ابتلا به میگرن، تا حد زیادی به جنسیت افراد وابسته است؛ به طوری که زنان ۲ تا ۳ برابر بیشتر از مردان، سردردها و حملات میگرنی را تجربه میکنند. علت میگرن در خانمها، بیشتر به تفاوتهای هورمونی و تغییرات سطح استروژن در بدن آنها مربوط میشود! ابتلا به میگرن در زنان بسیار شایعتر از مردان است؛ آمارها نشان میدهد که حدود 18٪ از زنان در جهان دچار این اختلال هستند. علت میگرن در خانمها اغلب به تغییرات هورمونی و نوسانات استروژن مربوط میشود. علائم میگرن در زنان معمولا شامل سردرد شدید، حساسیت به نور و تهوع است. خوشبختانه، با روشهای نوین درمان میگرن خانم ها میتوان تا 50٪ دفعات و شدت حملات را کاهش داد.
بانوان در طول چرخه قاعدگی یا در دوران قاعدگی، مقادیر متفاوتی از استروژن را در بدن خود دارند، و پس از یائسگی، سطح این هورمون در بدن زنان به ثبات میرسد. بر اساس تحقیقات انجام شده، این گونه نوسانات استروژن در بدن بانوان، باعث بروز حملات میگرنی و سردردهای شدید در دوران قاعدگی یا بارداری میشوند. برای درمان میگرن در خانمها، تغییر سبک زندگی، مصرف منیزیم، استفاده از مکملهای استروژنی، هیدراته ماندن، خواب کافی و نداشتن استرس، راهکارهای مفیدی خواهند بود.
به نقل از مؤسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی آمریکا:
شیوع میگرن در زنان به طور قابل توجهی بیشتر از مردان است و این تفاوت تا حد زیادی ناشی از نوسانات هورمونی استروژن در طول زندگی باروری زنان است.
چرا میگرن در خانمها بیشتر از آقایان است؟
تحقیقات علمی نشان میدهند، که تفاوت در فعالیت هورمونهای جنسی بدن بانوان و آقایان، علت اصلی شیوع میگرن در خانمها نسبت به مردان است! در واقع، تغییر در سطح استروژن، با ایجاد حملات شدید میگرنی مرتبط است. حتی هورمونهای دیگر مانند پرولاکتین، میتوانند شدت میگرن را افزایش دهند؛ در مقابل، هورمون تستوسترون نقش محافظتی داشته و از تشدید سردرد جلوگیری خواهد کرد!
با توجه به اینکه سطح هورمونها در طول چرخه قاعدگی و در دوران بارداری بانوان، تغییرات بیشتری دارند، بنابراین معمولا در این دوران، احتمال بروز حملات میگرنی بیشتر خواهد بود. حال این که آیا میگرن چشمی قابل درمان است و یا میگرن همراه با اورا در این دوران، چگونه درمان میشود، باید توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب بررسی گردد.
میگرن در دختران نوجوان
جالب است بدانید که تا قبل از رسیدن به دوران بلوغ، شیوع حملات میگرنی در دختران و پسران، به یک اندازه است! اما با رسیدن به سن بلوغ، بسیاری از دختران با شروع عادت ماهیانه خود، احتمالا اولین میگرن خود را تجربه میکنند. میگرن تا ۴۰ سالگی و کمی بیشتر از آن، میتواند تشدید شود و در نهایت، با رسیدن به سنین یائسگی و تثبیت سطح استروژن در بدن، به ثبات نسبی خواهد رسید.
علت میگرن در خانمها؛ میگرن قاعدگی در بانوان
قاعدگی یا همان دوران پریود، یکی از محرکهای رایج برای میگرن در خانمها به حساب میآید. تقریبا ۲۰ تا ۳۰ درصد از زنانی که سابقه ابتلا به میگرن را دارند، میگرن قاعدگی را تجربه میکنند. این گونه افراد، اصولا از دو روز قبل از شروع خونریزی در یک دوره قاعدگی، تا سه روز پس از آن دچار حملات میگرنی میشوند.Migraine in Women | Menstrual Migraine
برخی از بانوان، میگرن را تنها در دوره قاعدگی تجربه میکنند؛ در حالی که برخی دیگر، در طول چرخه قاعدگی باز هم به حملات میگرنی مبتلا میشوند! نکته دیگر اینکه در افرادی که از قرصهای ضد بارداری خوراکی ترکیبی استفاده میکنند، احتمال بروز میگرن بیشتر است.
علائم میگرن قاعدگی در بانوان
معمولا حملات میگرن قاعدگی در خانمها، برای مدت زمان طولانیتری ادامه پیدا میکند؛ ضمن این که بسیار شدیدتر از سردردهای میگرنی در حالت عادی هستند. از طرفی، میگرن در دوران پریودی خانمها، با علائم زیر همراه است:
- تهوع
- استفراغ
- حساسیت به نور، صدا، لمس و بو
عوامل محرک میگرن قاعدگی در بانوان
علت میگرن قاعدگی در بانوان، به کاهش استروژن در این دوران مربوط میشود. پایین آمدن سطح استروژن، حساسیت مغز به پاسخهای درد را افزایش میدهد، و حتی میتواند مستقیما از طریق تاثیر بر انتقال دهندههای عصبی مغز، حملات میگرن در خانمها را تحریک نماید. افراد مبتلا به اختلال خواب و استرس و اضطراب و یا کسانی که اعتیاد به الکل دارند هم بیش از سایرین، نسبت به کاهش استروژن واکنش نشان میدهند و در نتیجه، استعداد حمله میگرنی در آنها بیشتر است!
علاوه بر استروژن، هورمونهایی تحت عنوان «پروستاگلاندینها» که در ایجاد درد، التهاب و انقباضات رحم و عضلات در دوران قاعدگی نقش دارند، ممکن است بر میگرن در خانمها نیز تاثیر بگذارند!
درمان میگرن در خانمها در دوران قاعدگی
درمان حملات میگرنی در دوران قاعدگی، کمی دشوارتر از حملات معمول است؛ زیرا در اغلب بانوان، این نوع میگرن، با سردردهای برگشتی همراه خواهد بود؛ یعنی روشهای درمان میگرن در ابتدا رضایت بخش است و با از بین رفتن تاثیر آن، مجددا عود میکند!
برای درمان میگرن در خانمها برای دوران قاعدگی، میتوان از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و داروهای ضد تهوع استفاده کرد. با این حال، برای کاهش شدت حمله در هنگام پریود، معمولا از چند روز قبل از شروع قاعدگی یا چند روز حین خونریزی، میتوان از دارو استفاده نمود.
به نقل از مجله نورولوژی بالینی:
حدود 60 درصد از زنان مبتلا به میگرن گزارش میدهند که سردردهای آنها در ارتباط مستقیم با دورههای قاعدگی است و این نشاندهنده نقش کلیدی تغییرات هورمونی است.
از مهمترین روشهای پیشگیری از میگرن در خانمها، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مصرف NSAID مانند ناپروکسن یا مفنامیک اسید؛ که فعالیت پروستاگلندینها را نیز مهار میکند.
- مصرف مکملهای استروژن؛ مانند پچ یا ژل که البته برای افراد با ریسک سرطان پستان، توصیه نمیشود!
- مصرف منیزیم به مدت ۱۵ روز از شروع یک پریود تا زمانی که پریود بعدی شروع میشود؛ این راهکار برای افرادی که پریودهای نامنظمی دارند، بسیار کاربردی است.
- علاوه بر موارد یاد شده، مصرف نوعی داروی میگرن تحت عنوان آنتی بادیهای مونوکلونال CGRP، به پیشگیری و درمان میگرن قاعدگی کمک میکند.
- مصرف قرصهای ضدبارداری خوراکی ترکیبی، میتواند استروژن را سرکوب کرده و از میگرن ناشی از کاهش استروژن جلوگیری کند. البته بانوانی که میگرن همراه با اورا دارند، باید از مصرف قرصهای ضد بارداری خوراکی ترکیبی خودداری کنند؛ زیرا میگرن همراه با اورا، کمی با خطر سکته همراه است. برای این گونه افراد، پیشگیری از بارداری تنها با مصرف پروژسترون امکانپذیر است، که خطری برای میگرن همراه با اورا ندارد و از طرفی، تعداد یا شدت حملات را نیز کاهش میدهد.
میگرن در خانمها؛ میگرن دوران بارداری
بانوانی که قصد بارداری دارند و در عین حال، به میگرن مبتلا هستند، باید مساله را با پزشک خود در میان بگذارند؛ زیرا قطع داروهای پیشگیری از میگرن در خانمها، باید با برنامه زمانی مناسب انجام گیرد، تا از تشدید یا تحریک میگرن جلوگیری به عمل آید.Why Are Migraines More Common in Females?
برای مثال، داروهای ضد تشنج از جمله والپروات سدیم و توپیرامات، نباید در دوران بارداری مصرف شوند؛ زیرا احتمال آسیب به جنین وجود دارد. از طرفی، مصرف آنتی بادیهای مونوکلونال CGRP، ممکن است برای بارداری خطر داشته باشند. این مساله هنوز ثابت نشده است؛ با این حال، توصیه پزشکان این است که از ۵ ماه قبل از اقدام به بارداری، مصرف این نوع آنتی بادیها متوقف شود.
درمان میگرن در خانمهای باردار
بسیاری از افراد، به دلیل نوسانات هورمونی دچار میگرن هستند، که البته در سه ماهه اول و دوم بارداری، برطرف میشوند؛ در واقع، حدود 20 درصد از بانوان، در سه ماهه اول و ۸۰ درصد از آنها در سه ماهه دوم، بهبود یافتهاند. این بهبودی، عمدتا در افرادی که به میگرن بدون اورا یا میگرن قاعدگی مبتلا هستند، بیشتر دیده میشود. با این حال، درصد افراد مبتلا به میگرن همراه با اورا نسبت به سایرین، کمتر است. اتفاقا نوسانات سطح استروژن در دوران بارداری، میتواند باعث تشدید میگرن با اورا در زنانی شود، که قبلا آن را تجربه نکردهاند.
جالب است بدانید که در اکثر بانوان باردار، پس از تولد نوزاد، شدت سردردهای میگرنی و تعداد حملات به الگوی قبل از بارداری باز میگردد؛ با این حال، شیردهی تا حدی میتواند محافظتکننده باشد!
دارو برای میگرن در خانمهای باردار
از آنجا که مصرف داروهای مختلف در دوران بارداری، میتواند چالش برانگیز باشد، بنابراین یافتن داروهای بیخطر برای این دوران مهم است. از جمله داروهای بیخطر برای درمان میگرن خانمهای باردار، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پاراستامول
- متوکلوپرامید
- کافئین (حداکثر از 200 میلی گرم در روز)
- اندانسترون
مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، در سه ماهه سوم بارداری ممنوع است. این داروها، معمولا در سه ماهه اول و دوم مصرف میشوند؛ آن هم تنها با تجویز پزشک و متناسب با خطرات و فواید آنها!
بلاکهای عصبی را هم میتوان در دوران بارداری استفاده نمود. به نظر میرسد دستگاههای تعدیلکننده عصبی نیز برای افراد باردار بیخطر باشند؛ هر چند هنوز مورد آزمایش قرار نگرفتهاند. اصلاح سبک زندگی، از جمله داشتن خواب منظم، وعدههای غذایی سالم، ورزش کردن و دوری از استرس، بهترین راهکارها برای مدیریت و درمان میگرن در خانمهای باردار و افراد غیر باردار خواهد بود.
میگرن در دوران یائسگی بانوان
هنگامی که دورههای قاعدگی، کاملا متوقف شده و تخمدانها تخمک تولید نمیکنند، زن وارد دوران یائسگی میشود. قبل از این ثبات، سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون دائم در نوسان بوده و قاعدگیها نامنظم میشوند؛ همین مساله باعث بروز عوارض زیر میگردد:
- گرگرفتگی
- تعریق شبانه
- اختلالات خواب
- نوسانات خلقی
- استرس و اضطراب
- مه مغزی
- خشکی واژن
- تشدید حملات میگرنی
| دوره زندگی | علت اصلی میگرن | علائم کلیدی | عوامل محرک | روشهای درمانی و پیشگیری | ملاحظات خاص |
|---|---|---|---|---|---|
| نوجوانی (پس از بلوغ) | شروع نوسانات استروژن با قاعدگی | سردرد شدید، حساسیت به نور و صدا، تهوع | تغییرات هورمونی، استرس، کمبود خواب | NSAIDs، منیزیم، تغییر سبک زندگی (خواب منظم) | غربالگری برای تمایز از سایر سردردها |
| قاعدگی (میگرن قاعدگی) | کاهش سطح استروژن، افزایش پروستاگلاندینها | سردرد طولانی و شدید، تهوع، استفراغ، حساسیت به نور/صدا/بو | کاهش استروژن، استرس، الکل، اختلال خواب | NSAIDs (ناپروکسن)، مکمل استروژن، آنتیبادی CGRP | اجتناب از قرصهای ضدبارداری ترکیبی در میگرن با اورا |
| بارداری | نوسانات استروژن، بهویژه در سهماهه اول | سردرد شدید (بهویژه با اورا)، تهوع، حساسیت به محرکها | تغییرات هورمونی، استرس، کمبود خواب | پاراستامول، متوکلوپرامید، کافئین (کمتر از ۲۰۰ میلیگرم)، بلاک عصبی | قطع داروهای پرخطر (والپروات، CGRP) پیش از بارداری |
| یائسگی | نوسانات استروژن و پروژسترون پیش از یائسگی | سردرد شدید، گرگرفتگی، تعریق شبانه، مه مغزی، اضطراب | قاعدگی نامنظم، استرس، اختلال خواب | هورموندرمانی (با احتیاط)، منیزیم، تغییر سبک زندگی | پایش برای سرطان پستان در هورموندرمانی |
درمانهای هورمونی برای یکنواخت کردن نوسانات استروژن در دوران یائسگی، به مدیریت علائم میگرن همراه با اورا کمک میکنند. مصرف داروهای پیشگیریکننده میگرن در افراد مسن، به مراقبت بیشتری نیاز دارد؛ زیرا کلیهها و کبد نسبت به پردازش داروها ضعیف میشوند. برای مثال، مصرف داروهای ضد افسردگی سه حلقهای، مانند نورتریپتیلین و آمی تریپتیلین، افراد را در معرض افزایش خطر ابتلا به زوال عقل قرار میدهد. مشورت با پزشکان کلینیک زیما درمان، در زمینه درمان انواع سردرد میگرن در خانمها، میتواند به انتخاب بهترین دارو کمک کند.
شناخت دقیق علائم میگرن در زنان، به پزشکان کمک میکند تا تشخیص درستتری داشته باشند. در بسیاری از موارد، علت میگرن در خانمها به چرخه قاعدگی یا تغییرات هورمونی مرتبط است. ترکیبی از دارو، اصلاح سبک زندگی و مدیریت استرس، موثرترین راه برای درمان میگرن خانم ها به شمار میرود. افزایش آگاهی و پیگیری منظم پزشکی، میتواند کیفیت زندگی بیماران را به شکل چشمگیری بهبود دهد.
8 دیدگاه دربارهٔ «علت میگرن در خانمها | علائم و روش درمان میگرن خانم ها»
من شنیدم میگرن خیلی اذیت میکنه، آیا واقعا با روشهای نوین درمان میگرن میشه تا ۵۰٪ از این سردردها کم کرد، و این روشها چه جوری کار میکنن؟
بله، میگرن میتواند بسیار آزاردهنده باشد. خوشبختانه، با روشهای نوین درمانی میگرن، میتوان تا حدود ۵۰ درصد از شدت و دفعات حملات میگرنی را کاهش داد. این روشها معمولا بر تنظیم عوامل محرک میگرن، مانند تغییرات هورمونی در خانمها، تمرکز دارند. راهکارهایی مثل تغییر سبک زندگی، مدیریت استرس، مصرف مکملهای منیزیم و در برخی موارد، استفاده از درمانهای هورمونی میتوانند به کنترل و کاهش سردردها کمک کنند. البته، انتخاب روش درمانی مناسب بستگی به شرایط خاص شما و نوع میگرنتان دارد و نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک دارد.
یه سوال، این تغییر سبک زندگی که میگید، دقیقا شامل چه چیزهایی میشه؟ من چطوری میتونم یه برنامه درست برای خودم داشته باشم؟
تغییر سبک زندگی در مورد میگرن، مجموعهای از اقدامات هست که هدفش کاهش تعداد و شدت حملات میگرنیه. این شامل مدیریت استرس از طریق تکنیکهای آرامشبخش مثل مدیتیشن یا یوگا، داشتن خواب کافی و منظم، هیدراته ماندن با نوشیدن آب کافی در طول روز و همچنین مصرف منیزیم و در صورت لزوم مکملهای استروژنی زیر نظر پزشک میشه. برای داشتن برنامه درست، توصیه میکنم یک دفترچه یادداشت تهیه کنید و در اون، زمان و شدت سردردها، غذاهایی که مصرف کردید و فعالیتهایی که انجام دادید رو ثبت کنید. این کار به شما و من کمک میکنه تا الگوهای محرک میگرن شما رو شناسایی کنیم و یک برنامه اختصاصی برای شما طراحی کنیم.
من خیلی نگرانم که این سردردها روی بارداریم تاثیر بذاره، این نوسانات استروژن دقیقا چه بلایی سر من میاره؟
نگرانی شما کاملا قابل درک است. نوسانات استروژن در دوران بارداری میتواند باعث بروز یا تشدید سردردها و میگرن شود. این تغییرات هورمونی میتوانند بر مواد شیمیایی مغز و سیستم عصبی تاثیر بگذارند و حساسیت شما را به عوامل محرک میگرن افزایش دهند. با این حال، روشهای درمانی و مراقبتی مختلفی وجود دارد که میتواند به کنترل سردردها و کاهش تاثیر آنها بر بارداری کمک کند.
من شنیدم میگرن تو خانمها خیلی شایعه، واقعا این تغییرات استروژن باعث میشه همیشه سردرد داشته باشم و هیچ راهی نداره که جلوش رو بگیرم؟
بله، درست است که میگرن در خانمها شایعتر است و تغییرات سطح استروژن میتواند در بروز و تشدید آن نقش داشته باشد. اما این به این معنی نیست که شما محکوم به سردردهای دائمی هستید و هیچ راهی برای کنترل آن وجود ندارد. خوشبختانه، روشهای مختلفی برای درمان و مدیریت میگرن در خانمها وجود دارد، از جمله تغییر سبک زندگی، مصرف مکملها و داروها، که میتوانند به طور چشمگیری شدت و دفعات حملات میگرنی را کاهش دهند. با مراجعه به متخصص و بررسی دقیق شرایط شما، میتوان بهترین راهکار درمانی را انتخاب کرد تا کیفیت زندگی شما بهبود یابد.