال وسواس اجباری یا وسواس فکری و عملی است. اگر می‌خواهید بدانید که ocd مخفف چیست، باید بگوییم این اصطلاح از Obsessive-Compulsive Disorder گرفته شده است.

هنگامی که افراد به این نوع اختلال اعصاب و روان دچار می‌شوند، افکار، عقاید و احساسات تکراری و وسواس گونه‌ای پیدا می‌کنند. به این معنا که برای اطمینان خود ناچارند از روی اجبار، یک فعالیت یا عمل را چندین بار تکرار کنند.

شستن و تمیز کردن مکرر دست‌ها، تکرار فعالیت‌های ذهنی مانند شمارش و چک کردن مکرر یک موضوع (مثل بستن شیر آب)، اختلال احتکار از نمونه‌های وسواس فکری عملی به حساب می‌آیند. در بسیاری از موارد، فرد اگر از تکرار عمل پرهیز کرده و آن را نادیده بگیرد، به اضطراب شدیدی دچار می‌شود.

برخلاف انواع بیماری‌های روانپزشکی، این بیماری در زنان و مردان به یک نسبت دیده می‌شود. رفتارهایی که شخص مبتلا به وسواس فکری از خود نشان می دهد، عمدتا برای دیگران آزاردهنده خواهند بود. از این رو، این اختلال به زندگی شخصی، اجتماعی و عاطفی فرد، آسیب‌های قابل توجهی وارد می‌کند.

تفاوت افرادی عادی با بیماران OCD چیست؟

ممکن است این سوال پیش آید که تفاوت افکار ناراحت‌کننده و رفتارهای تکراری در افراد عادی با بیماران OCD چیست؟ هر فرد می‌تواند افکار ناراحت‌کننده یا رفتارهای تکراری داشته باشد. اما وجود این افکار و رفتارها، اختلالی در زندگی روزمره آن‌ها ایجاد نمی‌کند. این در حالی است که شخص مبتلا به اختلال OCD، به دلیل افکار مداوم و رفتارهای سفت و سخت، می‌تواند زندگی راحتی داشته باشد.

این افراد حتی اگر نسبت به افکار تکراری خود بی‌تفاوت باشند، حس استرس و اضطراب شدیدی را تجربه می‌کنند. بنابراین، در هر صورت احساس ناراحتی داشته و آسایش آن‌ها مختل می‌گردد.

علل ابتلا به اختلال OCD چیست؟

در درمان هر نوع بیماری جسمی یا روانی بهتر است ابتدا علت آن مشخص شود. اما درباره اختلال وسواس فکری و عملی، علت اختلال به طور کامل شناخته نشده است. به نظر می‌رسد همواره ترکیبی از عوامل باعث بروز این بیماری اعصاب و روان گردد. به همین دلیل، معمولا برای درمان وسواس فکری عملی نیز باید از روش‌های ترکیبی استفاده نمود. در ادامه به اختصار توضیح می‌دهیم که علل احتمالی بیماری OCD چیست.

عوامل بیولوژیکی

یکی از علل اختلال OCD، عوامل بیولوژیکی هستند. تغییراتی که در شیمی طبیعی بدن یا عملکرد مغز ایجاد می‌گردند، می‌توانند عامل بروز وسواس فکری و عملی باشند.

ژنتیک افراد

ژنتیک و وراثت عامل دیگری است که می‌تواند در ابتلا به بیماری OCD نقش داشته باشد. با اینکه تاثیر ژنتیک در ابتلا به بیماری OCD تا حدودی قابل اثبات است، اما ژن‌هایی که می‌توانند باعث انتقال این بیماری شوند هنوز شناسایی نشده‌اند.

یادگیری یا عادت

در برخی افراد علت اختلال OCD، تماشای ترس‌ها و رفتارهای اجباری دیگر اعضای خانواده است. در واقع، ممکن است ترس‌های وسواسی یک فرد بیمار در طول زمان و در حین زندگی با اعضای خانواده شکل بگیرد.

علائم ابتلا به بیماری OCD چیست؟

علائم اختلال وسواس فکری اجباری، شامل علائم وسواس و اجبار خواهد بود. البته در برخی افراد تنها علائم وسواس یا فقط علائم اجبار مشاهده می‌شوند. در افرادی که با اختلال OCD دست و پنجه نرم می‌کنند، شدت وسواس‌ها و اجبارها به شکلی غیرمنطقی خواهد بود. برای مثال ممکن است انجام یک کار ساده، زمان زیادی از آن‌ها بگیرد. یا حتی این امکان وجود دارد که وسواس بیش از حد، کارهای روزمره، رفتن به مدرسه و یا محل کار را دچار اختلال سازد. برای تشخیص بیماری وسواس فکری عملی باید بدانیم که علائم بیماری OCD چیست.

علائم وسواس در اختلال OCD

وسواس‌هایی که با بیماری OCD همراه هستند، شامل افکار و تصاویر تکراری، مداوم و ناخواسته‌ای هستند که پریشانی و اضطراب را برای فرد در پی دارند. بسیاری از افراد تلاش می‌کنند تا آن‌ها را نادیده بگیرند. اما گاهی افکار آزاردهنده چنان شدت می‌گیرند که شخص ترجیح می‌دهد با انجام یک رفتار یا عمل اجباری، از شر آن‌ها راحت شود.

علائم ابتلا به ocd

انواع وسواس

وسواس‌های فکری عموما زمانی به وجود می‌آیند که در حال انجام یک کار خاص یا مشغول تمرکز کردن بر روی یک فعالیت دیگری هستید. از انواع وسواس می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • ترس از لمس آلودگی یا کثیفی
  • نیاز به نظم بیش از حد یا تقارن
  • شک و تردید در هر امر یا فعالیت
  • افکار تهاجمی یا وحشتناک درباره اینکه کنترل خود را از دست بدهید و یا به خود و دیگران آسیب بزنید
  • افکار ناخواسته‌ای که باعث بروز پرخاشگری می‌شوند
  • تصورات ناخواسته درباره موضوعات جنسی
  • اعتقادات مذهبی یا خرافی

علائم وسواس

اگر می‌خواهید بدانید که علائم وسواس فکری در بیماری OCD چیست، به موارد زیر دقت کنید:

  • ترس از تماس با سطوح یا اشیایی که دیگران آن‌ها را لمس کرده‌اند (وسواس تمیزی)
  • شک کردن به اینکه در را قفل کرده یا اجاق گاز را خاموش کرده‌اید
  • استرس داشتن هنگامی که اشیا منظم نبوده و یا به روش خاصی چیده نشده باشند
  • تصاویر ذهنی آزاردهنده از رانندگی با ماشین خود در میان جمعیت
  • داشتن افکار وسواسی درباره فریاد زدن و فحاشی کردن یا نشان دادن رفتار نامناسب در جمع
  • تصاویر ذهنی جنسی ناخوشایند و افکار جنسی ناخواسته
  • دوری کردن از موقعیت‌هایی که باعث ایجاد وسواس می‌شود؛ مانند دست دادن با دیگران

شستن دست ها به صورت وسواسی

علائم اجبار در بیماران OCD چیست؟

علائم اجبار دسته دیگری از نشانه‌ها هستند که در بیماران مبتلا به بیماری OCD مشاهده می‌شوند. این نشانه‌ها می‌توانند به صورت همزمان با علائم وسواس یا به صورت جداگانه در فرد ظاهر گردند. اگر می‌خواهید بدانید که علائم اجبار OCD چیست، باید بگوییم که اجبارهای اختلال وسواس فکری و عملی، رفتارهای تکراری هستند که شخص مجبور به اجرای آن‌ها است.

در واقع، این اعمال ذهنیِ تکراری، برای کاهش حس استرس و اضطراب مربوط به وسواس فکری شما است. همچنین، به نظر می‌رسد که این رفتارها برای جلوگیری از اتفاق بدتر انجام می‌گیرند. در هر حال، اجبار برای هیچ کس خوشایند نیست و درگیر شدن در اجبارها، هیچ لذتی به همراه ندارد. حتی برای بیماران مبتلا به OCD نیز این اجبارها تنها یک تسکین موقتی در برابر اضطراب هستند.

نمونه‌های اجبار

در بسیاری از موارد، اجبارهایی که در ذهن شخص شکل می‌گیرند، بسیار اغراق‌آمیز بوده و با واقعیت ارتباطی ندارند. در ادامه با بیان چند مورد نشان می‌دهیم که مصداق اجبار در OCD چیست.

  • شست و شو و نظافت
  • چک کردن مداوم
  • نظم
  • پیروی از یک روال سخت
  • به دنبال تایید و اطمینان خاطر بودن

علائم اجبار

حال باید دید علائم اجبار در OCD چیست تا بتوان آن را تشخیص داد.

  • شستن مکرر دست‌ها تا جایی که پوست شما زخم شود
  • چک کردن پی‌در‌پی درب منزل برای اطمینان از قفل بودن
  • چک کردن مداوم اجاق گاز برای اطمینان از خاموش بودن آن
  • شمارش در الگوهای خاص
  • تکرار یک کلمه، عبارت یا دعا به صورت بی‌صدا

شدت علائم OCD با افزایش سن چگونه تغییر می‌کند؟

سوال مهمی که برای بسیاری از افراد وجود دارد این است که الگوی علائم OCD چیست و چگونه علائم این بیماری شدت می‌گیرند. در پاسخ باید گفت که بیماری وسواس فکری و عملی در عمده موارد، از سنین نوجوانی یا جوانی شروع می‌شود. با این حال، ابتلا به وسواس فکری عملی OCD در کودکان نیز دور از انتظار نیست.

تغییر علائم ocd با افزابش سن

اما الگوی رشد علائم اختلال OCD چیست؟ معمولا علائم اختلال OCD به تدریج شروع شده و در طول زندگی شدید می‌شوند. وسواس‌ها و اجبارهایی که یک بیمار مبتلا به اختلال OCD تجربه می‌کند، در طول زمان متغیر هستند. برای مثال، هنگامی که فرد در یک موقعیت استرس‌زا قرار می‌گیرد، علائم شدیدتری را تجربه خواهد کرد.

به طور کلی، اختلال OCD یک بیماری مادام العمر در نظر گرفته می‌شود. معمولا علائم این بیماری از خفیف تا متوسط متغیر است. همین نشانه‌ها می‌توانند چنان شدید و وقت گیر باشند که فرد را ناتوان کرده و کیفیت زندگی او را به شدت کاهش دهند.

انواع وسواس فکری (OCD) کدامند؟

اکنون می‌دانیم که OCD چیست و چه علائمی دارد. اما وسواس فکری عملی، دارای زیر گروه‌های خاصی است که هر یک از آن‌ها علائم و نشانه‌های مختص خود را دارند. برخی از افراد ممکن است تنها علائم یکی از زیر گروه‌ها را نشان دهند. در صورتی که برخی دیگر، علائم چندین زیر گروه OCD را تجربه خواهند کرد.

به طور کلی، درباره اینکه زیر گروه‌های OCD چیست و چند زیر گروه دارد، هیچ نظر واحدی وجود ندارد. از نظر بسیاری از متخصصان، OCD هفت زیرگروه دارد که شامل موارد زیر هستند:

  • وسواس‌های آلودگی
  • وسواس‌های خشونت آمیز
  • وسواس‌های مسئولیت پذیری
  • وسواس‌های مرتبط با کمال گرایی
  • وسواس‌های جنسی
  • وسواس‌های مذهبی/ اخلاقی
  • وسواس‌های هویتی

در ادامه، توضیحاتی درباره این که انواع OCD چیست ارائه داده و مثال‌هایی را بیان می‌کنیم.

وسواس آلودگی با اجبار شست و شو یا تمیز کردن

افرادی که به این زیر گروه مبتلا هستند، دائما به فکر تمیز کردن و شست و شو خواهند بود. زیرا احساس ناراحتی مرتبط با آلودگی، تمرکز آن‌ها را بر هم می‌زند. برای مثال، این افراد از دست زدن به دستگیره در یا دست دادن با دیگران امتناع می‌کنند. زیرا لمس هر گونه آلودگی باعث می‌شود تا آن‌ها دستان خود را ساعت‌ها و به طور مکرر بشویند.

زنی که شیر آب را تمیز می کند

وسواس آسیب به خود یا دیگران

برخی از بیماران مبتلا به OCD، افکار آزاردهنده‌ای درباره آسیب احتمالی به خود یا دیگران دارند. برای مثال، فرد بیمار تصور می‌کند که خانه‌اش در حال سوختن است. در نتیجه ممکن است چندین بار تا خانه رانندگی کند تا مطمئن شود که آتش سوزی وجود ندارد. حتی برخی افراد بیمار بر این باور هستند که با فکر کردن به یک رویداد فاجعه بار، احتمال وقوع آن افزایش پیدا می‌کند.

وسواس بدون اجبار مشهود

منظور از این نوع OCD چیست؟ شخصی که به این نوع OCD مبتلا می‌شود، وسواس‌های ناخواسته‌ای در مورد اعتقادات مذهبی یا خرافی دارد. حتی ممکن است افکار جنسی ناخواسته او را آزار دهد. مثلا این فرد افکاری در مورد متجاوز بودن یا احتمال حمله به شخص دیگر را دارد.

وسواس تقارن، تمیز بودن و نظم

فردی که به این نوع اختلال وسواس فکری و عملی دچار می‌شود، نیاز شدیدی به تقارن، منظم بودن و مرتب کردن اشیا دارد. تا زمانی که درستِ درست باشد. اگر می‌خواهید بدانید یک نشانه خاص از این نوع اختلال OCD چیست، تصور کنید که بخواهید تمام پیراهن‌های خود را دقیقا بر اساس رنگ مرتب نمایید. غیرمنطقی است، نه؟

انواع اختلال وسواس فکری عملی

اختلال احتکار

اختلال احتکار به عنوان یک تشخیص متمایز در معیار DSM-5 شناخته می‌شود. افرادی که این نوع OCD را تجربه می‌کنند، به دنبال جمع آوری اقلامی هستند که برای دیگران ارزشی ندارند. مجلات قدیمی، رسیدها، یادداشت‌ها، ظروف، نامه‌های ناخواسته و لباس‌های کهنه از جمله این موارد هستند. جمع کردن افراطی وسایل یا همان احتکار باعث می‌شود تا فضای زندگی این گونه افراد، به شدت شلوغ شود؛ به طوری که زندگی در آن فضا را دشوار یا عملا غیر ممکن سازد.

وسواس فکری و عملی در رابطه

OCD رابطه یکی از زیر گروه‌های فرعی اختلال OCD به حساب می‌آید. این زیر گروه، شامل افکار وسواسی و اجباری مربوط به روابط عاشقانه است. به این معنا که فرد بیمار همواره ترس‌ها و تردیدهایی درباره طرف مقابل خواهد داشت. برای مثال، اینکه آیا شریک عاطفی او را دوست دارد یا خیر. یا اینکه به طور مداوم به دنبال یافتن شریک بهتری خواهد بود.

OCD “فقط درست”

افراد مبتلا به این زیر گروه دائما در حال درست کردن، صاف کردن، لمس کردن یا ردیف کردن اشیا هستند. در واقع، آن‌ها همواره بر این باور هستند که اوضاع کاملا درست نیست و باید نظم بیشتری برقرار شود. این مساله باعث می‌شود تا رفتارهای اجباری متعددی از خود نشان دهند.

OCD حافظه کاذب

زیر گروه دیگری از اختلال وسواس فکری و عملی که می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد، OCD حافظه کاذب است. این اختلال درباره کارهایی است که شخص تصور می‌کند در گذشته، به صورت تصادفی انجام داده است. برای مثال، ممکن است فرد این گونه تصور کند که چیزی را دزدیده یا اینکه مبلغ مربوط به اقلام خریداری شده را پرداخت نکرده است.

او سی دی تفکر جادویی

تفکر جادویی در اختلال وسواس فکری عملی

اعتقاد به خرافه می‌تواند در این زیر گروه از وسواس فکری عملی قرار گیرد. گاهی شخص این گونه تصور می‌کند که اگر رفتارهای خاصی را انجام ندهد، اتفاقاتی کاملا نامرتبط و البته خطرناک رخ می‌دهد. برای مثال اگر در ساعت ۱۱ شب به تلفن خود نگاه نکند، اتفاق وحشتناکی برای یک عزیز می‌افتد.

بهترین روش تشخیص اختلال OCD چیست؟

آزمایش خاصی برای تشخیص اختلال وسواس فکری و عملی وجود ندارد. بلکه بررسی علائم و نشانه‌ها کمک می‌کند تا وجود یا عدم وجود اختلال OCD تایید گردد. در ادامه، خواهیم دید که روش‌های اصلی برای تشخیص بیماری OCD چیست.

ارزیابی روانشناختی

در این روش تشخیصی، پزشک متخصص درباره احساسات، افکار، علائم و الگوهای رفتاری شما سوال می‌کند. بررسی این گونه موارد تعیین می‌کند که آیا شما وسواس فکری یا رفتارهای اجباری دارید یا خیر. همچنین، شدت وسواس یا اجبار و تاثیری که بر کیفیت زندگی شما دارند، باید مشخص گردد. ممکن است لازم باشد در حین ارزیابی روانشناختی، روانپزشک با دوستان، اطرافیان و اعضای خانواده شما نیز صحبتی داشته باشد.

روانشناس در حال نوشتن نسخه برای بیمارش

معیارهای تشخیصی OCD چیست؟

یک روش نسبتا استاندارد برای تعیین و تشخیص بیماری وسواس فکری عملی وجود دارد. این معیار بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، تحت عنوان DSM-5 معرفی می‌گردد. معیارهای DSM توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده و در همه جای دنیا از آن استفاده می‌شود.

معاینه فیزیکی بیمار

گاهی لازم است پزشک، شخص را از نظر وجود عوارض و مشکلات ناشی از بیماری وسواس فکری و عملی، بررسی کند. وجود نشانه‌ها و علائم مرتبط با OCD، تشخیص آن را راحت‌تر خواهد کرد.

استفاده از چالش‌های تشخیصی

یکی از معضلاتی که ممکن است در تشخیص بیماری OCD به وجود آید، شباهت آن با شخصیت وسواسی اجباری است. در واقع علائم OCD با برخی از اختلالات روانی دیگر مانند اختلالات اضطرابی، افسردگی، اسکیزوفرنی و اختلال شخصیت وسواسی اجباری مشابه است. این مساله باعث می‌شود تا تشخیص OCD از سایر اختلالات روانی دشوار شود. ضمن اینکه گاهی افراد، به صورت همزمان با بیش از یک نوع اختلال روانی درگیر هستند. برای درمان وسواس فکری عملی، تشخیص دقیق هر یک از این بیماری‌ها ضروری خواهد بود.

وسواس فکری عملی (OCD) در کودکان

بسیاری از مردم بر این باور هستند که OCD تنها در بزرگسالان رخ می‌دهد. حال سوال این است که آیا کودکان نیز به اختلال وسواس فکری و عملی دچار می‌شوند؟ نشانه‌های ابتلای کودکان به OCD چیست؟ در پاسخ باید گفت که شباهت‌های زیادی بین وسواس فکری عملی (OCD) در کودکان و بزرگسالان وجود دارند. با این حال، از نظر درمان و ماهیت علائم نیز تفاوت‌هایی در بین آن‌ها دیده می‌شود.

علل وسواس فکری عملی در کودکان

پیش از این اشاره کردیم که ترکیب عوامل استرس، ژنتیک و عدم تعادل مواد شیمیایی در مغز می‌توانند عامل رفتارهای اجباری باشند. اما در مورد کودکان، یک اختلال خود ایمنی با عنوان اختلالات عصبی خود ایمنی کودکان مرتبط با عفونت‌های استرپتوکوکی (PANDAS) باعث بروز OCD می‌شود.

اختلال وسواس فکری عملی در کودکان

در واقع معمولا پانداس در کودکان، به صورت گلودرد استرپتوکوکی یا مخملک ظاهر می‌شود. پس از ابتلا به این اختلال، کودک دچار بیماری OCD شده یا تیک را تجربه می‌کند.

بر اساس تحقیقات انجام شده، عفونت استرپتوکوکی، آنتی بادی‌های ضد مغزی تولید می‌کند. این آنتی بادی‌ها، علائم PANDAS در کودکان بین ۳ سال تا بلوغ را ایجاد خواهند کرد.

ارتباط اضطراب با اختلال OCD چیست؟

هر چند اختلالات اضطرابی و بیماری OCD علائم مشابهی دارند و هر دو باعث تقویت حس اضطراب در فرد می‌گردند، اما تفاوت‌هایی نیز بین آن‌ها مشاهده می‌شود. یک روانپزشک مجرب به خوبی می‌داند که تفاوت علائم اضطراب با OCD چیست. اتفاقا توجه به این تفاوت‌ها به او کمک می‌کند تا نوع بیماری را به صورت دقیق تشخیص دهد.

فردی درحال تنظیم کردن مدادها میان گیره ها

ویژگی بارز بیماران مبتلا به اختلال OCD، وسواس و اجبار است. فرد ممکن است یکی از این دو یا هر دو را به صورت همزمان داشته باشد. تصاویر مزاحم و مکرر، تصویرسازی ناخواسته و مداوم و وسواس‌هایی که باعث پریشانی و اضطراب می‌شوند، از مشخصه‌های اختلال OCD هستند. در حالی که بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی، عمدتا علائمی مانند بی‌قراری، سرگیجه، تحریک پذیری و اختلال در خواب دارند. همچنین، افراد مبتلا به استرس و اضطراب، برخی مشکلات جسمانی مانند سردرد، تپش قلب و تنگی نفس را نیز تجربه می‌کنند.

تفاوت اختلال شخصیت وسواسی اجباری با اختلال OCD چیست؟

یکی از سوالات مهمی که ممکن است برای بیماران پیش آید، این است که تفاوت اختلال شخصیت وسواسی اجباری با OCD چیست. این دو اختلال از نظر علائم همپوشانی دارند. با این حال، تفاوت‌های بین برخی ویژگی‌های آن‌ها، به روانپزشک کمک می‌کند تا نوع بیماری را به درستی تشخیص دهد. برای مثال، در افراد مبتلا به OCD، رفتارها دائما در حال نوسان هستند. در حالی که بیماران اختلال شخصیت وسواسی اجباری، رفتارهای کاملا پایداری دارند.

همچنین، شخص مبتلا به OCD کارهایش را بر اساس وسواس یا اجبار انجام می‌دهد. در حالی که رفتارهای شخصیت وسواسی اجباری (OCPD)، هیچ ارتباطی با وسواس یا اجبار ندارد.

مهم‌ترین تفاوتی که بین این دو نوع اختلال روانی وجود دارد، این است که افراد مبتلا به وسواس فکری و عملی، اختلالات وسواسی نشان می‌دهند. در حالی که یک شخص OCPD، اختلالات شخصیتی دارد. تشخیص این دو موضوع، امری تخصصی است که توسط روانپزشک انجام می‌گیرد.

بهترین روش درمان اختلال OCD چیست؟

تا اینجا هر آنچه که لازم بود درباره بیماری وسواس فکری و عملی بدانید، توضیح دادیم. حال مهم‌ترین سوال این است که بهترین روش درمان OCD چیست. آیا می‌توان این بیماری را درمان نمود؟ و اینکه چه کسانی می‌توانند اختلال وسواس فکری عملی خود را درمان کنند؟ برخی از مهم‌ترین روش‌های درمانی که برای بهبود وسواس فکری و عملی به کار می‌روند، شامل موارد زیر هستند:

  • روان درمانی که شامل روش‌های درمان شناختی رفتاری (CBT) و تکنیک مواجهه و جلوگیری از پاسخ (ERP) است.
  • دارودرمانی که معمولا در این روش، از داروهای ضد افسردگی استفاده می‌شود
  • روش تحریک عمیق مغز که با کاشت الکترودها در نواحی خاصی از مغز انجام می‌گیرد
  • تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال (TMS) که با استفاده از میدان الکترومغناطیسی سلول‌های عصبی در مغز را تحریک می‌کند

عوارض اختلال OCD چیست؟

عوارض بیماری ocd چیست

اختلال وسواسی-جبری، به شدت بر کیفیت زندگی افراد تاثیر می‌گذارد. اگر می‌خواهید بدانید که عوارض اختلال OCD چیست، به موارد زیر دقت کنید:

  • زمان بیش از حد برای انجام کاری صرف می‌شود
  • عوارض جسمانی ناشی از شستن مکرر دست‌ها
  • ایجاد مشکل برای حضور به موقع در محل کار و مدرسه
  • انزوای اجتماعی به دلیل نداشتن توانایی برای حضور در فعالیت‌های گروهی
  • روابط عاطفی آشفته
  • کاهش شدید کیفیت زندگی
  • افکار مرتبط با مرگ و خودکشی

عوامل خطر برای اختلال OCD چیست؟

تا اینجا توضیح دادیم که علل ابتلا به بیماری OCD چیست. حال باید دید که چه عواملی می‌توانند خطر ابتلا به اختلال وسواسی جبری را تشدید کنند. این گونه عوامل که همان فاکتورهای خطر هستند به چند دسته تقسیم بندی می‌گردند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

سابقه خانوادگی

پیش از این اشاره کردیم که ژنتیک می‌تواند در ابتلا به رفتارهای اجباری، نقش داشته باشد. با این توضیح می‌توان متوجه شد که نقش سابقه خانوادگی در ابتلا به OCD چیست. در واقع، اگر سابقه خانوادگی ابتلا به OCD و افکار وسواسی وجود داشته باشد، ابتلا در سایر اعضای خانواده نیز محتمل است. البته این به آن معنا نیست که اگر شخصی در خانواده شما دچار بیماری وسواس فکری شد، حتما بقیه افراد نیز به آن بیماری مبتلا می‌گردند.

رویدادهای استرس‌زا در زندگی

گاهی فرد در طول زندگی خود، رویدادهای آسیب‌زا و دوران پراسترس متعددی را تجربه می‌کند. این گونه افراد بیش از دیگران در معرض ابتلا به بیماری OCD قرار دارند. افکار مزاحم و اجباری و پریشانی‌های عاطفی، از عوامل خطر برای وسواس فکری و عملی به حساب می‌آیند.

سایر اختلالات روانی

گاهی شخص به دلیل ابتلا به یکی دیگر از اختلالات روانی، مانند استرس و اضطراب، دچار OCD می‌شود. اختلالاتی مانند نشخوار ذهنی (Mind rumination) نیز می‌توانند در ابتلا به افکار تهاجمی، وسواسی، مزاحم یا اجباری نقش داشته باشند.

نحوه صحیح برخورد با افراد مبتلا به بیماری OCD چیست؟

ممکن است در بین عزیزان شما، بیماران مبتلا به OCD وجود داشته باشند. گاهی این سوال پیش می‌آید که نحوه صحیح برخورد با اختلال OCD چیست و چگونه باید با این افراد برخورد کرد. بیماران بسته به اینکه مدت زمان بیماری آن‌ها چقدر بوده، رفتارهای متفاوتی دارند. در هر حال، بهتر است در برخورد با این گونه افراد صبور باشید.

هر چند افکار، استرس‌ها و ترس‌های آن‌ها برای شما غیر منطقی به نظر می‌رسند، اما این ترس‌ها برای این بیماران کاملا واقعی و منطقی هستند. بنابراین به هیچ عنوان نباید آن‌ها را قضاوت کنید.

برخورد صحیح با بیمار ocd

سعی کنید در هنگام بیان افکار وسواسی توسط شخص بیمار، خود را عادی نشان دهید؛ بدون آنکه فرد را قضاوت کنید یا واکنش تندی نشان دهید. در غیر این صورت، اعتماد وی به شما کمتر شده و دیگر احساسات خود را با شما در میان نخواهد گذاشت.

همواره به گونه‌ای رفتار کنید که شخص بیمار بداند حامی او هستید. در این صورت، بهتر می‌توانید با او ارتباط برقرار کرده و حال وی را بهتر کنید.

جمع بندی

تا این جا دانستیم که OCD چیست و وسواس فکری عملی چه نشانه‌هایی دارد. همچنین، دیدیم که ابتلا به این اختلال می‌تواند تمام زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین بهتر است به محض مشاهده علائم اولیه، با یک روانپزشک متخصص ملاقات حضوری داشته باشیم.

در کلینیک زیما درمان، تیمی حرفه‌ای و مجرب از روانشناسان و روانپزشکان حضور دارند. این افراد، با بررسی نشانه‌ها و علائم بیماران، بهترین روش درمانی را برای آن‌ها انتخاب می‌کنند. 

در حال حاضر، تعداد کثیری از بیماران این کلینیک، به کمک دستگاه rTMS توانسته‌اند انواع اختلالات روانی خود را درمان نمایند. جهت دریافت اطلاعات بیشتر در این باره، می‌توانید با کارشناسان کلینیک زیما درمان در ارتباط باشید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

دکتر سروش احسان
دکتر سروش احسان

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر نوروالهی متخصص پارکینسون
دکتر حمید نورالهی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

دکتر یزدان پناهی

مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر الهام کاملی

متخصص روانپزشک

دکتر محیا علمی

بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

مقالات مرتبط