تزریق گاز اوزون برای دیسک کمر | عوارض اوزون تراپی دیسک کمر چیست؟

در سال‌های اخیر، گزینه‌ای به نام تزریق گاز اوزون برای دیسک کمر به‌عنوان یکی از روش‌های کم‌تهاجمی جهت کاهش درد و فشار ناشی از فتق دیسک مطرح شده است. مطالعه‌ای نشان داده است که در حدود ۷۵٪ بیماران، بهبود قابل توجهی در درد و عملکرد کمر صورت گرفته است. اگرچه نتایج امیدبخش‌اند، ضروری است عوارض احتمالی نیز به دقت بررسی شود.

منظور از اوزون تراپی فتق دیسک، این است که اوزون پزشکی، در داخل و اطراف دیسک بیرون زده تزریق می‌گردد. به نظر می‌رسد که بتوان از این روش، که تحت عنوان دیسککتومی اوزون نامیده می‌شود، به عنوان یک روش جایگزین جراحی استفاده نمود. البته با اینکه اوزون تراپی، تاکنون توانسته بسیاری از بیماران را نسبت به درد کمر، ساق پا یا بازو و حتی فتق دیسک کمر یا گردن مقاوم‌تر کند، اما درباره استفاده از این روش، همچنان شک و تردیدهای زیادی وجود دارند.

به نقل از مقاله Five and Ten Year Follow-up on Intradiscal Ozone Injection for Disc:

در مطالعه دنباله‌داری ۵ تا ۱۰ سال روی تزریق درون‌دیسکی اوزون، اثربخشی بدون نیاز به جراحی در حدود ۷۵٪ بیماران پایدار ماند.

اوزون تراپی دیسک کمر چیست؟

هنگامی که فتق دیسک کمر بسیار شدید شود، پزشک متخصص مغز و اعصاب، درمان با جراحی را پیشنهاد می‌دهد. اما در برخی موارد، حتی با انجام جراحی نیز درد دیسک از بین نمی‌رود! تزریق استروئید اپیدورال، یکی از درمان‌های غیر جراحی برای کاهش درد دیسک کمر در این بیماران است، که می‌تواند در آینده مشکلاتی را برای بیمار به وجود آورد!^{Ozone Therapy for Herniated Discs | Alternative Disc Therapy}

در سال‌های اخیر، تزریق اکسیژن-اوزون به ستون فقرات و ناحیه فتق دیسک، به عنوان یک گزینه درمانی در نظر گرفته شده است. این روش جایگزین، از سال ۱۹۸۰ در اروپا و آسیا پیشنهاد شد و بنا بر آمار، تاکنون ۶۵ تا ۸۰ درصد از بیمارانی که با اوزون تراپی دیسک کمر تحت درمان قرار گرفته‌اند، از نتایج درمان خود راضی بوده‌اند. نکته قابل توجه درباره اوزون تراپی این است، که عوارض ناشی از این درمان، تاکنون بسیار کم بوده است. با توجه به مزایای یاد شده، بسیاری از محققان ستون فقرات بر این باورند، که تزریق اوزون-اکسیژن به دیسک، می‌تواند یک درمان مفید به جای تزریق استروئید اپیدورال و دیسککتومی جراحی باشد.

تاثیر گاز اوزون بر دیسک کمر

تاکنون تحقیقات بسیاری، در زمینه میزان اثربخشی اوزون تراپی دیسک کمر انجام گرفته‌اند؛ برای مثال، در سال ۲۰۰۹ در یک تحقیق مشخص شد، که تزریق اوزون پزشکی به ناحیه فتق دیسک، می‌تواند میزان درد و عملکرد بیمار را به اندازه شخصی که تحت درمان با دیسککتومی قرار گرفته، بهبود دهد! ضمن اینکه میزان عوارض ناشی از این روش، در مقایسه با تکنیک‌های جراحی دیسک کمر، بسیار کمتر است.

نحوه تاثیر گاز اوزون بر دیسک کمر

برای اوزون تراپی دیسک کمر لازم است اوزون پزشکی به کمک سوزن، به دیسک بیرون زده تزریق گردد. در مرکز ژله‌ای دیسک، که تحت عنوان هسته پولپوس شناخته می‌شود، پروتئین‌هایی وجود دارند که به آن‌ها پروتئوگلیکان می‌گویند. هنگامی که سوزن مخصوص، برای تزریق اوزون به دیسک وارد می‌شود، میزان اکسیداسیون پروتئین‌های پروتئوگلیکان‌ها افزایش پیدا خواهد کرد؛ این مساله، حجم داخل دیسک را کاهش می‌دهد. در نهایت، در اثر این فرایند، فشار وارد بر اعصاب نخاعی کمتر شده و به این ترتیب، درد ناشی از دیسک کمر کاهش پیدا می‌کند.

مزایای اوزون تراپی دیسک کمر از نظر محققان

با اینکه اوزون تراپی دیسک کمر، هنوز در بسیاری از کشورهای دنیا استفاده نمی‌شود، اما تاکنون مزایای فراوانی برای آن برشمرده‌اند. از نظر محققان، بهبودی سریع و عوارض ناچیز، مهم‌ترین مزایای درمان دیسک کمر با اوزون تراپی هستند؛ اما غیر از آن‌ها مزایای زیر را نیز می‌توان به عنوان بخشی از خواص درمان با اوزون تراپی نام برد:

• کم تهاجمی بودن درمان
• سرپایی بودن روش درمانی
• دوران نقاهت کوتاه برای اوزون تراپی
• هزینه بسیار کمتر از جراحی
• بدون درد بودن روش درمانی

با وجود مزایای یاد شده، اما هنوز بررسی‌های زیادی لازم است، تا میزان اثربخشی این روش را به طور دقیق و کامل تایید نماید؛ به همین دلیل، تردیدهای زیادی درباره استفاده از اوزون تراپی، برای درمان دیسک کمر وجود دارند.

به نقل از مقاله Efficacy of Intradiscal Ozone Therapy with or without Periforaminal:

مطالعه‌ای روی ۶۵ بیمار نشان داد که تزریق درون‌دیسکی اوزون بدون افزودن استروئید، به تنهایی می‌تواند درد و ناتوانی ناشی از دیسک کمر را بهبود بخشد.

آیا اوزون تراپی فتق دیسک، تاییدیه FDA دارد؟

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، در سال ۲۰۱۹ هشدارهایی را مبنی بر عدم استفاده از اوزون درمانی در پزشکی اعلام نمود. علت این مساله نیز نبود شواهد کافی، درباره نتیجه‌گیری موثر یا بی‌خطر بودن این روش برای کاربردهای پزشکی بوده است!

لازم است بدانید با اینکه نتایج فوق العاده‌ای درباره تاثیر تزریق اکسیژن-اوزون در درمان فتق دیسک به دست آمده، اما در بسیاری از کلینیک‌ها و مراکز درمانی ایالات متحده آمریکا، هنوز از این روش استفاده نمی‌شود. در واقع، بسیاری از پزشکان متخصص بر این باورند، که استفاده از روش اوزون تراپی دیسک کمر نیاز به تحقیقات بیشتری دارد، تا هم ایمنی طولانی مدت آن ثابت شود، و هم سطح اثربخشی آن به طور دقیق تعیین گردد.

در اصل، اکثر اعضای جامعه پزشکی ایالات متحده معتقدند که بسیاری از بیماران، به صورت خود به خود فتق دیسک کمر را درمان می‌کنند؛ از این رو نمی‌توان ادعا نمود که تزریق اوزون به دیسک بیرون زده، باعث درمان شده است!

اوزون تراپی برای چه کسانی مناسب نیست؟

آنچه در درمان غیر جراحی دیسک کمر اهمیت دارد، تعامل پزشک با بیمار است! در واقع، بیمار باید تمامی علائم دیسک کمر و وضعیت خود را به طور کامل برای پزشک تشریح کند، تا متناسب با شرایط او، بهترین روش درمانی انتخاب گردد. با این شرایط، ممکن است از نظر پزشک متخصص، تزریق اکسیژن-اوزون به دیسک بیرون زده، نسبت به درمان‌های دیگر برای بیمار مناسب باشد یا خیر.

اوزون تراپی دیسک کمر برای همه افراد مناسب نیست؛ در واقع، اگر شخص دچار اختلالات زیر باشد، از این روش درمانی، مفید نخواهد بود:

1. فلج پاها
2. عدم کنترل روی مثانه
3. دیسک‌های کلسیفیه
4. فشردگی طناب نخاعی

موارد منع استفاده از اوزون تراپی

استفاده از اوزون تراپی دیسک کمر، برای درمان برخی اختلالات و ناهنجاری‌ها توصیه نمی‌شود؛ که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افراد مبتلا به سرطان یا سایر تومورهای ستون فقرات
• وجود کمردرد در جایی که دیسک با MRI یا سی تی اسکن، طبیعی به نظر می‌رسد!
• بیماری سل یا سایر عفونت‌های ستون فقرات
• وجود تنگی شدید ستون فقرات؛ به دلیل تغییرات دژنراتیو در دیسک‌ها و ستون فقرات
• ناهنجاری اسپوندیلولیستزیس درجه 2 یا ۳؛ که ناپایداری ستون فقرات را در پی دارد.

هزینه اوزون تراپی دیسک کمر

اوزون درمانی دیسک کمر، در اصل تزریق اوزون پزشکی به ناحیه فتق دیسک است؛ بنابراین هزینه این روش درمانی، بنا بر تجهیزات و مواد مورد استفاده، تعیین می‌گردد. ممکن است در کشورهای مختلف و همچنین، در مراکز درمانی متعدد، قیمت‌های متنوعی برای اوزون درمانی دیسک کمر در نظر گرفته شود. اما آنچه واضح به نظر می‌رسد، این است که هزینه اوزون تراپی دیسک کمر نسبت به جراحی فتق دیسک، بسیار ارزان‌تر خواهد بود.

نظرات مردم درباره ازن تراپی

در برخی از کشورهای آسیایی و اروپایی، استفاده از اکسیژن-اوزون برای درمان فتق دیسک، به یک روش مرسوم تبدیل شده است؛ به طوری که هزاران بیمار، با استفاده از این روش، درد ناشی از بیرون زدگی دیسک کمر را با موفقیت درمان کرده‌اند.

حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از افرادی که با اوزون تراپی تحت درمان قرار گرفته‌اند، از نتایج آن راضی هستند. از نظر بسیاری از افراد، عوارض درمان دیسک کمر با اوزون تراپی، بسیار ناچیز بوده و بیمار مدت کوتاهی پس از درمان، نتیجه آن را مشاهده کرده است.

با اینکه اوزون تراپی تنها شامل تزریق اوزون با بی‌حسی موضعی است، اما میزان اثربخشی آن از نظر بسیاری از بیماران، نسبت به روش‌های تهاجمی‌تر مانند میکرو جراحی، دیسککتومی آندوسکوپی، دیسککتومی از راه پوست و جراحی باز معمولی بیشتر است! در واقع، این درمان به خوبی توانسته است در مدیریت درد ناشی از دیسک کمر، به بیماران کمک کند.

به نقل از بررسی Adverse effects following some practices of ozone therapy for disc:

گزارشاتی نادر وجود دارد از عوارضی مانند امبولی گازی یا آسیب عصبی پس از اوزون‌تراپی؛ اگرچه این موارد خیلی کم هستند، اما موضوع احتیاط است.

مراقبت‌های بعد از درمان درد دیسک کمر با اوزون

بیماری که با کمک تزریق اوزون، درمان می‌گردد، باید مراقبت‌های زیر را انجام دهد:

1. استراحت در رختخواب به مدت ۴۸ ساعت
2. حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیاده‌روی در روز (از روز سوم به بعد)
3. پرهیز از خم شدن به جلو یا بلند کردن وزنه سنگین (به مدت ۴ هفته)
4. انجام تمرینات ستون فقرات و فیزیوتراپی؛ از سه هفته پس از درمان و مطابق با دستور پزشک
5. فعالیت کامل و غیر شدید (از روز ششم درمان به بعد)

دقت کنید که شرایط هر فرد با دیگری متفاوت است، و هر یک از این موارد، باید بر اساس نظر پزشک متخصص و با تایید او انجام گیرد.

استفاده از روش اوزون تراپی دیسک کمر، در برخی کشورهای اروپایی و آسیایی مورد توجه قرار گرفته است. اما با وجود عوارض ناچیز و اثربخشی سریع درمان دیسک کمر با اوزون تراپی، هنوز FDA، این روش را تایید نکرده است! به نظر می‌رسد با انجام تحقیقات گسترده در زمینه عوارض طولانی مدت اوزون تراپی برای دیسک کمر و همچنین، تایید اثربخشی آن، بتوان در آینده از این روش برای درمان دیسک کمر بدون جراحی استفاده نمود.

در جمع‌بندی، اگر به دنبال درمان مؤثر باشید، تزریق گاز اوزون برای دیسک کمر ممکن است گزینه‌ای باشد که ارزش بررسی دارد، اما آگاهی از عوارض اوزون تراپی دیسک کمر بسیار مهم است. همچنین بررسی نظرات مردم درباره اوزون تراپی و تجربه‌های بالینی بیماران می‌تواند به تصمیم‌گیری شما کمک کند. پیش از انجام هر درمان، مشورت با متخصص ستون فقرات الزامی‌ست.