فرق افسردگی کودکان و بزرگسالان در چیست؟ 7 اختلاف افسردگی بزرگسالان و کودکان

با اینکه افسردگی از نظر علائم، تشخیص و درمان، کاملا تعریف شده و مشخص است، اما وجود تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان باعث شده تا تشخیص آن‌ها کمی با چالش همراه باشد. مطالعات نشان می‌دهد که حدود ۳.۲٪ از کودکان و نوجوانان در جهان دچار افسردگی هستند، در حالی که این عدد در بزرگسالان به بیش از ۶٪ می‌رسد. در واقع، فرق افسردگی کودکان و بزرگسالان در نحوه بروز علائم، واکنش به درمان و تأثیر آن بر عملکرد روزمره، بسیار مهم و قابل توجه است. این اختلاف افسردگی بزرگسالان و کودکان، نیاز به رویکردهای تشخیصی و درمانی متفاوت را دوچندان می‌کند.

علائم دپرشن در بزرگسالان، عمدتا با غمگینی شدید و گوشه‌گیری ظاهر می‌گردند؛ در حالی که در اغلب کودکان افسرده، خشم و تحریک پذیری، جزو نشانه‌های اصلی به حساب می‌آیند. در مورد نوجوانان نیز، ضعیف شدن وضعیت تحصیل و دوری از جمع‌های دوستانه، می‌توانند نشان دهنده آغاز دوران افسردگی باشند. در هر حال، برای تشخیص اختلال افسردگی کودکان و بزرگسالان، حتما باید به یک متخصص معتبر و مجرب مراجعه نمود.

اختلال افسردگی در کودکان و بزرگسالان چگونه است؟

یکی از شناخته شده‌ترین اختلالات سلامت روان، افسردگی است که باعث تغییر خلق و خو و اختلال در عملکرد روزمره افراد می‌گردد؛ یکی از رفتارهای بارزی که در افراد افسرده دیده می‌شود، عدم علاقه نسبت به فعالیت‌هایی است که قبلا، از انجام آن‌ها لذت می‌برده‌اند. این نشانه، برای افسردگی کودکان و بزرگسالان مشترک بوده و در همه افراد به چشم می‌خورد.

بسته به اینکه افسردگی خفیف یا افسردگی ماژور (MDD) در فرد شکل بگیرد، شدت علائم با یکدیگر تفاوت دارند. از طرفی، وجود فاکتورهای خطر، می‌تواند احتمال ابتلا به افسردگی را در افراد مختلف تشدید کند. از مهم‌ترین علل افسردگی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• سابقه خانوادگی افسردگی
• خلق و خوی شخص (که به عنوان بخشی از شخصیت وی شناخته می‌شود)؛ شامل انزوای اجتماعی یا تمایل به خلق و خوی ضعیف
• حوادث و رویدادهای نامطلوبی که در دوران کودکی رخ داده‌اند؛ مانند سو استفاده جنسی یا از دست دادن پدر و مادر
• بالا بودن سطح استرس و اضطراب در فرد
• مصرف برخی داروها
• تحولاتی که اخیرا در زندگی فرد ایجاد شده‌اند
• سوء مصرف مواد
• پیش زمینه سلامت روان
• تجربه یک تروما، تصادف یا بیماری شدید
• جنسیت؛ احتمال ابتلا به افسردگی در زنان بیشتر است! بنابراین تفاوت افسردگی در زنان و مردان را باید جدی گرفت.

صرف نظر از اینکه افراد در چه سنی قرار دارند، ممکن است به یکی از دلایل بالا، به افسردگی مبتلا شوند. تشخیص دقیق این اختلال روانی، باید توسط یک پزشک متخصص انجام گیرد، تا بتوان برای درمان آن برنامه‌ریزی کرد.

علائم افسردگی کودکان و بزرگسالان چگونه هستند؟

احساس ناراحتی یا غم شدید، در اثر اتفاقات مختلف یا روند معمول زندگی، امری طبیعی و گاها لازم است. در صورتی که احساس ناراحتی، تنها برای چند روز یا نهایتا یک هفته طول بکشد، نیازی به بررسی‌های تخصصی و درمان ندارد. اما اختلال افسردگی در بزرگسالان، یک اختلال خلقی است که طی آن، فرد تمامی تمایل خود نسبت به فعالیت‌های مورد علاقه خود را از دست داده، و احساس غم و ناراحتی شدید دارد. زمانی می‌توان فرد را مبتلا به افسردگی دانست، که علائم این اختلال روانی حداقل به مدت دو هفته، در او مشاهده شوند.^{children-depressed-signs}

از مهم‌ترین علائم افسردگی در بزرگسالان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. عزت نفس پایین
2. احساس بی‌ارزشی
3. احساس ناامیدی و اندوه عمیق
4. کناره‌گیری از دوستان
5. ضعیف شدن و تخلیه انرژی
6. بی‌خوابی یا پرخوابی
7. تغییر در اشتها و ابتلا به اختلالات خوردن
8. مشکل در تمرکز کردن
9. فکر کردن به خودآزاری و خودکشی
10. عدم تمایل به انجام کارهای مورد علاقه که قبلا از انجام آن‌ها لذت می‌برده‌ایدHow is depression different for kids vs adults

به نقل از مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا (NIMH):

کودکان و نوجوانان ممکن است به‌جای خلق افسرده، تحریک‌پذیری نشان دهند.

تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان از نظر علائم بیماری

مهم‌ترین تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان، به نحوه تشخیص آن‌ها مربوط می‌شود؛ در واقع، هنگامی که بزرگسالان و افراد جوان به این اختلال روانی مبتلا می‌شوند، نشانه‌های آشکار آن را می‌توان در فرد مشاهده نمود. در این صورت، شخص با دقت در وضعیت روحی و روانی خود، می‌تواند برای تشخیص و درمان بیماری احتمالی، نزد یک متخصص اعصاب و روان برود.

این در حالی است که کودکان، قادر به ارتباط برقرار کردن با علائم افسردگی نیستند. از این رو، معمولا برای تشخیص افسردگی در کودکان و نوجوانان، لازم است الگوهای رفتاری آن‌ها را تحت نظر گرفت. از علائم افسردگی کودکان و نوجوانان، می‌توان موارد زیر را نام برد:

• اغلب احساس غمگینی، تحریک پذیری یا ناامیدی می‌کند.
• از فعالیت‌های سابق لذت نمی‌برد.
• سطح انرژی و انگیزه آن‌ها کاهش پیدا می‌کند.
• در حین انجام کارها، دچار خستگی و کندی بیش از حد می‌شود؛ البته، ممکن است برخی افراد، بی‌قرار و پرتنش گردند.
• الگوی خواب نامنظم دارد.
• عادت‌های غذایی وی تغییر می‌کند.
• دچار مشکل در تمرکز و حافظه است.
• خودآزاری یا الگوی رفتاری مخرب را در پیش می‌گیرد.

در اغلب کودکان و نوجوانان افسرده، خشم و تحریک پذیری، دو نشانه اصلی این اختلال روانی هستند، که در موقعیت‌های مختلف بروز می‌کنند؛ اما بزرگسالان، عمدتا با گوشه‌گیری، احساس شکست، خستگی و ضعف و افسرده بودن خود را به نمایش می‌گذارند.

این نکته را نیز در نظر داشته باشید، که برخی از کودکان، با به نمایش گذاشتن علائم فیزیکی افسردگی، مانند درد معده یا سرد درد، مشکل روانی خود را نشان می‌دهند. در نوجوانان نیز مواردی مانند کناره‌گیری اجتماعی، افت تحصیلی و حساسیت شدید نسبت به انتقاد، می‌توانند نشان دهنده ابتلا به اختلال روانی دپرشن باشند.

به نقل از Assessment and management of pediatric depression:

افسردگی دوران کودکی ممکن است با تحریک‌پذیری، کج‌خلقی، نوسان خلق، تحمل پایین ناکامی، علائم جسمی و رفتار کناره‌گیرانه همراه باشد.

انواع اختلالات افسردگی کودکان و بزرگسالان

اختلال روانی دپرشن، یک نام عمومی است که به گروهی از مشکلات سلامت روان، اطلاق می‌شود. در کتابچه راهنمای DSM-5 که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا (APA) منتشر شده است، اختلال افسردگی، زیر گروه‌های مختلفی دارد که به صورت زیر تعریف می‌شوند:

1. افسردگی اساسی یا ماژور (MDD)
2. افسردگی مداوم
3. اختلال دو قطبی و افسردگی شیدایی
4. روان پریشی افسردگی
5. اختلال عاطفی فصلی
6. افسردگی پس از زایمان
7. اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی

از بین اختلالات یاد شده، افسردگی اساسی یا ماژور، رایج‌ترین نوع افسردگی در بزرگسالان به حساب می‌آید، که در اغلب موارد، آن را تحت عنوان افسردگی مزمن یا کلاسیک می‌شناسند.

تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان از نظر تشخیص

بسیاری از بزرگسالانی که علائم افسردگی، مانند اندوه شدید یا غم عمیق را برای بیشتر از دو هفته تجربه می‌کنند، باید حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایند. مخصوصا اگر شدت علائم به گونه‌ای باشد که در عملکرد روزانه فرد، اختلال ایجاد کند. اما افسردگی در کودکان و بزرگسالان، از نظر تشخیص با یکدیگر متفاوت هستند. چون ممکن است علائم دپرشن در کودکان و نوجوانان، به شکل پیچیده‌تری ظاهر گردند.

بهتر است والدین، به محض مشاهده علائم افسردگی، حتما کودک خود را نزد متخصص سلامت روان ببرند. پزشک متخصص با بررسی وضعیت جسمانی کودک، تمامی بیماری‌هایی که علائم مشترک با دپرشن دارند را رد می‌کند، که از جمله این بیماری‌ها می‌توان موارد زیر را نام برد:

• کم خونی
• ضربه مغزی
• دردهای مزمن
• دیابت
• صرع
• کم کاری یا پرکاری تیروئید
• مونونوکلئوز
• کمبود ویتامین D

به نقل از انجمن روان‌پزشکی آمریکا (APA):

افسردگی در کودکان معمولاً با تحریک‌پذیری و شکایت‌های جسمی بروز می‌کند، در حالی که بزرگسالان بیشتر احساس غم، ناامیدی و بی‌ارزشی را تجربه می‌کنند.

در برخی موارد، پزشک متخصص با بررسی علائم کودک و مقایسه آن‌ها با بیماری‌های یاد شده، نمی‌تواند مشکل فیزیکی خاصی بیابد. در این صورت، احتمال ابتلای کودک به افسردگی وجود داشته و لازم است این مشکل، به صورت دقیق بررسی گردد.

تشخیص افسردگی کودکان و بزرگسالان، یک تفاوت اصلی دارد و آن هم، نظرسنجی از والدین کودک است. در واقع، پزشک متخصص لازم می‌داند تا درباره خلق و خوی کودک، از پدر و مادر او سوال کند. برای مثال، ممکن است کودک در موقعیت‌های خاص، علائمی را نشان دهد که به افسردگی مربوط هستند؛ والدین می‌توانند این نشانه‌ها را برای پزشک شرح دهند. در هر حال، ارائه اطلاعات کامل درباره الگوهای رفتاری کودک به پزشک متخصص، می‌تواند به تشخیص و درمان اختلال دپرشن کمک نماید.

آیا درمان افسردگی کودکان و بزرگسالان متفاوت هستند؟

با وجود تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان در علائم و تشخیص، از روش‌های درمانی مشخصی برای هر گروه استفاده می‌شود. البته ممکن است درمان افسردگی در کودکان و بزرگسالان، با تفاوت‌های جزئی همراه باشد.

روان درمانی کودک و بزرگسال

درمان شناختی رفتاری (CBT)، اصلی‌ترین تکنیک روان درمانی است، که برای بهبود حال بیماران مبتلا به افسردگی به کار می‌رود. در این روش، پزشک با بیمار صحبت کرده و درباره گذشته و آینده، از او سوال می‌پرسد. در حین این روش درمانی، شخص بیمار می‌آموزد که چگونه در موقعیت‌های مختلف، باید با افسردگی خود مقابله کرده و آرام باشد. به بیان دیگر، او باید یاد بگیرد که افکار مثبت و رفتارهای صحیح را جایگزین اضطراب و افکار منفی خود نماید.

درمان دارویی برای افسردگی کودکان و بزرگسالان

مصرف داروهای ضد افسردگی نیز برای درمان این اختلال، چه برای کودکان و چه نوجوانان و بزرگسالان، ضرورت دارد. SSRIها، رایج‌ترین نوع داروهای ضد افسردگی هستند، که سطح سروتونین در مغز را افزایش می‌دهند؛ این هورمون برای ایجاد حس شادی در فرد لازم است. مصرف داروهایی مانند فلوکستین، پاروکستین و سرترالین، برای بالا بردن سطح سروتونین خون، بهترین گزینه به حساب می‌آیند. پزشک متخصص اعصاب و روان، باید بر اساس شرایط بیمار و شدت علائم او، بهترین نوع دارو را همراه با دوز مناسب تجویز نماید.

درمان افسردگی با rTMS برای کودکان و بزرگسالان

یکی از مهم‌ترین جنبه‌های تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان، به استفاده از دستگاه آر تی ام اس برای درمان دپرشن مربوط است. در واقع، درمان افسردگی با rTMS در بزرگسالان، یکی از بهترین روش‌هایی است که در تعداد محدودی از مراکز روانشناسی، به کار گرفته می‌شود. در این روش، بیمار زیر نظر متخصص اعصاب و روان و پزشک متخصص مغز و اعصاب، تحت تحریک مغناطیسی مغز قرار می‌گیرد. اعمال پالس‌های مغناطیسی به نورون‌های عصبی، سطح دوپامین و سروتونین مغز را افزایش می‌دهد، که همین مساله، تاثیر بسزایی در درمان افسردگی خواهد داشت.^{children depression vs adults}

از مهم‌ترین مزایای درمان با rTMS نیز می‌توان به این نکته اشاره کرد، که این روش، عوارض داروهای ضد افسردگی را ندارد. ضمن اینکه، بیمار بلافاصله پس از جلسه درمانی خود، می‌تواند به فعالیت‌های روزمره بپردازد! از طرفی، تحریک فرا جمجمه‌ای مغز باعث می‌شود تا سایر عوارض افسردگی، از جمله اختلالات خواب و سردردهای گاه و بیگاه، برطرف شوند.

با وجود اینکه سایر روش‌های درمان افسردگی کودکان و بزرگسالان مشترک هستند، اما درمان با آر تی ام اس برای کودکان، قابل استفاده نیست. به این ترتیب، درمان افسردگی در بزرگسالان، می‌تواند ترکیبی از روان درمانی، درمان دارویی و درمان با آر تی ام اس باشد؛ در حالی که کودکان، تنها می‌توانند از یک برنامه درمانی شامل CBT و مصرف داروهای ضد افسردگی استفاده نمایند.

برای درمان افسردگی به کجا مراجعه کنیم؟

مراکز تخصصی روانپزشکی و روانشناسی متعددی وجود دارند، که می‌توانید برای درمان افسردگی به آن‌ها مراجعه کنید. اما کلینیک زیما درمان، یکی از کلینیک‌های انگشت شماری است، که به دستگاه‌های مربوط به درمان با rTMS مجهز شده است. از این رو، بیمارانی که قصد درمان قطعی افسردگی خود را دارند، می‌توانند به این کلینیک مراجعه کرده، و مراحل درمان خود را پشت سر بگذارند.

افسردگی کودکان و بزرگسالان، عمدتا با بی‌انگیزگی و انزوای اجتماعی همراه است. با این حال، شدت علائم دپرشن برای هر فرد، در هر سن و سالی می‌تواند متفاوت باشد. بهترین کار برای تشخیص صحیح و درمان اصولی اختلال افسردگی در کودکان و بزرگسالان، مراجعه به روانپزشک مجرب و معتبر است. در برنامه درمانی هر دو گروه از بیماران، می‌توان از روش‌های روان درمانی و مصرف داروهای ضد افسردگی کمک گرفت. در نتیجه، درک درست فرق افسردگی کودکان و بزرگسالان، و آگاهی از تفاوت افسردگی کودکان و بزرگسالان به ما کمک می‌کند تا با دید علمی‌تر به اختلاف افسردگی بزرگسالان و کودکان نگاه کنیم و در درمان آن‌ها موثرتر عمل کنیم.