علائم استرس و اضطراب چیست؟

آنچه در ادامه خواهید خواند نمایش

در جوامع امروز، بخش قابل توجهی از افراد یک جامعه دچار اختلالات اضطرابی هستند. حال باید دید که علائم استرس و اضطراب چیست و در چه صورتی بیماری تلقی می‌شود. به طور کلی، هنگامی که فرد در یک موقعیت تنش زا قرار می‌گیرد، اضطراب به عنوان واکنش طبیعی بدن او ظاهر می‌شود. استرس و اضطراب یک احساس کاملا عادی و طبیعی است؛ مگر آنکه به صورت طولانی وقت بوده و با لرزش، تعریق شدید یا حملات پانیک (panic) همراه باشد. در این صورت، بد نیست با مراجعه به یک روانپزشک مجرب، درباره علت حالت‌های خود تحقیق کنید.

هنگامی که اختلال اضطرابی از هر نوع در وجود فرد شکل می‌گیرد، ممکن است فعالیت‌های روزمره وی را تحت تاثیر قرار دهد. از انواع اختلالات اضطرابی می‌توان به اضطراب اجتماعی، فوبیا، وسواس فکری و استرس پس از سانحه (PTSD) اشاره کرد.

در حالت کلی، بیماری‌های اعصاب و روان می‌توانند کیفیت زندگی افراد را در طولانی مدت مختل کنند. به همین دلیل نیز لازم است درمان آن‌ها در اولویت قرار گیرد. درمان استرس و اضطراب نیز مهم است؛ مخصوصا اگر از زمان کودکی یا نوجوانی آغاز شده باشد.

منظور از اختلال استرس و اضطراب چیست؟

قرار گرفتن در یک وضعیت هراس‌آور، تجربه یک شوک احساسی یا روبرو شدن با یک اتفاق غیر منتظره، باعث ایجاد استرس و اضطراب در فرد می‌شود. در بسیاری از موارد، این گونه استرس‌ها پس از مدتی برطرف شده و حتی فرد آن‌ها را فراموش می‌کند. اما در برخی موارد نیز استرس‌ها شدت گرفته و فرد علائم شدیدتری را نشان می‌دهد. در چنین مواردی، باید به یک روانکاو مراجعه کنیم تا بدانیم بهترین روش بهبود استرس و اضطراب چیست.

احساس اضطراب را می‌توان یک حس آگاهی دهنده نیز به حساب آورد. زیرا هر فرد با وجود این نوع حس می‌تواند با خطر مواجه شده و خود را برای برخورد با آن آماده کند. حال سوال این است که علت بیماری شناخته شدنِ استرس و اضطراب چیست؟

استرس و اضطراب زمانی می‌توانند حس منفی القا کنند که حالت‌هایی مانند عصبی بودن و تحریک پذیری را در شخص به وجود آورند. حتی گاهی ترس بیش از حد از یک موضوع یا اتفاق، باعث بر هم خوردن زندگی عادی شخص می‌گردد. در این صورت، قطعا لازم است تا شخص از طریق درمان‌های روان شناختی، الکتروشوک و مانند آن‌ها به بهبود وضعیت خود کمک نماید. شاید بتوان موثرترین درمان استرس و اضطراب را درمان با دستگاه rtms دانست.

شناخته شده‌ترین نوع استرس و اضطراب چیست؟

هنگامی که اضطراب به عنوان یک اختلال شناخته می‌شود، باید نوع آن به طور دقیق تعیین گردد. زیرا این مساله در انتخاب بهترین روش درمانی، موثر خواهد بود. توجه به نشانه‌های استرس و اضطراب به این موضوع کمک می‌کند. در ادامه به معرفی انواع استرس و اضطراب می‌پردازیم.

انواع اختلالات اضطرابی

اختلال اضطراب فراگیر

یکی از مشکلات رایجی که در شرایط مختلف به وجود می‌آید، اختلال اضطراب فراگیر است. افرادی که به این نوع اختلال مبتلا می‌شوند، یک نگرانی و بی‌قراری مداوم دارند. ممکن است این مساله به حدی آزار دهنده شود که فعالیت‌های روزمره فرد را مختل کند.

بهترین راه برای تشخیص اختلال اضطراب فراگیر، توجه به علائم اضطراب است. از مهم‌ترین نشانه‌های این نوع اختلال می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • بی‌قراری مداوم
  • احساس خستگی یا خستگی زودرس
  • اسپاسم عضلانی
  • مشکل خوابیدن

عمده نگرانی‌ها و استرس‌های شخص مبتلا به اضطراب فراگیر، مربوط به امور روزمره است. برای مثال، مسئولیت‌های شغلی، سلامت خانواده، تعمیرات ماشین، قرار ملاقات‌ها و حتی کارهای منزل می‌توانند عامل بروز نگرانی در فرد باشند.

اختلال هراس یا پانیک

اختلال هراس به صورت حملات پانیک پی‌در‌پی بروز می‌کند. منظور از حمله پانیک حالتی است که فرد ترکیبی از پریشانی فیزیکی و روانی را تجربه می‌کند. این حس بسیار ناخوشایند بوده و باعث بروز رفتارهای هیجانی خواهد شد. اگر می‌خواهید بدانید که نشانه‌های این نوع استرس و اضطراب چیست، به موارد زیر توجه کنید:

  • تپش قلب، تپش قلب یا ضربان قلب سریع
  • تعریق
  • لرزیدن یا لرزش
  • خشکی گلو
  • احساس خفگی یا احساس تنگی نفس ناشی از استرس و اضطراب
  • درد قفسه سینه
  • احساس سرگیجه، سبکی سر یا غش
  • احساس خفگی
  • بی حسی یا گزگز
  • لرز یا گرگرفتگی
  • حالت تهوع یا دردهای شکمی
  • احساس جدا شدن یا طرد شدن
  • ترس از دست دادن کنترل
  • ترس از مرگ

گاهی علائم و نشانه‌های استرس و اضطراب در افراد مبتلا به اختلال پانیک چنان شدید است که به نظر می‌رسد فرد دچار حمله قلبی یا سکته می‌شود. به طوری که در برخی موارد، مراجعه به بخش اورژانس بیمارستان ضروری است.

از جمله موقعیت‌هایی که فرد با حمله هراس یا Panic مواجه می‌شود، می‌توان به رویارویی با یک جسم ترسناک یا اتفاق غیر منتظره اشاره کرد. حملات پانیک ممکن است همراه با استرس پس از سانحه PTSD یا افسردگی نیز بروز کنند. افراد مبتلا به اختلال اضطراب پانیک، عموما از سنین ۲۰ تا ۲۴ سال علائم استرس و اضطراب را نشان می‌دهند.

اختلال فوبیا یا فوبیای خاص

اگر نمی‌دانید شناخته شده‌ترین نوع استرس و اضطراب چیست، به شما می‌گوییم فوبیا. حتما در اطرافیان خود اشخاصی را می‌شناسید که نسبت به یک موقعیت، فعالیت یا شیء خاص، احساس ترس شدید داشته باشند. به این نوع احساس ترس که عموما ضرری هم برای فرد در بر ندارد، فوبیا یا فوبیای خاص گفته می‌شود.

احساس ترس ناشی از فوبیا چنان شدید است که باعث ناراحتی بیش از حد افراد می‌گردد. ترس آن‌ها زیاد است؛ اما راهی برای فرار از آن نمی‌شناسند. به عنوان نمونه‌ای از اختلال اضطراب فوبیا می‌توان به سخنرانی در جمع، ترس از سوسک یا ترس از پرواز اشاره کرد.

اختلال آگورافوبیا

آگورافوبیا زمانی ایجاد می‌شود که فرد از قرار گرفتن در یک موقعیت سخت یا شرم‌آور، احساس ترس شدید داشته باشد. همچنین، اگر این گونه احساس کند که در صورت بروز علائم حمله پانیک، هیچ کس به او کمک نمی‌کند، به حالت آگورافوبیا دچار است. نکته‌ای که درباره اختلال آگورافوبیا وجود دارد این است که احساس ترس با وضعیت واقعی به وجود آمده، هیچ تناسبی ندارد.

معمولا این اختلال حدود ۶ ماه یا بیشتر در فرد مشاهده می‌شود. طولانی شدن زمان درمان آگورافوبیا، کیفیت زندگی شخص را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار می‌دهد. از موقعیت‌هایی که فرد مبتلا به آگورافوبیا احساس ترس را تجربه می‌کند، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • حضور در فضاهای باز
  • قرار گرفتن در مکان‌های بسته
  • ایستادن در صف یا حضور در جمع
  • تنها ماندن در بیرون از خانه
  • استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی

نشانه‌های آگورافوبیا

حتما می‌پرسید که نشانه‌های این گونه استرس و اضطراب چیست. باید بدانید که در اثر این اختلال، همواره ترس و استرس شدید با فرد همراه است و او را آزار می‌دهد. این ترس با فعالیت‌های روزانه بیمار تداخل پیدا می‌کند. افراد مبتلا به آگورافوبیا به صورت کاملا فعالانه از موقعیت‌های مختلف یا جمع افراد فرار می‌کنند. معمولا این گونه افراد به یک همراه یا پارتنر نیاز دارند تا در محیط‌های مختلف، آن‌ها را همراهی کند.

برای افرادی که اختلال اضطرابی آگورافوبیا را تجربه می‌کنند، درمان اختلال الزامی است. زیرا سهل انگاری در مورد آن باعث گوشه‌گیری فرد خواهد شد. به طوری که ممکن است حتی بیمار نتواند خانه را ترک کند.

اختلال اضطراب اجتماعی

اختلال اضطراب اجتماعی را ممکن است با عنوان فوبیای اجتماعی نیز بشناسید. حال باید دید که ارتباط اختلال فوبیای اجتماعی با استرس و اضطراب چیست. به طور کلی، فردی که به اختلال اضطراب اجتماعی مبتلا است، از روبرو شدن با حالت‌های زیر، حس اضطراب و ناراحتی شدیدی خواهد داشت:

  • شرمساری
  • طرد شدن
  • تحقیر شدن در تعاملات اجتماعی
  • مورد کم توجهی قرار گرفتن

یکی از نشانه‌های استرس و اضطراب در این گونه افراد، دوری کردن از موقعیت‌های ایجاد شده است. البته گاهی فرد در موقعیت مورد نظر قرار می‌گیرد؛ در حالی که حجم بالایی از اضطراب را متحمل می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید که نمونه‌های این نوع استرس و اضطراب چیست، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

  • ترس شدید از سخنرانی کردن در جمع
  • ملاقات با افراد جدید
  • خوردن و آشامیدن در جمع

اختلال اضطراب اجتماعی زمانی تایید می‌شود که فرد به مدت حداقل ۶ ماه، نشانه‌های استرس و اضطراب را تجربه کند. گاهی علائم استرس چنان زیاد می‌شود که فرد از انجام فعالیت‌های روزمره خود باز می‌ماند.

اختلال اضطراب جدایی

یکی از حالت‌هایی که تقریبا همه ما در زندگی خود تجربه می‌کنیم، وابستگی به عزیزان است. معمولا در موقعیت‌هایی که باید از آن‌ها جدا شویم، حس ناراحتی و گاها استرس را تجربه می‌کنیم. اما افرادی که به اختلال اضطراب جدایی دچار هستند، احساس ترس و اضطراب مداوم و شدیدتری دارند. به طوری که حتی با گذشت زمان نیز با این مساله کنار نمی‌آیند.

اختلال اضطرابی جدایی در کودکان

حس اضطراب و استرس ناشی از جدایی در کودکان، متفاوت از بزرگسالان است. اگر می‌خواهید بدانید که طول بازه زمانی این نوع استرس و اضطراب چیست، باید بگوییم که حداقل ۴ هفته در کودکان و ۶ ماه در بزرگسالان.

یکی دیگر از علائم استرس و اضطراب شدید از نوع اضطراب جدایی، ترس از دست دادن عزیزان است. به طوری که شخص دائما درباره از دست دادن نزدیک‌ترین فرد به خود، احساس ترس و نگرانی دارد. این گونه احساسات، گاهی باعث می‌شوند تا شخص از بیرون رفتن یا خوابیدن در جایی غیر از منزل خود و همراه با فرد محبوبش، امتناع کند. معمولا علائمی که در افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی وجود دارند، از زمان کودکی ظاهر می‌شوند.

موتیسم انتخابی یا لالی انتخابی

موتیسم انتخابی که به آن لالی انتخابی نیز گفته می‌شود، یکی دیگر از انواع اختلالات اضطرابی در کودکان است. اما معنای این نوع استرس و اضطراب چیست. هنگامی که کودک در موقعیت‌های اجتماعی خاص، از صحبت کردن امتناع کند، آن را در حالت موتیسم انتخابی می‌نامند. این کودکان، در خانه و با اطرافیان نزدیک خود، به راحتی صحبت کرده و ارتباط برقرار می‌کنند. اما هنگامی که در موقعیت‌هایی مانند کلاس درس یا جمع دوستان قرار می‌گیرند، از صحبت کردن طفره می‌روند.

عوارض لالی انتخابی

اینکه شخص از صحبت کردن با اطرافیان امتناع کند، باعث ایجاد اختلال در تعاملات اجتماعی وی نیز می‌شود. این حالت حتی مشکلات تحصیلی و انزوای اجتماعی کودک را در پی دارد. علائمی که ممکن است با اختلال لالی انتخابی همراه گردند، شامل کمرویی مفرط و اضطراب اجتماعی هستند. کودکانی که با اختلال اضطراب اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کنند، معمولا دچار موتیسم انتخابی نیز می‌شوند.

اگر می‌خواهید بدانید که زمان شروع این نوع استرس و اضطراب چیست، باید بدانید که معمولا لالی انتخابی از ۵ سالگی آغاز می‌گردد. البته تا زمانی که کودک به سنین مدرسه نرسیده و در اجتماع وارد نشود، این بیماری به طور قطعی شناسایی نخواهد شد.

اختلال وسواس فکری عملی (OCD)

یکی دیگر از زیر مجموعه‌های مهم اختلالات اضطرابی، ابتلا به وسواس فکری عملی است. این اختلال باعث می‌شود تا حس اجبار و تکرار در شخص شکل بگیرد. وسواس مربوط به تمیزی نیز در همین گروه از اختلالات اضطرابی قرار می‌گیرد.

برای مثال شخص از روی وسواس، هر چند دقیقه یکبار دست‌های خود را شسته و ضدعفونی می‌کند؛ بدون آنکه سطوح آلوده را لمس کرده باشد. در واقع، فرد برای پاسخ به وسواس فکر عملی خود، باید نوعی فرایند تکراری و البته اجباری را به صورت پی‌در‌پی انجام دهد.

انواع متفرقه استرس و اضطراب

مواردی که پیش از این توضیح داده شدند، اختلالات مهمی هستند که باید تحت درمان قرار گیرند. علاوه بر این اختلالات، موارد دیگری نیز به عنوان زیر مجموعه استرس و اضطراب شناخته می‌شوند. اگر می‌خواهید بدانید که نمونه‌های احتمالی استرس و اضطراب چیست، به موارد زیر دقت کنید:

  • استرس پس از سانحه PTSD
  • حس اضطراب درباره فاجعه قریب الوقوع
  • استرس ابتلا به بیماری‌های صعب العلاج
  • ترس از تجربه دردهای مزمن

تفاوت استرس و اضطراب چیست؟

استرس با اضطراب تفاوت چندانی ندارد. هر دو حالت در واقع واکنش طبیعی بدن نسبت به موقعیت‌ها و شرایط پرتنش یا سخت هستند. اما استرس به صورت موقتی بوده و در صورت تکرار بیش از حد آن، می‌تواند به اضطراب تبدیل گردد. برای مثال، هنگامی که بدن در شرایط و موقعیت‌های جدیدی قرار می‌گیرد، بروز استرس و اضطراب کمک می‌کند تا سازگاری بهتری ایجاد گردد.

تفاوت استرس و اضطراب

هیچ یک از این دو حس را نمی‌توان همیشه منفی تصور کرد. هنگامی که فرد مصاحبه کاری یا آزمون کنکور دارد، استرس باعث می‌شود تا وی تلاش بیشتری داشته باشد؛ بنابراین نتیجه بهتری نیز دریافت خواهد کرد.

اما اینکه حالت منفی استرس و اضطراب چیست، به مدت زمان ماندگاری آن بستگی دارد. در حالت کلی، پس از اتمام دوره استرس‌زا، فرد باید آرامش خود را به دست آورد. اگر حتی در غیاب عامل استرس‌زا، تسکین و آرامش ایجاد نگردد، فرد باید پیگیری کند که علت استرس و اضطراب چیست و چگونه باید آن را برطرف نماید.

مهم‌ترین و رایج‌ترین علائم استرس و اضطراب چیست؟

هر یک از اختلالات اضطرابی که در قسمت‌های قبل به آن‌ها اشاره کردیم، علائم و نشانه‌های خاص خود را دارند. با این حال، بد نیست بدانید که رایج‌ترین علائم استرس و اضطراب چیست. در ادامه، مهم‌ترین نشانه‌های استرس و اضطراب را آورده‌ایم:

  • احساس عصبی بودن، بی‌قراری یا تنش
  • داشتن احساس فاجعه قریب الوقوع، وحشت یا عذاب
  • داشتن تپش قلب شدید
  • تنفس سریع (هیپرونتیلاسیون یا هایپرونتیلیشن)
  • تعریق شدید
  • لرزیدن بدن یا لرزش دست ها
  • احساس ضعف یا خستگی
  • انقباضات عصبی یا اسپاسم عضلانی
  • مشکل در تمرکز یا پرش افکار
  • داشتن مشکل خوابیدن
  • کابوس دیدن
  • تجربه مشکلات گوارشی (GI)
  • ابتلا به سندرم روده تحریک پذیر
  • سفت شدن فک و دندان قروچه
  • داشتن مشکل در کنترل نگرانی
  • تمایل به دوری از چیزهایی که باعث ایجاد اضطراب می‌شوند

علل بروز استرس و اضطراب چیست؟

اگر می‌خواهید بدانید که علت بروز استرس و اضطراب چیست، باید بگوییم که معمولا به پیشینه افراد بستگی دارد. هر چند علت دقیق بروز علائم اضطراب و استرس، مشخص نیست. به نظر می‌رسد که همواره ترکیبی از عوامل، در ایجاد این اختلال نقش دارند. از مهم‌ترین عللی که می‌توانند در شکل‌گیری اختلالات اضطرابی نقش داشته باشند، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • فشارهای ناشی از موقعیت‌های پر تنش
  • ابتلا به برخی بیماری‌های جسمی و روحی مانند افسردگی و دیابت
  • وجود سابقه فامیلی ابتلا به اختلال اضطراب فراگیر در بین بستگان درجه یک
  • نگرانی درباره حالت‌هایی مانند کودک آزاری
  • مصرف مواد مخدر یا داروهای خاص
  • قرار گرفتن در شرایط ناراحت‌کننده مانند جراحی یا خطرات شغلی

ممکن است یادآوری برخی خاطرات عاطفی یا شرایط ترسناک، باعث بروز علائم استرس و اضطراب حاد گردد. قسمت‌هایی در مغز وجود دارند که کنترل ترس، ذخیره و بازیابی خاطرات استرس زا را بر عهده دارند. این خاطرات از طریق همین قسمت‌ها، می‌توانند یادآوری شوند. با این توضیح مشخص می‌شود که ارتباط مغز با استرس و اضطراب چیست و چقدر بر آن تاثیر دارد.

علائم جسمانی استرس و اضطراب چیست؟

ممکن است این سوال مطرح شود که آیا اضطراب بر سلامت جسمانی افراد نیز تاثیرگذار است؟ و اینکه ارتباط بیماری‌های جسمانی با استرس و اضطراب چیست؟ در بسیاری از افراد، اضطراب و استرس شدید، منجر به بروز علائم جسمانی نیز می‌شوند. یعنی سلامت جسمی و روحی فرد، به طور همزمان، تحت تاثیر قرار می‌گیرند. اگر می‌خواهید بدانید که تاثیرات جسمانی استرس و اضطراب چیست، به موارد زیر دقت کنید:

  • احساس درد معده
  • حالت تهوع یا مشکلات گوارشی
  • اختلالات هورمونی و کاهش عملکرد جنسی
  • تعریق شدید و معمولا بدون دلیل
  • بی‌خوابی و سایر مشکلات در حین خوابیدن مثلا بیدار شدن مکرر در طول خواب شب
  • تنفس سریع، تنگی نفس و احساس خفگی داشتن
  • لرزیدن بدن و لرزش دست‌ها
  • تپش قلب شدید و افزایش ضربان قلب
  • اسپاسم عضلانی و دردهای جسمانی
  • سردرد
  • احساس ضعف و خستگی زودرس
  • ابتلا به سندرم روده تحریک پذیر

عوارض جسمانی استرس و اضطراب

دقت کنید که برخی از اختلالات اضطرابی با مشکلات جسمانی بیشتری همراه هستند. برای مثال، فردی که دچار حمله پنیک می‌شود، می‌تواند با حالت‌های زیر روبرو گردد:

  • ترس از مرگ
  • نداشتن تنفس مناسب؛ به طوری که شخص احساس خفگی می‌کند
  • بی حس شدن قسمت‌هایی از بدن یا احساس گزگز در دست و پا
  • احساس درد در قفسه سینه
  • سبکی سر سرگیجه و داشتن علائم بیهوشی
  • به وجود آمدن حالت تب و لرز یا گرمازدگی

تاثیر متقابل هورمون‌ها و استرس و اضطراب چیست؟

هرگاه فرد مبتلا به اختلالات اضطرابی، در شرایط پر استرسی قرار گیرد، ترشح هورمون‌ها در بدن وی متزلزل می‌شود. برای مثال، هورمون‌های آدرنالین و کورتیزول، بیشتر از حالت عادی ترشح می‌شوند. در نتیجه، تعداد تپش‌های قلب و تنفس افزایش یافته و نفس کشیدن شخص را بهبود می‌بخشند.

البته این دو هورمون، تاثیرات منفی بر هضم غذا و مقدار قند خون خواهند داشت. به این ترتیب، تکرار حملات panic یا شرایط اضطرابی، مشکلات جسمانی زیادی را برای فرد در پی دارد.

علائم شناختی و رفتاری استرس و اضطراب چیست؟

نشانه‌های استرس و اضطراب، در چند دسته تقسیم بندی می‌شوند. زیرا این اختلالات هم بر روان بیمار تاثیرگذار هستند و هم مشکلات جسمانی به همراه دارند. از علائم شناختی استرس و اضطراب، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • احساس نگرانی دائمی
  • فراموشی و بی‌نظمی در کارها
  • افکار رقابتی و مسابقه‌ای
  • قدرت قضاوت و تشخیص ضعیف
  • ناتوان بودن در تمرکز کردن
  • بدبینی یا پرداختن به جنبه‌های منفی هر موضوع

علاوه بر علائم شناختی، بهتر است بدانیم که علائم رفتاری استرس و اضطراب چیست. برخی از مهم‌ترین علائم رفتاری این اختلال شامل موارد زیر هستند:

  • تغییر در میزان اشتها به صورت پرخوری یا کم خوری شدید
  • به تعویق انداختن انجام وظایف یا اجتناب از انجام کارها
  • استفاده بیش از حد و غیرمعمول از الکل، سیگار و مواد مخدر
  • داشتن رفتارهای عصبی حاد مانند جویدن ناخن، احساس بی‌قراری یا قدم زدن بیش از حد

علائم استرس و اضطراب در دوران نوجوانی

نوجوانی، سنی حساس و سرشار از فرصت‌ها و تجربیات جدید است. این مساله، تاثیر بسزایی بر میزان استرس نوجوانان دارد. حتما می‌پرسید که مهم‌ترین موقعیت‌های استرس‌زا برای نوجوانان مبتلا به استرس و اضطراب چیست. در پاسخ باید گفت که این مساله، برای هر فرد متفاوت خواهد بود.

برای مثال، ممکن است امتحانات نهایی و تکالیف مدرسه برای یک شخص استرس‌زا باشد. در حالی که برای دیگری، اجرای نمایش در مدرسه و حضور در یک جلسه رسمی، نگران‌کننده خواهد بود. هر فرد بنابر شخصیت و ویژگی‌های تربیتی خود، ممکن است با حجم وسیعی از موقعیت‌های استرس‌زا روبرو باشد.

البته وجود استرس در نوجوانان می‌تواند عامل پیشرفت هم باشد. زیرا شخص برای انجام یک کار خاص، نهایت تلاش خود را به کار گرفته و بهترین نتیجه را دریافت خواهد کرد.

علل و علائم استرس و اضطراب در دوران بارداری

بسیاری از بانوان در دوران بارداری و پس از آن دچار استرس و اضطراب می‌شوند. این مساله شرایط خلقی آن‌ها را تغییر خواهد داد. شاید بپرسید که در دوران بارداری، علت استرس و اضطراب چیست. باید بگوییم که تغییرات هورمونی در دوران بارداری، بر مواد شیمیایی موجود در مغز تحت می‌گذارند.

علائم استرس در دوران بارداری

ضمن اینکه در دوران بارداری، تغییرات احساسی و موقعیتی زیادی برای شخص ایجاد می‌گردد. این مسائل، منجر به بروز نشانه‌های استرس و اضطراب می‌شوند. شب بیداری‌های متعدد، عوارض بارداری و شرایط ناراحت‌کننده یا ترسناک نیز می‌توانند علل اضطراب در بارداری باشند. در ادامه به شما می‌گوییم که نشانه‌های زنان باردار مبتلا به استرس و اضطراب چیست:

  • احساس اضطراب غیرقابل کنترل
  • نگرانی بیش از حد در مورد مسائلی مانند سلامتی خود یا کودک
  • انقباض عضلات
  • بد خوابیدن
  • حملات پانیک
  • ناتوانی در تمرکز
  • احساس تحریک پذیری

علائم استرس و اضطراب در کودکان چیست؟

تا این جا دیدیم که علل و علائم استرس و اضطراب چیست. حال می‌خواهیم بدانیم که این اختلال در کودکان چگونه ظاهر می‌شود.

گاهی کودک در مدرسه، خانه یا در هنگام بازی، نمی‌تواند ترس‌ها و نگرانی‌های خود را کنترل کند. این گونه کودکان نیاز به بررسی بیشتری دارند. البته ممکن است ترس‌ها و نگرانی‌های آن‌ها، به رشدشان وابسته باشد. اما در هر حال، اگر نتوانند آن‌ها را کنترل کنند، باید حتما با یک متخصص درباره این مشکل صحبت کنید. پزشک متخصص می‌تواند بررسی کند که علت بروز استرس و اضطراب چیست. انواع اختلالات اضطرابی که در کودکان بروز می‌کنند، شامل موارد زیر هستند:

  • ترس شدید در هنگام دوری از والدین؛ که اضطراب جدایی نامیده می‌شود.
  • ترس از حضور در مدرسه و جاهایی که افراد دیگر نیز حضور دارند؛ که به آن اضطراب اجتماعی می‌گویند.
  • احساس ترس شدید از یک شی یا موقعیت خاص مانند سگ، حشرات یا مراجعه به پزشک؛ که به آن فوبیا می‌گوییم.
  • احساس نگرانی شدید برای آینده یا وقوع اتفاقات بد؛ که اضطراب عمومی یا فراگیر نامیده می‌شود.

اختلالات اضطرابی در کودکان

حالت دیگری نیز ممکن است در کودکان بروز کند که از نوع اختلال پانیک است. این حالت شامل دوره‌های مکرر ترس ناگهانی، شدید و غیر منتظره است. گاهی کودک، علائم جسمانی مانند تپش قلب، تنگی نفس، احساس سرگیجه، لرزش بدن و عرق کردن را نیز تجربه می‌کند.

تفاوت زنان و مردان در ابتلا به استرس و اضطراب چیست؟

ممکن است این سوال پیش آید که تفاوت زنان و مردان در ابتلا به استرس و اضطراب چیست. پاسخ به این سوال، در تحقیقات گسترده علمی آمده است. نتایج نشان می‌دهند که احتمال ابتلا به انواع اختلالات اضطرابی در زنان، بیشتر است. اما اختلال اضطراب اجتماعی در مردان و زنان با یک احتمال بروز می‌کند. نکته دیگر اینکه بین زنان و مردان تفاوتی از نظر سن ابتلا به اختلالات اضطرابی وجود ندارد.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های زنان و مردان در ابتلا به استرس و اضطراب، به گسترش بیماری آن‌ها مربوط است. عمده زنانی که به یک اختلال اضطرابی دچار هستند، ممکن است یک اختلال دیگر مانند پرخوری عصبی را نیز تجربه کنند. این در حالی است که در عمده موارد، مردان به سمت مصرف مواد مخدر رفته یا بیش فعالی و اختلال نقص توجه را تجربه می‌کنند.

اختلال اضطرابی از نوع آگورافوبیا در بین زنان و مردان به یک اندازه دیده می‌شود. اما زنان عمدتا با آن کنار آمده و به زندگی عادی خود ادامه می‌دهند. در حالی که اکثر مردان به سمت مصرف مواد مخدر تمایل پیدا می‌کنند.

فاکتورهای خطر برای استرس و اضطراب چیست؟

هر چند مشخص نیست که علت دقیق استرس و اضطراب چیست، اما وجود برخی فاکتورهای خطر، ابتلا به آن را محتمل‌تر می‌کند. در ادامه، خواهیم دید که فاکتورهای خطر استرس و اضطراب چیست و چه تاثیری دارند.

فاکتورهای خطر برای استرس و اضطراب

تروما

یکی از عللی که باعث بروز استرس و اضطراب در کودکان می‌شوند، تجربه تروما یا آزار و اذیت است. هنگامی که کودکان عمدا یا ناخواسته، شاهد رویدادهای آسیب‌زا باشند، در معرض ابتلا به استرس و اضطراب قرار می‌گیرند. البته تروما حتی برای بزرگسالان نیز تاثیرگذار است. به این معنا که اگر فرد در یک رویداد آسیب‌زا حضور داشته باشد، ممکن است اختلالات اضطرابی در وی بروز کند.

استرس ناشی از یک بیماری خاص

برخی از افراد پس از ابتلا به بیماری‌های خاص و جدی، دچار استرس و اضطراب شدید می‌شوند. بیماری‌های صعب العلاج مانند سرطان یا مانند آن، احتمال مشاهده نشانه‌های استرس و اضطراب را افزایش می‌دهند. بهتر است این افراد بدانند که راه مقابله با استرس و اضطراب چیست و چگونه می‌توانند آن را کنترل کنند. پزشک متخصص، بهترین راهنما برای این افراد خواهد بود.

تجربه موقعیت‌های استرس زا

افراد ممکن است در یک رویداد پر استرس بزرگ یا چندین موقعیت استرس‌زای کوچک، قرار گیرند. تجمع تدریجی این گونه استرس‌ها، منجر به بروز اضطراب شدید می‌شود. برای مثال، ممکن است شخصی قبلا موقعیت کاری خود را از دست داده و دچار مشکلات مالی شده باشد. حال اگر در حال حاضر یکی از اعضای خانواده خود را نیز از دست بدهد، قطعا استرس و اضطراب شدیدی را تجربه می‌کند.

ویژگی‌های شخصیتی فرد

حتما می‌پرسید که تاثیر شخصیت بر میزان استرس و اضطراب چیست. شخصیت برخی از افراد به گونه‌ای است که پتانسیل ابتلا به استرس و اضطراب مداوم را بیشتر از دیگران دارند. برای مثال، آن‌ها به شدت به افراد خانواده خود وابسته هستند. بنابراین این گونه افراد، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به اختلال اضطراب جدایی قرار دارند.

سایر بیماری‌های اعصاب و روان

بیماری‌هایی مانند افسردگی احتمال ابتلا به اضطراب را افزایش می‌دهند.

ژنتیک و وراثت

ممکن است در بین بستگان درجه یک خود، مواردی از ابتلا به ترس و اضطراب بشناسید. در این صورت، احتمال ابتلای اعضای خانواده شما به انواع اختلال اضطرابی، بیشتر خواهد بود.

عوارض استرس و اضطراب طولانی مدت چیست؟

استرس و اضطراب شدید می‌تواند عوارض زیادی را برای فرد در پی داشته باشد. اگر می‌خواهید بدانید که اصلی‌ترین عوارض استرس و اضطراب چیست، باید بگوییم کاهش کیفیت زندگی فرد. همین مساله می‌تواند زمینه ساز مشکلات دیگر از جمله سوء مصرف مواد یا خودکشی باشد. برخی از مهم‌ترین عوارض استرس و اضطراب شامل موارد زیر هستند:

  • افسردگی همراه با انواع اختلال اضطرابی یا سایر مشکلات سلامت روان
  • مصرف مواد مخدر
  • مشکل در خواب (بی خوابی)
  • مشکلات گوارشی یا روده ای
  • سردرد و درد مزمن
  • دوری از اجتماع
  • مشکلات عملکردی در مدرسه یا محل کار
  • کیفیت پایین زندگی
  • خودکشی

عدم درمان اختلال اضطرابی، باعث بروز عوارض جدی می‌شوند. در ادامه، برخی از عوارض استرس و اضطراب طولانی مدت را آورده‌ایم:

  • بیماری‌های قلبی عروقی (از جمله نارسایی قلبی، فشار خون بالا، آریتمی‌های قلبی و سکته مغزی)
  • چاقی و کم خوری یا پرخوری
  • کاهش عملکرد جنسی (ناتوانی جنسی و انزال زودرس در مردان و کاهش میل جنسی در مردان و زنان)
  • مشکلات قاعدگی
  • مشکلات گوارشی (مانند GERD، گاستریت، کولیت اولسراتیو و روده تحریک پذیر)
  • بروز مشکلات پوست و مو (مانند آکنه، پسوریازیس و اگزما و ریزش موی دائمی)

روش‌های مقابله با استرس و اضطراب کدامند؟

اگر می‌خواهید بدانید که بهترین روش برای مقابله با استرس و اضطراب چیست، باید با شخصیت خود آشنایی کامل داشته باشید. زیرا هیچ راه حل قطعی در مورد پیشگیری از اضطراب و استرس، وجود ندارد. اما با شناختی که از شخصیت خود دارید، می‌توانید از موقعیت‌های آسیب زا، دوری نمایید.

در حالت کلی، رعایت موارد زیر کمک می‌کند تا احتمال بروز نشانه‌های استرس و اضطراب در افراد، کاهش یابد:

  • از یک روان درمانگر کمک بگیرید
  • پویا باشید
  • فعالیت‌هایی که از انجام آن‌ها لذت می‌برید را در برنامه روزانه خود قرار دهید
  • در گروه‌ها و تجمع‌های اجتماعی که استرس شما را کاهش می‌دهند، شرکت کنید
  • مصرف الکل و مواد مخدر را کنار بگذارید
  • مدیتیشن و یوگا انجام دهید

در این مقاله تلاش بر آن بود تا بدانیم استرس و اضطراب چیست و چه نشانه‌هایی دارد. مسلما آگاهی درباره اینکه علائم استرس و اضطراب چیست، می‌تواند به تشخیص زود هنگام آن کمک کند. در حالت کلی، اگر در انواع موقعیت‌های استرس‌زا، علائمی مانند تنگی نفس، تپش قلب و تعریق شدید را تجربه می‌کنید، باید این مساله را پیگیری نمایید. زیرا علت بروز این گونه علائم، می‌تواند به یکی از اختلالات اضطرابی مربوط باشد.

تیم درمانی کلینیک زیما درمان، از بهترین درمانگران بیماری‌های اعصاب و روان در تهران به حساب می‌آیند. این کلینیک توانسته است با استفاده از دستگاه rTMS، مشکلات اعصاب و روان بسیاری از بیماران را نیز برطرف نماید. درمان افسردگی، رفع وسواس فکری عملی و بهبود وضعیت استرس و اضطراب بیماران، از جمله خدمات ارزشمند کلینیک زیما درمان محسوب می‌شوند. شما می‌توانید جهت پیگیری علت استرس و اضطراب خود، به این کلینیک مراجعه کنید.

منابع: mayoclinic.org | psychiatry.org | healthline.com | hopkinsmedicine.org

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

دکتر سروش احسان
دکتر سروش احسان

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر نوروالهی متخصص پارکینسون
دکتر حمید نورالهی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

دکتر یزدان پناهی

مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر الهام کاملی

متخصص روانپزشک

دکتر محیا علمی

بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

مقالات مرتبط