اضطراب مزمن چیست؟ تشخیص و روش های درمان Chronic Anxiety

در دنیای امروز، موقعیت‌های استرس‌زا و پر تنش بسیاری، در زندگی هر یک از ما به وجود می‌آیند. گاهی شدت و تکرار این استرس‌ها چنان زیاد است، که می‌توانند هر یک از ما را با اختلالات اضطرابی از جمله اضطراب مزمن (Chronic Anxiety)، درگیر کنند. اضطراب زمانی تبدیل به اختلال روانی می‌شود، که نتوانیم آن را کنترل کنیم و استرس را به عنوان بخشی از زندگی خود پذیرفته باشیم. تنها حدود ۲۷٪ از مبتلایان به اختلالات اضطرابی در طول سال تحت درمان قرار می‌گیرند؛ یعنی حدود ۷۳٪ بدون درمان می‌مانند

در حالت کلی، انواع اضطراب ممکن است در موقعیت‌های مختلف کاری، عاطفی، خانوادگی یا مالی ایجاد شوند. داشتن احساس استرس و اضطراب، امری کاملا طبیعی است که در واکنش به موقعیت‌های ترسناک یا خطرناک، رخ می‌دهد. اما اگر حس اضطراب، تبدیل به یک نگرانی دائمی و غیر قابل کنترل گردد، در این صورت ممکن است پای یک اختلال اضطرابی در میان باشد! اصولا این اختلالات، علائم خفیف تا شدید دارند و می‌توانند مزمن و مداوم شوند. اضطراب مزمن، تاثیر قابل توجهی بر زندگی افراد دارد و بازدهی آن‌ها را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

تعریف اضطراب مزمن چیست؟

هر گاه احساس نگرانی یا ترس، به صورت افراطی و مداوم ظاهر گردد، اختلال ایجاد شده، اضطراب مزمن نامیده می‌شود. در حالت عادی، استرس و اضطراب پس از برطرف شدن موقعیت ترسناک یا عامل خطر، از بین می‌روند؛ اما گاهی این احساس ناراحت کننده، بدون وجود علت یا محرک خاصی، برای چندین هفته یا ماه، ماندگار خواهد بود. در چنین شرایطی، فرد احساس پریشانی و بی‌قراری شدیدی دارد، که در عملکرد روزمره او تاثیر می‌گذارد؛ به همین علت، این نوع اختلال را اختلال اضطراب مزمن می‌نامند.

اختلال اضطراب کرونیک، در هر سنی می‌تواند ظاهر شود؛ حتی بسیاری از افراد از زمان کودکی، علائم این نوع انگزایتی را هر چند به صورت خفیف، نشان می‌دهند. در این بیماران، با افزایش سن، علائم این بیماری روانی به تدریج شدیدتر و پایدارتر خواهد شد.

انواع اختلالات اضطرابی مزمن کدامند؟

هر یک از انواع اختلالات اضطرابی، می‌توانند به عنوان یک زیر مجموعه از اضطراب مزمن در نظر گرفته شوند؛ زیرا مزمن بودن، به معنای طولانی شدن و ماندگاری علائم اضطراب است. از مهم‌ترین بیماری‌های روانی، که می‌توان آن‌ها را در زمره اختلال اضطراب مزمن در نظر گرفت، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• اختلال اضطراب جدایی
• اختلال هراس یا پانیک
• فوبیای اجتماعی
• آگورافوبیا
• بیماری اضطراب فراگیر (GAD)
• اختلال وسواس فکری عملی (OCD)
• فوبیای خاص
• اختلال اضطراب پس از سانحه (PTSD)
• اختلال اضطراب اجتماعی

نکته‌ای که باید به آن اشاره کنیم، این است که بر اساس راهنمای تشخیص و آمار اختلالات ذهنی (DSM-5)، اختلال وسواس فکری عملی و اختلال استرس پس از سانحه، به عنوان دو بیماری سلامت روان جداگانه تعریف می‌شوند؛ یعنی جزو اختلالات اضطرابی نیستند. با این حال، با وجود ویژگی‌های مشابه بین این اختلالات و اختلال اضطراب مزمن، هنوز آن‌ها را می‌توان به عنوان اختلالات اضطرابی در نظر گرفت.

بر اساس نظر برخی از متخصصان، Chronic Anxiety اغلب در اثر اضطراب فراگیر به وجود می‌آید؛ اما این مساله را نمی‌توان یک قانون دانست. زیرا در برخی از افراد، سایر اختلالات اضطرابی (و حتی گاهی اختلالات شخصیتی)، می‌توانند منجر به بروز اضطراب‌های مزمن شوند.

به نقل از وب‌سایت Verywell Mind:

اضطراب مزمن نوعی اختلال اضطرابی است که با احساس نگرانی و ترس طولانی‌مدت و ناتوان‌کننده مشخص می‌شود و می‌تواند عملکرد روزانه فرد را به شدت مختل کند.

تفاوت استرس حاد و مزمن در چیست؟

استرس حاد به حالتی اطلاق می‌شود که شخص، استرس و اضطراب را با ظهور یک رویداد خاص، تجربه می‌کند. معمولا بعد از اتمام حادثه یا رویداد، حالت استرس در وی ناپدید می‌شود. برای مثال، ممکن است شخص، برای یک سخنرانی مهم در محل کار خود، دچار اضطراب گردد؛ این حالت نشان دهنده استرس حاد است. از علائم استرس حاد می‌توان به تپش قلب، تنگی نفس، احساس سبکی سر، سردرد و تعریق اشاره کرد. در مورد استرس حاد، علائم یاد شده ممکن است ۳ تا ۳۰ روز دوام داشته باشند.^{Introduction to Chronic Anxiety}

علائم استرس و اضطراب مزمن، به صورت ادامه‌دار در فرد وجود دارند. هر چند شدت آن‌ها ممکن است افزایش یا کاهش پیدا کنند، اما هیچ گاه حذف نمی‌شوند. استرس مزمن به دلایل مختلف مانند حضور در یک رابطه ناسالم، مشکلات کاری سنگین یا وظایف زیاد در طول روز به وجود می‌آید. از رایج‌ترین علائم اضطراب و استرس مزمن، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. مشکل در تمرکز
2. اختلال خواب
3. انواع دردهای جسمانی
4. احساس ضعف و انرژی کم
5. گوشه‌گیری و انزوای عاطفی
6. تغییر در اشتها

اضطراب مزمن می‌تواند در طولانی مدت، سلامت فرد را از نظر جسمی و روحی تحت تاثیر قرار دهد. گاهی شدت علائم این اختلال چنان زیاد می‌شود، که فرد به سایر اختلالات روانی از جمله اعتیاد و افسردگی مبتلا می‌گردد.

علائم Chronic Anxiety شامل چه مواردی هستند؟

اختلال اضطراب مزمن علائم متعددی دارد، که در چهار دسته اصلی علائم فیزیکی، علائم احساسی، علائم شناختی و علائم رفتاری تقسیم‌بندی می‌شوند. در ادامه، نشانه‌های مربوط به هر یک از گروه‌های یاد شده را ذکر می‌کنیم.

علائم رفتاری Chronic Anxiety

اضطراب مزمن باعث می‌شود تا بیماران مبتلا به این اختلال، رفتارهای متغیری داشته باشند. برای مثال، فرد مضطرب معمولا از موقعیت‌های استرس‌زایی که او را دچار اضطراب می‌کند، دوری می‌کند. در واقع، اگر این افراد در یک موقعیت پرتنش قرار گیرند، تمام تلاش خود را به کار می‌گیرند، تا از موقعیت پیش آمده فرار کنند؛ حتی اگر هیچ عامل محرک یا تهدید واقعی، وجود نداشته باشد.^{Chronic Anxiety: Symptoms And Treatment For Anxiety Disorder}

یکی از علائم اضطراب مزمن که در رفتار بیماران ظاهر می‌شود، مصرف الکل و مواد مخدر است. در اصل، آن‌ها برای کاهش اضطراب و استرس خود، این راهکار را به کار می‌گیرند؛ در حالی که تاثیر واقعی ندارند. همچنین، شخص با ایجاد محدودیت‌های شدید برای خود، مانند انتخاب خانه یا محل زندگی به عنوان مکان امن، سعی در آرام کردن خود دارد.

به عنوان یک جمع‌بندی کلی درباره علائم اضطراب مزمن باید گفت، که شدت علائم فیزیکی، شناختی، عاطفی و اضطرابی، در بازه‌های زمانی مختلف، تغییر می‌کند. برای مثال، ممکن است شخص در یک بازه زمانی دچار علائم فیزیکی شود؛ در صورتی که در یک بازه زمانی دیگر، علائم شناختی اضطراب شدید، در او تشدید می‌گردند.

علل اضطراب مزمن چیست؟

معمولا افرادی که به Chronic Anxiety مبتلا می‌شوند، گروهی از عوامل و علل را در خود دارند! با این حال، علل اختلال اضطراب شدید به صورت زیر دسته‌بندی می‌شوند:

1. عوامل ژنتیکی؛ وجود سابقه خانوادگی ابتلا به اضطراب مزمن، می‌تواند احتمال وجود این بیماری را در افراد افزایش دهد. البته، اگر این گونه افراد زندگی خانوادگی با ثبات و آرامی داشته باشند، نقش عامل ژنتیک در ابتلا به اضطراب، کمرنگ‌تر خواهد شد.
2. عوامل محیطی اضطراب؛ قرار گرفتن در موقعیت‌های مختلف، مانند تروما، استرس یا سایر عوامل منفی، می‌تواند خطر Chronic Anxiety را افزایش دهد. اینکه تروما باعث ایجاد اضطراب شود، مهم است؛ زیرا نوع تروما و تاثیر آن بر خلق و خوی فرد، می‌تواند در انتخاب روش درمان اضطراب مزمن تاثیرگذار باشد.
3. مسائل اجتماعی؛ فاکتورهای مختلفی که در زندگی روزمره و در ارتباط با دیگران با آن‌ها روبرو می‌شوید، می‌تواند باعث اضطراب شدید شوند. برای مثال، تغییرات آب و هوایی، تبعیض و ظلم، عوامل سیاسی و ظهور یک بیماری همه گیر مانند کووید، باعث تشدید اضطراب خواهند شد.
4. ویژگی‌های شخصیتی؛ اگر شخص از زمان کودکی، حالت‌هایی مانند خجالتی بودن، عصبی بودن یا مضطرب بودن را تجربه کرده باشد، امکان ابتلای او به اختلال اضطراب در بزرگسالی افزایش می‌یابد.

همچنین اضطراب مزمن می‌تواند به بروز مشکلات عصبی متعدد منجر شود، از جمله فلج بلز که یک اختلال عصبی است و باعث ضعف یا فلج شدن عضلات یک طرف صورت می‌شود.

روش تشخیص اضطراب شدید یا مزمن چیست؟

تشخیص اضطراب مزمن، مانند انواع اختلالات روانی، به دانش و آگاهی یک پزشک متخصص اعصاب و روان نیاز دارد. بنابراین، در صورتی که علائم اضطراب شدید را در خود یا عزیزانتان مشاهده کردید، بهتر است در اسرع وقت به یک روانپزشک مراجعه کنید.

در تشخیص Chronic Anxiety، پزشک متخصص سوالات متعددی را از شما می‌پرسد. برای مثال، لازم است میزان تاثیر اضطراب بر زندگی خود را به پزشک گزارش دهید. همچنین، اگر در خانواده یا بستگان خونی شما، سابقه اضطراب یا بیماری‌های سلامت روان وجود دارد، باید درباره آن با روانپزشک خود صحبت کنید.

ممکن است لازم باشد یک آزمایش خون انجام دهید، تا هورمون‌های تیروئید یا مشکلات جسمانی که می‌توانند منجر به بروز اضطراب شوند، بررسی گردند. با کمک نتایج مربوط به معاینات و آزمایش‌های پزشکی، مشخص می‌شود که آیا شما اختلال اضطرابی دارید یا خیر. وجود یکی از این اختلالات، می‌تواند عامل ابتلا به اضطراب مزمن باشد.

تشخیص افسردگی و اضطراب مزمن چگونه است؟

هنگامی که دو اختلال روانی افسردگی و اضطراب، با یکدیگر ادغام می‌شوند، تشخیص و درمان آن‌ها دشوار و پیچیده خواهد بود. افرادی که به افسردگی مزمن مبتلا می‌شوند، علائم زیر را نشان می‌دهند:

• غمگینی و اضطراب مداوم
• احساس ناامیدی و درماندگی
• حس گناه و بی‌ارزش بودن
• اختلالات خواب
• اشتهای خیلی زیاد یا خیلی کم
• بی‌قراری و تحریک‌پذیری
• سردرد
• مشکلات گوارشی
• افکار خودکشی

در صورتی که علائم افسردگی با علائم اضطراب مزمن ترکیب گردند، شرایط برای تشخیص اختلالات روانی دشوارتر می‌شود. از این رو، حتما باید از یک متخصص اعصاب و روان حرفه‌ای و مجرب، برای تشخیص این اختلالات کمک گرفت.

بهترین روش برای درمان اختلال Chronic Anxiety چیست؟

درمان اضطراب مزمن با روش‌های مختلفی انجام می‌گیرد. در اکثر موارد، ترکیبی از درمان دارویی و روان درمانی لازم است، تا بیمار خلق و خوی بهتری پیدا کند. در ادامه، انواع روش‌های درمانی که برای بهبود بیماران مضطرب به کار گرفته می‌شوند را معرفی می‌کنیم.

روان درمانی و درمان با گفتگو

کمک گرفتن از تراپی یا روان درمانی، باعث می‌شود تا بیمار بتواند حس نگرانی و تنش‌های عضلانی خود را کنترل نماید. صحبت کردن درباره احساسات، همواره باعث می‌شود تا شخص، هراس و نگرانی کمتری داشته باشد. وضعیت بیمار مشخص می‌کند که تا چه اندازه، نیاز به آموزش مهارت‌های جدید دارد. معمولا بیماران مبتلا به اضطراب شدید، باید مهارت‌های اجتماعی و فردی خود را تقویت کنند. همچنین، آن‌ها باید سبک زندگی خود را تغییر داده و مرزهای جدیدی را برای خود تعیین نمایند. از مهم‌ترین روش‌های روان درمانی، که برای درمان اضطراب مزمن به کار می‌روند، می‌توان موارد زیر را نام برد:

1. درمان شناختی رفتاری (CBT)
2. رفتار درمانی دیالکتیکی
3. درمان‌های مبتنی بر ذهن آگاهی

درمان اضطراب با دارو

بخشی از برنامه درمان Chronic Anxiety، شامل مصرف داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب است. داروهای ضد افسردگی، اختلالات خلقی فرد را بهبود می‌بخشند. داروهای ضد اضطراب، با هدف کاهش استرس و نگرانی در فرد بیمار تجویز می‌شوند. البته این داروها کمی اعتیادآور هستند؛ به همین دلیل، مقدار دوز و بازه‌ای که بیمار مجاز است آن‌ها را مصرف کند، زیر نظر روانپزشک کنترل خواهد شد.

درمان اضطراب مزمن با آر تی ام اس (rTMS)

به جرات می‌توان گفت که موثرترین و بهترین روش برای بهبود بیماران مضطرب، درمان اختلال اضطراب با rTMS است. این روش غیر تهاجمی و بدون دارو، با کمک پالس‌های مغناطیسی، سلول‌های عصبی را به ساخت هورمون‌های دوپامین و سروتونین وادار می‌کند. از این رو، خلق و خوی بیمار پس از چند جلسه درمان با rTMS، بهتر می‌شود؛ ضمن اینکه علائم اضطراب مزمن در آن خفیف‌تر خواهند شد.

در حالت کلی، درمان اضطراب با rTMS برای افرادی به کار می‌رود، که نسبت به روان درمانی و درمان دارویی، مقاوم هستند. اما بازده و میزان تاثیر این روش درمانی چنان زیاد است، که در حال حاضر برای اکثر بیماران، در کنار درمان‌های خط اول، انجام می‌گیرد.

بهترین پزشک برای درمان اضطراب مزمن کیست؟

تنها یک متخصص اعصاب و روان حرفه‌ای می‌تواند علائم اضطراب مزمن را به بهترین شکل ممکن، تشخیص داده و این اختلال را درمان کند؛ بنابراین، لازم است در انتخاب پزشک خود، نهایت دقت را به خرج دهید. به این ترتیب، با مراجعه به کلینیک زیما درمان می‌توانید علاوه بر ملاقات با یک تیم تخصصی و حرفه‌ای، از خدمات درمان با آر تی ام اس نیز بهره‌مند شوید.

اضطراب مزمن یک اختلال روانی است، که علائم آن به مدت حداقل ۶ ماه در فرد نمایان است. احساس نگرانی مداوم، مشکل در تمرکز، مشکلات حافظه‌ای، پریشانی و عصبی بودن، از رایج‌ترین علائم Chronic Anxiety هستند. برای درمان این اختلال، از روان درمانی، داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب و همچنین، درمان استرس و اضطراب با rTMS استفاده می‌شود.