چند مدل نوار مغزی وجود دارد و بهترین مدل کدام است؟

انواع نوار مغزی | چند مدل EEG وجود دارد و بهترین مدل کدام است؟

الکتروانسفالوگرام یا نوار مغزی، یکی از مهم‌ترین ابزار برای تشخیص اختلالات مرتبط با مغز، مانند تشنج و صرع به حساب می‌آید، که با روش‌های مختلفی قابل انجام است. انواع نوار مغزی، بسته به تکنیک‌هایی که در تهیه آن به کار می‌روند و همچنین، مدت زمان آن‌ها، نامگذاری می‌شوند. برای هر بیمار نیز، ممکن است نوع خاصی از این آزمایش تجویز گردد. برای مثال، افراد مبتلا به اختلالات خواب یا آسیب‌های مغزی، و یا کسانی که در وضعیت کما به سر می‌برند، ممکن است به نوع خاصی از الکتروانسفالوگرام نیاز داشته باشند!

لازم است اشاره کنیم که نوار مغزی از هر نوعی، یک آزمایش غیر تهاجمی است، که با هدف ضبط فعالیت الکتریکی مغز انجام می‌گیرد. ابزار اصلی برای این آزمایش، الکترودهایی هستند که به پوست سر متصل شده، و تمامی امواج دریافتی از مغز را بر روی یک کامپیوتر نشان داده یا ضبط می‌کنند. در این مقاله، قصد داریم به معرفی انواع الکتروانسفالوگرام بپردازیم، و جزئیات مربوط به هر یک از این روش‌ها را بیان نماییم.

معرفی انواع نوار مغزی یا تست EEG

با اینکه فرایند تهیه نوار مغزی با روش‌های مختلف، تقریبا به صورت یکسان انجام می‌گیرد، اما این روش‌ها در برخی جزئیات، با یکدیگر تفاوت دارند. در ادامه، به معرفی انواع روش‌های EEG و بیان جزئیات انواع نوار مغزی، می‌پردازیم.epilepsy.com

نوار مغزی روتین یا معمولی (Routine EEG)

اسکن معمولی EEG حدود 20 تا 30 دقیقه زمان نیاز دارد؛ برای انجام این نوع نوار مغزی، لازم است در طول آزمایش، به چراغ‌های چشمک زن نگاه کنید. از طرفی، ممکن است در طول آزمایش، تکنسین از شما بخواهد که به شیوه‌ای متفاوت نفس بکشید! توجه به توصیه‌های اپراتور، کمک می‌کند تا نتایج دقیق‌تری از الکتروانسفالوگرام (EEG) به دست آید.

نوار مغزی طولانی مدت (Prolonged EEG)

ممکن است لازم باشد برای تشخیص یک بیماری، آزمایش EEG طولانی مدت را انجام دهید. برای این نوع آزمایش، حدود یک ساعت و ۱۵ دقیقه زمان لازم است. البته برای برخی بیماران که به اطلاعات بیشتری نیاز است، این آزمایش می‌تواند تا چندین روز طول بکشد. برای مثال، اختلال تشنج نیاز به داده‌های طولانی مدت داشته، و برای تشخیص آن، بیمار باید در مدت طولانی تحت نظر باشد. بنابراین، در این موارد، از نوار مغزی طولانی مدت استفاده می‌شود که با تهیه ویدئو همراه است.

نوار مغزی سرپایی (Ambulatory EEG)

یکی دیگر از انواع نوار مغزی، تحت عنوان نوار EEG سرپایی شناخته می‌شود. داده‌های مربوط به این آزمایش، از ۱ تا ۳ روز جمع آوری می‌گردد! برای انجام این نوع‌ای ای جی، معمولا بیمار در خانه یا یک واحد مانیتورینگ، تحت آزمایش قرار می‌گیرد.

بیماری که باید این آزمایش را انجام دهد، لازم است مجموعه‌ای از الکترودها و یک دستگاه ضبط‌کننده کوچک را، به همراه داشته باشد؛ از طرفی، شخص به راحتی می‌تواند تمامی فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهد؛ بدون آنکه ابزار آزمایش، مزاحمتی برای وی داشته باشند. نتایج این نوع نوار مغزی، نشان می‌دهد که آیا فرد، تشنج یا رویداد غیرطبیعی دارد یا خیر. اگر چنین شرایط بحرانی به وجود آیند، یکی از اعضای خانواده یا خودتان باید دکمه‌ای را که پزشک به شما نشان داده است، بفشارید تا این شرایط و داده‌های مربوط به آن‌ها، کاملا ثبت گردند.

نوار مغزی ویدیویی (Video EEG)

برای تهیه‌ای ای جی ویدیویی، تکنسین نوار مغز، یک ویدیو از بیمار تهیه می‌کند. در واقع، اگر پزشک متخصص بخواهد تمامی اعمال و کارهای بیمار، در حین تشنج یا سایر رویدادهای مغزی را مشاهده و بررسی نماید، باید از نوار مغزی ویدیویی استفاده کند. ممکن است این نوع تست الکتروانسفالوگرام را تحت عنوان نظارت تصویری EEG نیز بشناسند.

انواع نوار مغزی کدامند؟

ای ای جی خواب (Sleep EEG)

روش دیگری که برای تهیه نوار مغزی به کار می‌رود، تحت عنوان EEG خواب شناخته می‌شود. این روش، یکی از انواع نوار مغزی است که در هنگام خواب انجام می‌گیرد! در مواردی که پزشک، نتواند اطلاعات کافی درباره نحوه عملکرد مغز را از آزمایش‌ای جی معمولی دریافت کند، از الکترو انسفالوگرام در حالت خواب استفاده می‌کند. معمولا این روش، برای بررسی اختلالات خواب یا رویدادهایی که به این نوع اختلالات مربوط می‌شوند، به کار می‌روند.

مزایا و معایب EEG ویدیویی طولانی مدت چیست؟

یک متخصص صرع، برای مراقبت از بیمارانی که دچار تشنج می‌شوند، باید از انواع نوار مغزی از جمله‌ای ای جی طولانی مدت، استفاده کند؛ مخصوصا برای کسانی که تشنج آن‌ها به درمان‌های اولیه پاسخ نمی‌دهد. یک‌ای ای جی طولانی مدت، به پزشک کمک می‌کند تا پاسخ سوالات زیر را به دست آورد:

  • آیا رویدادهای به وجود آمده صرع است یا خیر؟
  • اگر این تشنج‌ها ناشی از صرع نیست، پس چیست؟
  • اگر صرع است، چه نوعی از این بیماری است؟
  • در صورتی که تشنج کانونی است (یعنی در ناحیه خاصی از مغز رخ می‌دهد)، تمرکز احتمالی آن در کجاست؟

به این ترتیب، به نظر می‌رسد که با بهره‌مندی از نوار مغزی طولانی مدت، می‌توان درباره تشخیص و درمان تشنج و صرع در این بیماران، تصمیمات دقیق‌تری گرفت. تا پیش از این، برای انجام نوار مغزی طولانی مدت، لازم بود تا بیمار در بیمارستان بستری شود؛ اما با پیشرفت تکنولوژی و بهبود امکانات ذخیره‌سازی در کامپیوتر و همچنین، امکان پردازش و دسترسی به داده‌های به دست آمده از سلول‌های مغزی، امروزه تست‌های EEG ویدیویی، در محیط سرپایی یا به صورت خانگی انجام می‌گیرند.

مهم‌ترین مزیت انواع نوار مغزی سرپایی و طولانی مدت، که در خارج از بیمارستان انجام می‌گیرند، کاهش هزینه‌های بیمار است؛ زیرا هزینه مانیتورینگ ویدیویی‌ای ای جی طولانی مدت به صورت سرپایی، بسیار کمتر از مانیتورینگ بستری است.

نوار مغزی سرپایی چه مزایایی دارد؟

بیماری که تحت نوار مغزی سرپایی قرار دارد، می‌تواند در یک محیط آرام و بدون استرس در منزل خود آزمایش را انجام دهد؛ در این صورت، افراد می‌توانند با هزینه کمتری نیز، انواع نوار مغزی سرپایی را انجام دهند. با این حال، یکی از معایب و محدودیت‌های ای ای جی ویدیویی سرپایی، این است که ممکن است فرد در طول تشنج، زنگ هشدار را فشار نداده و یا نتواند ویدیو را تهیه کند. در چنین مواردی، تست سرپایی، اغلب بی‌نتیجه شده و ممکن است نیاز به انجام نوار مغزی بستری را ضروری سازد!

اگر چه در حال حاضر، مشکلات فنی مربوط به تجهیزات آزمایش و ضبط فعالیت مغز بسیار کمتر از قبل شده‌اند، اما هنوز نتیجه نوار مغزی سرپایی، به خوبی نوار مغزی بستری نیست! از طرفی، اگر تست EEG به صورت سرپایی و در خارج از بیمارستان انجام گیرد، در شرایط بحرانی که بیمار به مراقبت‌های پزشکی نیاز دارد، نمی‌توان به او کمک کرد.

در صورتی که نتایج انواع نوار مغزی، غیر طبیعی باشند، چه کنیم؟

خواندن نوار مغزی توسط یک متخصص مغز و اعصاب انجام می‌گیرد، که دانش و تجربه کافی در مورد انواع بیماری‌های مرتبط با مغز داشته باشد. پزشک متخصص، بر اساس داده‌هایی که از انواع نوار مغزی به دست می‌آید، می‌تواند نوع اختلال را بررسی کرده و ناحیه آسیب دیده مغز را تعیین کند. در صورتی که نتیجه الکتروانسفالوگرام، غیر طبیعی باشد، پزشک متخصص مطابق با شرایط بیمار، بهترین برنامه درمانی را تنظیم خواهد کرد.

نوار مغزی غیر طبیعی نشان دهنده چیست؟

ممکن است لازم باشد فرد، برخی آزمایش‌های تکمیلی را نیز انجام دهد؛ در هر حال، بیمار باید در هر مرحله، تمامی دستورات پزشک خود را به طور دقیق انجام دهد، تا تشخیص و درمان بیماری، در کمترین زمان ممکن انجام گیرد.

چرا باید نوار مغزی تهیه کنیم؟

هر گونه بیماری یا اختلالی، که به عملکرد سلول‌های مغزی مرتبط باشد را می‌توان از طریق تهیه نوار مغزی تشخیص داد. آزمایش EEG به پزشک کمک می‌کند تا فعالیت تشنج مرتبط با صرع و همچنین، نحوه عملکرد نورون‌های عصبی، در بیماران مبتلا به اختلالات روانی را بررسی و پیگیری نماید.healthdirect

برخی از مهم‌ترین شرایط و بیماری‌هایی که با کمک انواع نوار مغزی قابل بررسی هستند، عبارتند از:

  • زوال عقل یا آلزایمر
  • انواع آسیب‌های مغزی ناشی از تصادف یا ضربه
  • انواع عفونت از جمله آنسفالیت
  • تومورهای مغزی
  • میگرن
  • اختلالات خواب مانند آپنه خواب و نارکولپسی
  • سکته مغزی
  • خونریزی مغزی
  • اِدِم یا ورم مغزی

ممکن است افراد، علائمی را در خود مشاهده کنند، که پیگیری آن‌ها اهمیت داشته باشد. در واقع، این علائم می‌توانند نشان دهنده بیماری‌های جدی یا شرایط بحرانی باشد، معمولا برای بررسی علت حالت‌های زیر، باید از نوار مغزی استفاده کرد:

  • تشنج
  • گیجی
  • غش یا سنکوپ
  • از دست دادن حافظه

برای گرفتن انواع نوار مغزی به کجا مراجعه کنیم؟

تهیه نوار مغزی، باید تحت نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب، و توسط یک تکنسین حرفه‌ای، انجام گیرد. در کلینیک زیما درمان، امکان تهیه انواع نوار مغزی به طور دقیق و تحت نظارت بهترین متخصصان، امکان‌پذیر است. چنانچه افراد، دچار علائم مشکوک مانند تشنج یا از دست دادن حافظه شوند، حتما باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنند.

همچنین، بیماران مبتلا به آلزایمر، پارکینسون یا حتی افرادی که نیاز به درمان با آر تی ام اس دارند، ممکن است به نوار مغز احتیاج داشته باشند. در برخی موارد، پزشک متخصص اعصاب و روان برای بررسی وضعیت افسردگی یا استرس و اضطراب شخص در حین درمان، نیاز به داده‌های EEG دارد. تمامی این بیماران می‌توانند از طریق تجهیزات موجود در کلینیک زیما درمان، تست‌های لازم را انجام داده و نتایج آن را به متخصص مغز و اعصاب ارائه دهند.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

دکتر سروش احسان
دکتر سروش احسان

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر نوروالهی متخصص پارکینسون
دکتر حمید نورالهی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

دکتر یزدان پناهی

مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر الهام کاملی

متخصص روانپزشک

دکتر محیا علمی

بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

مقالات مرتبط