بر اساس گزارش انجمن روانپزشکی آمریکا (APA) حدود ۴۶٪ از افراد مبتلا به اختلال دوقطبی در طول زندگی خود اپیزودهای خشم شدید را تجربه میکنند. این طغیانهای هیجانی به عنوان عصبانیت در بیماران دوقطبی شناخته میشود و میتواند روابط فردی و اجتماعی را تخریب کند. متخصصان تأکید دارند که شناسایی الگوهای رفتاری و آموزش نحوه کنترل خشم دوقطبی نقش حیاتی در مدیریت این وضعیت دارد؛ زیرا عصبانیت در اختلال دو قطبی معمولا پیشبینیکننده بازگشت علائم است.
با اینکه خشم و عصبانیت را نمیتوان یک نشانه قطعی Bipolar دانست، اما بر اساس تحقیقات انجام شده، پرخاشگری در افراد مبتلا به این اختلال روانی، بیشتر از کسانی است که این بیماری را ندارند. تنگی در قفسه سینه، تعریق، تپش قلب و لرزش شدید، میتوانند از علائم خشم دوقطبی باشند. در ادامه این مطلب، توضیحات بیشتری درباره ارتباط عصبانیت و اختلال دوقطبی، ارائه خواهیم داد. همچنین، خواهیم دید که برای کنترل خشم و بهبود خلق و خو در این گونه افراد، چه باید کرد.
منظور از عصبانیت در بیماران دوقطبی چیست؟
خشم دوقطبی یا عصبانیت در بیماران مبتلا به این اختلال روانی، حالتی است که به صورت خود به خود و کنترل نشده ظاهر میگردد! اگر چه بسیاری از بیماران بایپولار، حس خشم را نشان میدهند، اما به طور واضح نمیتوان آن را به عنوان یک نشانه اختلال Bipolar دانست؛ یعنی نمیتوان در پاسخ به این سوال که «از کجا بفهمم دوقطبی دارم»، بگوییم «چون عصبانی میشوم»!
فردی که در دوره شیدایی یا هیپومانیک به سر میبرد، بیشتر از یک فرد عادی تحریکپذیر است. بنابراین، عصبانیت در بیماران دوقطبی که در فاز شیدایی هستند، بیشتر دیده میشود. اما حتی در دوران افسردگی دوقطبی، که حس غم، ناامیدی و بیارزشی، شخص را آزار میدهد، ممکن است خشم یا عصبانیت دوقطبی ظاهر گردد!
به نقل از مجله بینالمللی اختلالات دو قطبی در سال 2020:
بیماران دوقطبی اغلب دچار مشکلات تنظیم هیجان میشوند و خشم به عنوان یکی از بارزترین علائم رفتاری آنها شناخته میشود.
- درخواست مشاوره آنلاین
چه زمانی خشم ناشی از اختلال بای پولار است؟
همه ما ممکن است به هر دلیلی، عصبانی شویم؛ این احساس جزو رفتارهای طبیعی انسان به حساب میآید؛ با این حال، عصبانیتی که در نهایت فرد را به خشم برساند، معمولا طبیعی نیست. عصبانیت در بیماران دوقطبی، دقیقا از همین نوع است؛ به همین دلیل، افرادی که به واسطه مشکل سلامت روان خود، حس خشم را تجربه میکنند، باید حتما تحت نظارت پزشک متخصص اعصاب و روان، استراتژیهای کنترل خشم را بیاموزد. در غیر این صورت، عصبانیت Bipolar میتواند به خشم تبدیل شده و با پرخاشگری و طغیان همراه گردد.
علائم عصبانیت در بیماران دوقطبی چیست؟
خشم و عصبانیت Bipolar، میتواند بسیار انفجاری، وحشیانه و آسیبزا باشد! ممکن است در ابتدای کار این طور به نظر برسد، که احساس عصبانیت در فرد بایپولار را نمیتوان کنترل یا تثبیت کرد؛ در حالی که این گونه نیست. با اینکه فرد بیمار نمیتواند بر کنترل رفتار خود تسلطی داشته باشد، اما اقدام برای درمان اختلال دو قطبی، میتواند عوارض جانبی این اختلال روانی، از جمله عصبانیت را بهبود بخشد. بر اساس نظر انجمن اضطراب و افسردگی آمریکا (ADAA)، رایجترین علائم خشم دوقطبی، شامل موارد زیر هستند:
- تعریق
- تنگی قفسه سینه
- تپش قلب
- تکان خوردن و لرزش بدن
- عصبانیت غیر قابل کنترلی، که گاهی تا یک ساعت بعد ادامه پیدا میکند
- واکنشهای شدید و خشونت فیزیکی که معمولا در ابتدا، احساس آرامش و لذت به فرد میدهند و در نهایت، او را به پشیمانی و اندوه دچار میسازند!
علت عصبانیت در بیماران دوقطبی چیست؟
معمولا عصبانیت بیماران دوقطبی، بیدلیل و به صورت ناخودآگاه رخ میدهد؛ با این حال، برخی عوامل و فاکتورها وجود دارند، که باعث بروز خشم در افراد Bipolar میگردند. اگر با این محرکها آشنا شویم، قطعا کنترل شرایط برای ما راحتتر خواهد شد. در ادامه، علل عصبانیت در بیماران دوقطبی را توضیح میدهیم.Bipolar Anger: How to Identify it and Ways to Cope
- استرس و چالش؛ قرار گرفتن در موقعیتهای پر استرس و یا احساس غرق شدن در مشکلات، میتواند یک کاتالیزور برای خشم دوقطبی باشد! فشار کاری، مشکلات عاطفی و نگرانیهای مالی، از جمله عوامل استرسزا در بیماران بای پولار به حساب میآیند.
- اختلالات خواب؛ اگر فرد بیمار، خواب نامنظم یا ناکافی داشته باشد، خلق و خوی او به شدت تحت تاثیر قرار میگیرد. در چنین شرایطی، تحریک پذیری و عصبانیت در بیماران دوقطبی اجتناب ناپذیر است.
- سوء مصرف مواد و الکل؛ چنانچه فرد، الکل یا مواد مخدر مصرف کند، بیشتر در خطر هیجانات، تحریک پذیری و خشم خواهد بود. در واقع، این نوع محرکها میتوانند دورههای خشم بایپولار را تحریک یا تشدید کنند.
- احساس بیارزشی یا طرد شدن؛ بیمار Bipolar، نسبت به طرد شدن و یا مورد انتقاد قرار گرفتن، حساسیت بیشتری نشان میدهد. این مساله، به خودی خود میتواند خشم و عصبانیت او را برانگیزد.
- به هم خوردن یک روال مشخص؛ اکثر بیماران Bipolar، از یک روتین یا روال مشخص و منظم استفاده میکنند. اگر این نظم بر هم بخورد، عصبانیت در بیماران دوقطبی محتملتر میگردد؛ حتی اگر این تغییر چندان زیاد نباشد!
- تحریک بیش از حد حواس؛ یک بیمار بای پولار، نسبت به صداهای بیش از حد بلند، نورهای شدید و محیطهای شلوغ، بسیار تحریکپذیر است. به طوری که این گونه محرکها، در طولانی مدت باعث طغیان خشم او خواهند شد!
راهکارهای درمان عصبانیت در بیماران دوقطبی
صرف نظر از اینکه برای درمان بیماری بایپولار، میتوان از طریق روان درمانی، مصرف داروی دوقطبی و درمان دوقطبی با rTMS کمک گرفت، راهکارهایی نیز وجود دارند تا بتوان عصبانیت در بیماران دوقطبی را مدیریت نمود. این راهکارها، میتوانند تعداد دفعات اپیزودها را کاهش داده و کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشند:
- بیمار باید در گوشهای آرام نشسته و افکار خود را جمع کند؛ او باید بداند که چه چیزی باعث خشم و عصبانیت او میگردد و در نهایت، تمرین کند تا در مواقعی که رویدادها با موقعیت او مطابقت ندارد، از خشم دوری جوید!
- صحبت کردن با یک درمانگر کمک میکند تا عصبانیت در بیماران دوقطبی، کنترل پذیرتر شود؛ زیرا آنها میدانند که چه تکنیکهایی میتواند به بیمار کمک کند.
- بیمار بایپولار از طریق افزایش تمرکز، میتواند خشم خود را کنترل کند؛ او باید با اعمالی مانند مدیتیشن و نوشتن افکار، بتواند میزان توجه و تمرکز خود را افزایش دهد! در صورتی که این راهکارها موثر نباشند، دارو درمانی تحت نظر پزشک متخصص مفید خواهد بود.
- دوری از موقعیت عصبانیت زا، راهکار دیگر برای کنترل عصبانیت است؛ اگر فرد احساس میکند که از رویداد پیش آمده ممکن است عصبانی شود، بهتر است از موقعیت دوری کند. قدم زدن، تنفس در هوای تازه و پرت شدن حواس، به این مساله کمک میکند. فرد باید به خود یادآوری کند که خشم و عصبانیت، پدیده خوشایندی نیست و باید خویشتندار باشد!
- کنترل حالات و رفتارها در یک بازه زمانی مشخص، کمککننده است؛ یعنی بیمار Bipolar میتواند حالات و رفتارهای خود را در طول یک هفته یا یک ماه، یادداشت کرده و پس از اتمام این زمان، با بررسی دفترچه خود، میزان موفقیت خود در کنترل خشم را ارزیابی کند. این نکته برداری، به پزشک متخصص نیز کمک خواهد کرد.
با عصبانیت یک بیمار دوقطبی چگونه رفتار کنیم؟
اگر در اعضای خانواده یا بین دوستان خود، شخص مبتلا به بای پولار را دارید، که دچار خشم دوقطبی میشود، باید بدانید که چگونه با وی رفتار کنید. بهترین روش رفتار با این افراد، عبارت است از:
- صبور باشید، اما خود را قربانی نکنید؛ یعنی شما باید بتوانید بیمار مبتلا به بایپولار را درک کنید و به او احترام بگذارید، اما با این شرط که او نیز احترام شما را نگه دارد!
- مطمئن شوید که بیمار بایپولار، مسئولیت رفتار خود را به عهده میگیرد؛ شما او را دوست بدارید، اما محکم باشید.
- برای دریافت بهترین روش برخورد با عصبانیت در بیماران دوقطبی، لازم است با یک روانشناس و روان درمانگر صحبت کنید.
- مهارتهای ارتباطی او را تقویت کنید؛ یک بیمار بایپولار، همواره احساس شرم و بیارزشی دارد. به همین دلیل ممکن است نتوانند با اطرافیان ارتباط برقرار کنند! شما باید به او بگویید که به توانایی وی، برای مدیریت موثر علائم دوقطبی، ایمان دارید.
- به دوست یا عزیز خود کمک کنید، تا موقعیتهای عصبانیت زای خود را یادداشت کرده، و راهکارهایی برای کنترل موقعیت و مدیریت خشم خود بیابد.
| موضوع | توضیحات | جزئیات کلیدی |
|---|---|---|
| علل عصبانیت در بیماران دوقطبی | عواملی که باعث تحریک خشم در افراد مبتلا به دوقطبی میشوند. | – استرس و چالش: فشار کاری، مشکلات عاطفی، نگرانیهای مالی – اختلالات خواب: خواب نامنظم یا ناکافی باعث تحریکپذیری – سوءمصرف مواد و الکل: تشدید هیجانات و خشم – احساس بیارزشی یا طرد شدن: حساسیت به انتقاد یا طرد – برهم خوردن روال مشخص: تغییرات حتی کوچک در روتین روزانه – تحریک بیش از حد حواس: صداهای بلند، نور شدید، محیط شلوغ |
| راهکارهای درمان عصبانیت | روشهایی برای مدیریت و کاهش خشم در بیماران دوقطبی. | – جمعآوری افکار: شناسایی محرکها و تمرین خویشتنداری – رواندرمانی: مشاوره با درمانگر برای یادگیری تکنیکها – افزایش تمرکز: مدیتیشن، نوشتن افکار، یا دارودرمانی – دوری از موقعیتهای عصبانیتزا: قدم زدن، تنفس هوای تازه – یادداشت حالات: ثبت رفتارها و ارزیابی پیشرفت در کنترل خشم |
| رفتار با بیمار دوقطبی عصبانی | نحوه برخورد مناسب با افراد مبتلا به دوقطبی در زمان خشم. | – صبوری و احترام: درک بیمار بدون قربانی شدن – مسئولیتپذیری بیمار: تشویق به پذیرش رفتارها – مشاوره با روانشناس: دریافت راهکارهای حرفهای – تقویت مهارتهای ارتباطی: حمایت از بیمار برای مدیریت علائم – کمک به ثبت محرکها: یادداشت موقعیتهای عصبانیتزا و راهکارها |
آیا داروی دوقطبی باعث عصبانیت میشود؟
مکانیسم عملکرد داروهای Bipolar، بر اساس تثبیت خلق و خو و پیشگیری از بروز اپیزودهای شیدایی و افسردگی است؛ با این حال، ممکن است میزان تاثیر این داروها بر عصبانیت در بیماران دوقطبی و تحریک پذیری آنها متفاوت باشد! به این معنا که بر اساس تحقیقات، گاهی تثبیت کنندههای خلق و خو مانند لیتیوم، میزان خشم و تحریک پذیری در فرد را کاهش میدهند. این در حالی است که در برخی افراد، عوارض جانبی داروها، باعث تشدید عصبانیت یا تحریک پذیری میگردد.Bipolar Anger: What Is It & How to Manage
به این ترتیب، چنانچه بیمار پس از مصرف داروی اختلال دو قطبی، چنین حالاتی را تجربه کند، حتما باید به پزشک خود اطلاع دهد.
به نقل از مجله درمانهای رفتاری و روانپزشکی بالینی در سال 2021:
پژوهشها نشان داده است که آموزش مهارتهای شناختی ـ رفتاری، میتواند فراوانی و شدت خشم در بیماران دوقطبی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
عصبانیت در بیماران دوقطبی؛ شروع فرایند درمان
پیاده روی، تنفس دیافراگمی، تکرار کلمات آرامبخش، گوش دادن فعال به شخص دیگر و طنز و شوخی، طبیعیترین راهکارها برای مقابله با عصبانیت در بیماران دوقطبی هستند. اما پزشکان حاضر در کلینیک زیما درمان، میتوانند با بررسی علائم بیمار، راهکارهای تخصصی و پزشکی را ارائه دهند تا به کنترل حس خشم در بیماران دوقطبی کمک کنند. تجویز دارو، روان درمانی و آموزش راهکارهای مفید برای بهبود سبک زندگی این گونه افراد، بخشی از برنامه درمانی در کلینیک زیما درمان هستند.
نوبت دهی زیما درمان
0
افزودن به تقویم iCALواقعیت این است که هیچ درمان واحدی برای عصبانیت در بیماران دوقطبی وجود ندارد؛ بلکه ترکیبی از دارودرمانی، رواندرمانی و تغییر سبک زندگی میتواند مؤثر باشد. یادگیری مهارتهای آرامسازی ذهنی، گفتوگو با روانشناس و تمرینهای تنفسی از بهترین روشهای نحوه کنترل خشم دوقطبی به شمار میروند. در نهایت، بیتوجهی به مدیریت عصبانیت در اختلال دو قطبی میتواند شدت و تکرار اپیزودهای این بیماری را افزایش دهد.
16 دیدگاه دربارهٔ «عصبانیت در بیماران دوقطبی: علت و نحوه کنترل خشم دوقطبی»
سلام به نظرم افراد ذوقطبی یا اختلال درساختارمغزشون بصورت مادرزاد دارن یا یک سری هورمونها دربدنشون کمتریابیشترازحد تولیدمیشه پس درمان دایمی ندارن و بایدبه کنترل خودشون بپردازن واطرافیان هم سهم خودشون رادارن
سلام، اختلال دوقطبی اغلب زمینه ژنتیکی و هورمونی دارد، اما درمان دائمی با دارو + رواندرمانی + rTMS در بسیاری موارد علائم را کاملاً کنترل میکند و بیماران زندگی عادی دارند. کنترل بهتر از درمان دائمی است. برای برنامه، از طریق راههای ارتباطی با کلینیک زیمادرمان تماس بگیرید.
سلام خواهر من خیلی زود عصبی میشه و پرخاشگری میکنه و محیط خونه رو دچار تنش و استرس میکنه و همیشه میگه عصبی میشم حق دارم .. یجاهایی خب طبیعیه ولی یجاهایی واکنش تندی داره که اصلا نیاز نبوده طوری که میترسیم باهاش حرف بزنیم جدیدا هم شروع کرده فحش دادن و وقتی ناراحت میشیم ازش میگه گفتم که گفتم! دوست داشتم بگم!میزنه از خونه بیرون و همش میگه خیلی عصبیم باید بستری شم اگه هم چیزی جلوش باشه پرت میکنه. مشکل خواهرم چیه دوقطبی داره؟؟
سلام، علائم بسیار شبیه «اختلال دوقطبی نوع ۱ با چرخه سریع» یا «اختلال شخصیت مرزی شدید» است. وقتی فرد خودش میگوید «بستری شوید»، یعنی بینش دارد و آماده درمان است؛ بهترین زمان برای کمک است. درمان ترکیبی دارو (تثبیتکننده خلق + آنتیسایکوتیک) + بستری کوتاهمدت یا DBT بسیار مؤثر است. لطفاً با 09129478256 تماس بگیرید تا هماهنگی فوری انجام شود.
سلام یکی از اعضای خانواده من خیلی زود عصبی میشه و واقعا آزاردهنده هست .. همچیو میخواد بهم بزنه به سمتت حمله میکنه فحش میده.. داد میزنه.. دلیل داره البته محیط استرسی هست ولی در همان محیط هم من هستم و اصلا این حرکات رو ندارم .. حتی دیگه از چیزای کوچیک عصبی میشه اصلا طوری عصبیه که باید بستری بشه خودش هی میگه منو بستری کنین ارامبخش به من بدین.. الان دوقطبی هست این فرد ؟؟ میتونه اختلالات دیگه هم باشه؟
سلام، این شدت خشم + احساس اینکه «نمیتوانم خودم را کنترل کنم» + درخواست بستری، بسیار شبیه فاز مانیا یا میکسد در اختلال دوقطبی است، ولی میتواند اختلال شخصیت مرزی شدید یا PTSD پیچیده هم باشد. در هر صورت وضعیت اورژانسی است. بهترین کار این است که یک نفر همراهش باشد و همین امروز با 09129478256 تماس بگیرید؛ ما میتوانیم ویزیت فوری یا هماهنگی بستری داوطلبانه انجام دهیم. نترسید، با کمک کاملاً قابل کنترل است.
سلام برادر من 28سالش مبتلا به بیمار 2 قطبی هستش
واقعا مانند سوهان روح جسم مان شده هر حرفی میزنیم پرخاشگری میکنه خودزنی میکنه وسایل خانه میشگنه توهین بی احترامی میکنه و حرف زور بی منطق میزنه چه باید کرد چندبار تحت درمان بوده وسط درمان داروهاش قطع میکنه بخاطر عوارضش و بدتر میشه چندبار به سرم زده مثل خودش برخورد کنم حسابی دعوا کنم ی نفر برنده زنده میاد بیرون
سلام، رفتارهای پرخاشگرانه و خودزنی در برادر ۲۸ ساله با اختلال دوقطبی یک وضعیت جدی است که نیاز به درمان مداوم دارد. قطع داروها میتواند علائم را بدتر کند. برای ارزیابی و درمانهای پیشرفته (مانند rTMS)، از طریق راههای ارتباطی با کلینیک زیما درمان تماس بگیرید یا نوبت آنلاین بگیرید. از برخورد فیزیکی پرهیز کنید.
با سلام.
آیا بیماران دوقطبی ممکن است دچار توهم شوند؟
چیز هایی ببیند که در واقعیت وجود ندارد.
سلام
بله، بیماران دوقطبی در فازهای شیدایی یا افسرده ممکن است توهم یا هذیان تجربه کنند و مدیریت آن نیازمند داروهای تثبیتکننده خلق و پیگیری روانپزشکی است.
سلام شوک به بیماران دوقطبی زیانهایی هم دارد یانه اگر روبه بهبود باشد با دارو نیاز به شدک دارند وسوال دیگر اینکه بعداز چه مدت میتوانند به سر کار بروند
با سلام،
شوکدرمانی (ECT) در برخی موارد برای بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی که به درمانهای دارویی پاسخ مناسبی نمیدهند، توصیه میشود. این روش میتواند در برخی افراد عوارضی مانند مشکلات حافظه ایجاد کند، اما در شرایطی که بیماری شدید باشد، میتواند گزینهای مؤثر باشد. نیاز به شوکدرمانی باید توسط روانپزشک متخصص تعیین شود. درباره بازگشت به کار، مدت زمان آن بستگی به میزان بهبودی، پاسخ به درمان و نوع شغل بیمار دارد که باید با نظر پزشک معالج مشخص شود.
سلام خسته نباشید. اگه کسی که من می شناسم دوقطبی باشه و خیلی زود عصبانی بشه، چطور میتونم بهش کمک کنم؟ آیا کار خاصی هست که بتونم انجام بدم؟
سلام همراه عزیز
کمک به فردی که به اختلال دوقطبی مبتلاست، نیازمند صبر، درک و آگاهی است. در اینجا چند نکته مهم وجود دارد که میتوانید به خاطر بسپارید:
نوسانات خلقی در این بیماری طبیعی است، بنابراین صبور باشید و قضاوت نکنید.
به او نشان دهید که او را درک میکنید و همیشه برای کمک در کنارش هستید.
او را تشویق کنید تا تحت درمان یک متخصص قرار بگیرد. درمانهای دارویی و رواندرمانی میتوانند به طور مؤثری به کنترل علائم اختلال دوقطبی کمک کنند.
فراموش نکنید که به خودتان هم اهمیت دهید. مراقبت از یک بیمار دوقطبی میتواند چالشبرانگیز باشد، بنابراین سعی کنید از حمایتهای اجتماعی و منابع موجود بهرهمند شوید.
من همیشه فکر میکردم اختلال دوقطبی فقط باعث افسردگی میشه، پس چرا عصبانیت هم جزو علائمشه؟ این دو تا چه ارتباطی با هم دارن؟
همراه عزیز زیمادرمان، درود
عصبانیت یکی از علائم شایع اختلال دوقطبی است که در کنار نوسانات شدید خلقی، از جمله افسردگی، شیدایی و هیپومانیا، بروز میکند. این اختلال یک بیماری پیچیده است که بر تعادل شیمیایی مغز تأثیر میگذارد و باعث تغییرات شدید در خلق و خو و رفتار میشود. عصبانیت در بیماران دوقطبی اغلب به دلیل نوسانات شدید خلق و خو، احساس ناامنی، تحریکپذیری و عدم توانایی در کنترل احساسات رخ میدهد. بنابراین، افسردگی و عصبانیت دو روی یک سکه هستند و هر دو میتوانند به عنوان بخشی از این اختلال تجربه شوند.