کلینیک مغز و اعصاب و روان و درد زیمادرمان

از کجا بفهمم بیماری دو قطبی دارم؟

از کجا بفهمم بیماری دو قطبی دارم؟

بیماری دو قطبی، در فازهای مختلفی بروز می‌کند، که با تغییرات شدید خلق و خو همراه هستند؛ از افسردگی گرفته تا شیدایی و بی‌قراری! حال سوال این است که چگونه بفهمم اختلال دو قطبی دارم؟ هر چند تشخیص اختلال دو قطبی در هر فرد، متفاوت است و تنها باید توسط پزشک متخصص اعصاب و روان انجام گیرد، اما توجه به برخی نشانه‌ها مشخص می‌کند، که آیا باید به پزشک مراجعه کرد یا نیازی نیست!

اصلی‌ترین نشانه اختلال دو قطبی، نوسانات خلقی شدید است که فرد به طور پی در پی، از حالت شیدایی به حالت افسردگی و برعکس، تغییر فاز می‌دهد! این مساله، در طولانی مدت می‌تواند بر روابط اجتماعی، عاطفی و کاری فرد تاثیر بگذارد و ادامه‌دار شدن آن، حتی ممکن است اقدام به خودکشی را در پی داشته باشد! در ادامه این مطلب، نکاتی را درباره اینکه از کجا بفهمم دو قطبی دارم و نحوه تشخیص اختلال دو قطبی ارائه خواهیم داد.

علائم و نشانه‌های اختلال دو قطبی

علائم اختلال دو قطبی در هر فرد با دیگری متفاوت است؛ از طرفی، با توجه به اینکه اختلال دو قطبی، فازهای متفاوت افسردگی و شیدایی را در پی دارد، بنابراین بسته به اینکه بیمار در حال حاضر کدام فاز را پشت سر می‌گذارد، علائم متفاوتی را نشان می‌دهد. هر یک از دوره‌ها یا فازها، می‌تواند از چند روز تا چند ماه به طول بیانجامند، که در این بازه زمانی فرد، می‌تواند چند مورد از علائم هر فاز را نشان دهد! در ادامه، مهم‌ترین علائم اختلال دو قطبی در بیماران را متناسب با اپیزود بیماری معرفی می‌کنیم.How Do I Know If I Have Bipolar Disorder?

نشانه‌های شیدایی در بیماران دو قطبی

افرادی که در فاز هیپومانیا یا دوره شیدایی به سر می‌برند، ممکن است چند مورد یا همه علائم زیر را نشان دهند:

  • احساس شکست ناپذیری
  • انرژی بسیار بالا؛ به طوری که شخص انرژی بیش از حد معمول دارد.
  • بیشتر از مواقع دیگر مستعد تحریک‌پذیری است.
  • بیمار علاقه چندانی به خوابیدن نشان نمی‌دهد!
  • تندتر حرف می‌زند.
  • افکار مسابقه‌ای دارد
  • شخص احساس می‌کند که حرف‌های زیادی برای گفتن دارد؛ به طوری که در هنگام صحبت کردن، دائما از یک شاخه به شاخه دیگر می‌پرد!
  • احساس خلاق بودن دارد.
  • درگیر شدن با رفتارهای مخاطره‌آمیز
  • نداشتن توانایی انجام کارهای روزمره در برخی بیماران
  • ابتلا به روان پریشی؛ که باعث می‌شود فرد دچار توهم شده، و صداهای خیالی را شنیده و هذیان بگوید!

علائم هیپومانیا

یکی از فازهای بینابینی که بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی آن را تجربه می‌کنند، هیپومانیا است! این فاز، حالت آرامتری نسبت به فاز شیدایی خواهد بود که طی آن، با اینکه حالت‌هایی مانند بی‌قراری و انرژی بالا را تجربه می‌کند، اما علائم روان‌پریشی را نشان نمی‌دهد؛ ضمن اینکه شخص می‌تواند در طول روز، تمامی مسئولیت‌های خود را به خوبی انجام داده و عملکرد بهتری داشته باشد!

معمولا برای کسانی که فاز هیپومانیا را به طور مکرر تجربه می‌کنند، تشخیص اختلال دو قطبی دشوارتر بوده و ممکن است آن‌ها متوجه ابتلا به این اختلال روانی نشوند.

علائم فاز افسردگی در بیماران دو قطبی

دوره‌های افسردگی در بیماران دوقطبی، تقریبا شدید و ناتوان کننده هستند؛ از مهم‌ترین نشانه‌های افسردگی دو قطبی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • احساس ناامیدی شدید
  • احساس غم و اندوه سنگین
  • تغییر در الگوی خواب؛ مانند خواب بیش از حد یا نداشتن خواب راحت
  • احساس گناه
  • ابتلا به اختلالات خوردن؛ شامل پرخوری یا از دست دادن اشت‌ها
  • مشکل در تمرکز
  • بی‌قراری یا کند شدن
  • افکار خودکشی

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به اختلال دوقطبی هستند؟

اختلال دوقطبی هر فردی را می‌تواند درگیر کند؛ صرف نظر از اینکه شخص چه نژاد، قومیت یا پس زمینه اجتماعی و اقتصادی داشته باشد! از طرفی، جنسیت افراد در ابتلا به این اختلال تاثیری ندارد؛ یعنی تشخیص اختلال دو قطبی در زنان و مردان، به یک اندازه محتمل است. با این حال، بر اساس مطالعات انجام شده در سال ۲۰۲۱ مشخص شد، که زنان بیش از مردان در معرض ابتلا به اختلال دو قطبی هستند!What’s Bipolar Disorder? How Do I Know If I Have It?

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به اختلال دوقطبی هستند؟

پاسخ به اینکه چگونه بفهمم اختلال دو قطبی دارم یا نه، حتی به پیشینه ما نیز مرتبط نیست! با این حال، به نظر می‌رسد برخی افراد، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به این مشکل سلامت روان هستند. از جمله عوامل تشدید کننده اختلال دو قطبی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افرادی که در خانواده آن‌ها سابقه ابتلا به اختلال دو قطبی وجود دارد، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
  • بر اساس نظر کارشناسان، برخی ژن‌ها و تفاوت‌های کروموزومی، می‌توانند عامل تشخیص اختلال دو قطبی در افراد باشند.
  • استرس و اضطراب، به خودی خود نمی‌توانند در ابتلا به دو قطبی نقش داشته باشند؛ اما رویدادهای استرس‌زا می‌توانند عامل ایجاد فازهای شیدایی یا افسردگی باشند.
  • انواع محرک‌های محیطی؛ مانند مصرف مواد مخدر، اعتیاد به الکل و کمبود خواب، منجر به اختلال دو قطبی می‌شوند.
  • وجود تفاوت‌های مغزی وعدم تعادل شیمیایی در مغز نیز، از عوامل ابتلا به اختلال دوقطبی هستند!

میزان شیوع اختلال دو قطبی چقدر است؟

تشخیص اختلال دو قطبی در بیماران، عمدتا در اواخر دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی انجام می‌گیرد. با این حال، بسیاری از افراد تا سنین بالاتر نیز متوجه نمی‌شوند، که اختلال دو قطبی دارند. آمار این اختلال در بین آمریکایی‌ها، حدود ۲/۸ درصد است که از این مقدار، حدود ۸۳ درصد به اختلال دو قطبی شدید مبتلا هستند!

چگونه بفهمم اختلال دو قطبی دارم؟

لازم است تاکید کنیم که تشخیص اختلال دو قطبی، باید توسط روانپزشک مجرب و حرفه‌ای انجام گیرد؛ زیرا تشخیص علائم در فاز شیدایی، هیپومانیا و افسردگی دو قطبی، نیاز به تجربه کافی دارد.

برای تشخیص اختلال دو قطبی، پزشک ابتدا یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد، و از بیمار می‌خواهد تا برای آزمایش خون اقدام کند! البته نتیجه آزمایش خون، نمی‌تواند به طور مستقیم نشان دهد که ما اختلال دو قطبی داریم؛ اما به حذف عواملی مانندعدم تعادل تیروئید و سایر شرایط فیزیکی، کمک می‌کند.

در گام بعد، بیمار باید از طریق صحبت با روانپزشک یا روانشناس با تجربه، درباره افکار، روحیات و خلق و خوی خود صحبت کند، تا پزشک بتواند یک الگوی صحیح از افسردگی متناوب با شیدایی یا هیپومانیا را تشخیص دهد.

پس از تشخیص اختلال دو قطبی چه کنیم؟

حال که می‌دانیم باید از کجا بفهمیم که اختلال دو قطبی داریم، باید روش‌های مدیریت و کنترل آن را بشناسیم. در واقع، پس از تشخیص قطعی این اختلال، لازم است پزشک متخصص با کمک تکنیک‌های تخصصی، مانند روان درمانی و تجویز داروهای مناسب، به درمان آن بپردازد. برنامه درمان دو قطبی در اغلب افراد، به صورت زیر تعریف می‌شود:

روان درمانی

شرکت در جلسات روان درمانی، به بیمار کمک می‌کند تا با خلق و خوی خود آشنایی بیشتری پیدا کرده، و نحوه مدیریت رخدادهای مختلف را بیاموزد! روان درمانی، روش مهمی است که به بیماران دو قطبی کمک می‌کند تا از اپیزودهای بعدی، پیشگیری نمایند. از طرفی، روان درمانگر به بیمار می‌آموزد که با تغییر سبک زندگی خود، می‌تواند در راستای بهبود علائم اختلال دوقطبی، قدم بردارد. از مهم‌ترین تکنیک‌های روان درمانی برای بیماران دوقطبی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • استفاده از تکنیک‌های CBT یا درمان شناختی-رفتاری برای دوقطبی
  • درمان خانواده محور

تغییر در سبک زندگی

یک بیمار دوقطبی، باید بتواند از شرایط استرس‌زا و پرتنش دوری کند، تا احتمال بروز اپیزودهای مختلف را به حداقل برساند! اصلاح سبک زندگی، برای این بیماران لازم است تا کنترل شرایط برای آن‌ها راحت‌تر گردد.

تغییر در سبک زندگی

از مهم ترین، اقداماتی که به بهبود زندگی و خلق و خوی این افراد کمک می‌کنند، می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • خواب کافی و پایبندی به برنامه منظم خواب
  • داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سالم
  • نوشتن خاطرات روزانه در شرایط روحی مختلف
  • عضویت در یک گروه حمایتی مربوط به بیماران اختلال دو قطبی، که احساس تنهایی در افراد را کاهش می‌دهد!
  • ترک مواد مخدر و الکل

مصرف دارو برای درمان دوقطبی

معمولا بیماران دوقطبی، باید در کنار جلسات روان درمانی، از داروهای مختلف نیز استفاده کنند. این داروها و مقدار دوز مصرفی آن‌ها، برای هر فرد متفاوت خواهد بود. با این حال، آخرین و جدیدترین داروی دوقطبی در یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرد:

  • تثبیت کننده‌های خلق و خو مانند لیتیوم
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای ضد روان‌پریشی

برای تشخیص اختلال دو قطبی به کجا مراجعه کنیم؟

کلینیک زیما درمان، یکی از بهترین مراکز تشخیص و درمان اختلالات روانی است، که جمعی از بهترین روانپزشکان متخصص تهران، در این کلینیک حضور دارند. شما می‌توانید با مراجعه حضوری به این مرکز درمانی، علائم و نشانه‌های خود را با بهترین دکتر برای درمان دوقطبی در میان بگذارید. در صورت تشخیص اختلال دو قطبی و تایید علائم بیماری، برنامه درمانی مناسبی برای شما تنظیم خواهد شد.

این نکته را به یاد داشته باشید که هر چند ابتلا به اختلال دو قطبی، برای همه بیماران ترسناک به نظر می‌رسد، اما تاخیر در تشخیص و شروع درمان این اختلال روانی، عوارضی به مراتب بدتر خواهد داشت! بنابراین، بهتر است در صورت نیاز حتما با یک روانپزشک متخصص، درباره این موضوع صحبت کنید.

مرکز مغز، اعصاب و روان زیمادرمان
مرکز مغز، اعصاب و روان زیمادرمان
کلینیک زیمادرمان؛ مدرن ترین و مجهزترین مرکز مغز و اعصاب و روان در ایران با کادری مجرب شامل دکتر علمی، کاملی، نورالهی و ... با جدیدترین تکنولوژی ها و روش های درمانی مانند rTMS

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

مقالات مرتبط