بیرونزدگی دیسک، که گاهی بهعنوان فتق دیسک شناخته میشود، میتواند باعث درد شدید و بیحسی در کمر و پاها شود. در حدود ۸۰٪ از افراد مبتلا افسردگی درد یا گزگز در پاها را تجربه میکنند. بررسی و شناخت علائم دیسک کمر بهویژه هنگام داشتن دیسک کمر خفیف یا دیسک کمر در پاها میتواند به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر کمک کند. در موارد اولیه یعنی زمانی که فقط یک دیسک کمر خفیف وجود دارد، ممکن است علاوه بر درد کمر، احساس سوزش یا تیرکشیدن به سمت باسن یا ران نیز رخ دهد. با گذشت زمان و تشدید وضعیت، علایم دیسک کمر میتوانند شامل ضعف عضلانی، اختلال هماهنگی حرکت یا حتی مشکلات کنترل ادرار شوند.
وجود برخی فاکتورهای خطر، میتواند احتمال ابتلا به دیسک کمر را افزایش دهد. مسلما هر چه میزان پایداری این عوامل خطرزا بیشتر باشد، علائم مربوط به بیرون زدگی دیسک نیز شدیدتر میگردند! برای مثال، کسانی که به دلیل رانندگی طولانی مدت، دچار فتق دیسک کمر شدهاند، با ادامه این فرایند، علائم فتق دیسک کمر را به شکلی شدیدتر تجربه خواهند کرد.
از طرفی، سن افراد یک فاکتور مهم در تشدید علائم این ناهنجاری خواهد بود؛ به طوری که ممکن است افراد در سنین بالا، به دلیل شدت گرفتن فتق دیسک، ناچار به جراحی دیسک کمر گردند. در این مقاله، قصد داریم به انواع نشانهها و علائم مربوط به بیرون زدگی دیسک کمر اشاره کنیم.
نوبت دهی زیما درمان
علائم دیسک کمر خفیف
یکی از مهمترین مواردی که میتواند بر شدت علائم فتق دیسک کمر تاثیرگذار باشد، محل ایجاد فتق است. همچنین، بسته به اینکه میزان بیرون زدگی دیسک چقدر است، علائم آن متفاوت هستند. در مواردی که فتق دیسک، به عصب ستون فقرات فشار وارد نکند، احساس درد در کمر، بسیار خفیف خواهد بود. گاهی شدت درد چنان کم است، که فرد عملا هیچ گونه دردی را احساس نمیکند!
در صورتی که بیرون زدگی فتق، باعث وارد آمدن فشار خفیف بر روی عصب گردد، ممکن است کمی احساس درد، بیحسی و ضعف، در ناحیهای از بدن که عصب آن تحت فشار قرار گرفته است، به وجود آید. در حالت کلی، میتوان گفت که اصلیترین علائم دیسک کمر خفیف، میتواند شامل یک دوره کمر درد به صورت پیوسته باشد؛ ضمن اینکه در برخی افراد، دورههای کمر درد به صورت کوتاه مدت، اما متناوب، تکرار میشوند.
علائم دیسک کمر در پاها
هر چه محل بیرون زدگی دیسک کمر، به ناحیه پایین کمر نزدیکتر باشد، تاثیر فتق دیسک بر روی پاها بیشتر است. سیاتیک یا رادیکلوپاتی، اغلب در اثر ایجاد فتق در ناحیه پایین کمر، به وجود میآید. هنگامی که دیسک از محل خود خارج شده، و یک یا چند عصب مرتبط با عصب سیاتیک را تحت فشار قرار میدهد، منجر به بروز علائم مختلفی میشود.hopkinsmedicine
از مهمترین علائم دیسک کمر در پا، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس درد در لگن و پا
- احساس سوزش در پاها
- سوزن سوزن شدن و بیحسی پا
علائم فتق دیسک کمر، که در بالا به آنها اشاره کردیم، میتوانند از باسن به سمت ساق پا منتشر شوند، که این حالت، به شدت بیرون زدگی دیسک بستگی دارد. نکته دیگر این است که علائم ناشی از فتق دیسک کمر، عمدتا در یک طرف بدن، یعنی یا سمت چپ و یا طرف راست، نمایان میشوند.
|
علامت |
توضیحات |
ویژگیها/چالشها |
نکات عملی |
|---|---|---|---|
|
درد خفیف کمر |
درد ملایم و مداوم یا متناوب در ناحیه کمر، بدون انتشار گسترده. |
ویژگیها: اغلب بدون فشار عصبی، گاهی بدون درد قابل توجه. چالشها: ممکن است با خستگی یا استرس اشتباه شود. |
استراحت کوتاه (۱-۲ روز)، پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین. مثال: استفاده از تشک سفت و بالش زیر زانو هنگام خواب. |
|
درد در لگن و پا |
درد خفیف تا متوسط که از باسن به ساق یا ران انتشار مییابد (معمولاً یکطرفه). |
ویژگیها: مرتبط با فشار خفیف عصب سیاتیک. چالشها: تشدید با نشستن طولانی. |
اجتناب از نشستن بیش از ۳۰ دقیقه، پیادهروی سبک (۱۰-۱۵ دقیقه). مثال: کشش ملایم کمر روی تشک یوگا. |
|
سوزش در پاها |
احساس سوزش یا گرما در ساق یا ران، بهویژه در ناحیه تحت تأثیر عصب. |
ویژگیها: نشانه فشار خفیف روی عصب سیاتیک. چالشها: ممکن است با فعالیت بدنی تشدید شود. |
استفاده از کمپرس گرم (۱۵ دقیقه روزانه). مثال: ماساژ ملایم ناحیه ساق با روغن طبیعی. |
|
سوزنسوزن شدن/بیحسی |
احساس گزگز یا بیحسی خفیف در پا یا باسن (یکطرفه)، به دلیل تحریک عصب. |
ویژگیها: موقت و متناوب، مرتبط با سیاتیک. چالشها: تشخیص از مشکلات دیگر (مثل نوروپاتی). |
پرهیز از فشار به کمر (مانند خم شدن طولانی). مثال: تمرینات کششی تحت نظر فیزیوتراپیست (مانند کلینیک زیمادرمان). |
|
ضعف عضلانی خفیف |
کاهش قدرت جزئی در پای تحت تأثیر، بهویژه هنگام راه رفتن یا ایستادن طولانی. |
ویژگیها: به دلیل فشار خفیف عصب، کمتر شایع. چالشها: ممکن است با خستگی اشتباه شود. |
تمرینات تقویتی سبک (مانند بالا بردن زانو). مثال: ۲ ست ۱۰ تایی تمرینات پل باسن روزانه. |
|
درد متناوب |
دورههای کوتاهمدت درد که با استراحت یا تغییر وضعیت بهبود مییابد. |
ویژگیها: فعالشده با حرکات خاص (خم شدن، بلند کردن). چالشها: عدم تشخیص به موقع. |
یادداشتبرداری از زمان/شدت درد برای گزارش به پزشک. مثال: استفاده از اپلیکیشن برای ثبت علائم. |
به نقل از European Spine Journal:
در بیماران با دیسک کمر خفیف، مداخلات زودهنگام محافظت کمر و فیزیوتراپی باعث کاهش پیشرفت به مراحل شدیدتر میشود.
حس درد در چه حالتهایی شدیدتر است؟
احساس دردی که در پاها به وجود میآید، معمولا به صورت تیز و شبیه به یک شوک الکتریکی خواهد بود! افراد مبتلا به فتق دیسک، در حین راه رفتن یا ایستادن طولانی مدت، احساس درد شدیدتری دارند؛ حتی در برخی موارد، نشستن طولانی مدت، میتواند فشار وارد بر دیسک را افزایش داده و درد و سوزش ناشی از آن را تشدید کند! این امکان نیز وجود دارد که اگر پایی که در سمت آسیب دیده است را صاف کنید، احساس درد بیشتر خواهد بود.
درد پای ناشی از فتق دیسک، عمدتا با کمر درد هر چند خفیف، همراه میشود؛ اما برای کسانی که به اختلال سیاتیک شدید مبتلا شدهاند، احساس درد ساق پا بیشتر از درد ناحیه کمر، حس میگردد.
علائم دیسک کمر گردنی
در صورتی که فتق دیسک، به ناحیه گردن نزدیکتر باشد، علائم فشردگی عصب و احساس درد در این ناحیه، بیشتر خواهد بود. معمولا رادیکلوپاتی گردنی، باعث درد مبهم یا تیز در گردن شده و تیغههای شانه را تحت تاثیر قرار میدهد! از طرفی، اگر شدت فشردگی عصب بسیار زیاد باشد، احساس درد ناشی از فتق دیسک، به بازو منتشر شده و به سمت دست و انگشتان ادامه پیدا میکند.
یکی از مهمترین علائم دیسک کمر که به ناحیه گردن نزدیک میشود، سوزن سوزن شدن یا بیحسی در ناحیه گردن خواهد بود. بسته به اینکه شدت بیرون زدگی دیسک تا چه اندازه باشد، احساس درد شانه یا بازو در موقعیتهای مختلف و با حرکات خاص گردن، متفاوت بوده و افزایش پیدا میکند.
علائم دیسک کمر شدید (علائم دیسک کمر خطرناک)
بیرون زدگی دیسک در ناحیه پایین کمر، رایجترین حالتی است که افراد در هر سنی، آن را تجربه میکنند. با توجه به مجاورت ستون فقرات با کانال نخاعی و شبکه اعصاب و عروق خونی، علائم فتق دیسک کمر شدید میتوانند بسیار آزاردهنده باشند؛ زیرا هنگامی که دیسک از جای خود خارج شده، و فشار ناشی از آن بر اعصاب نواحی اطراف افزایش پیدا میکند، احساس درد، بیحسی و گزگز در نواحی اطراف دیسک، بسیار شدید میشود.
به نقل از Spine Journal:
مطالعهای بر روی ۳۰۰ بیمار مبتلا به فتق دیسک نشان داد که تیرکشیدن یا گزگز در پاها در حدود ۷۶ ٪ بیماران مشاهده شد.

البته اگر فتق دیسک شدید در ناحیه گردن به وجود آید، این حس درد میتواند تا بازو و انگشتان دست نیز انتشار یابد! از مهمترین علائم دیسک کمر شدید یا فتق دیسک در ناحیه گردن، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- احساس دردی که شب هنگام یا در حین انجام حرکات خاص بدتر میشود.
- دردی که حتی هنگام راه رفتن در مسافتهای کوتاه، شدید میشود.
- احساس ضعف عضلانی که هیچ گونه دلیل موجهی ندارد، و بیحسی که در یک طرف بدن، بیشتر حس میشود.
- احساس دردی که به بازوها یا پاها، انتشار پیدا میکند.
- وجود هر گونه حس درد یا سوزش و سوزن سوزن شدن، در ناحیه آسیب دیده
نکتهای که باید به آن توجه کنید این است، که علائم دیسک کمر در هر فرد، با دیگری متفاوت است. برای مثال، ممکن است در یک فرد، بیحسی و گزگز در ناحیه دست یا پا، بسیار بیشتر از احساس درد کمر یا گردن باشد، و برعکس. حتی در برخی افراد، کنترل ماهیچهها به شدت تحت تاثیر فتق دیسک، قرار میگیرد. در هر حال، تنها کسی که میتواند تمامی علائم مربوط به دیسک کمر را بررسی کرده و وجود فتق دیسک را تایید نماید، پزشک متخصص مغز و اعصاب است.
علائم دیسک کمر در جوانی
علائم فتق دیسک کمر، در هر سنی میتوانند با شدتهای مختلفی حس شوند؛ ضمن اینکه این علائم در نوجوانان و جوانان، کاملا مشابه با افراد بزرگسال خواهند بود. حتی دیسک میتواند با سیاتیک همراه شده، و به تدریج افزایش پیدا کند! از مهمترین علائم دیسک کمر در جوانان و نوجوانان، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- درد و بیحسی در ناحیه فتق دیسک
- احساس گزگز یا ضعف در یک یا هر دو پا
- درد ستون فقرات هنگام سرفه یا عطسه
- سفت شدن یا انقباض در پایین ستون فقرات
بسته به اینکه فعالیت جوانان و شدت آنها به چه میزان باشد، ممکن است علائم فتق دیسک کمر شدید یا خفیف گردد. با این حال، برای کسانی که این گونه علائم را تجربه میکنند، مراجعه به یک پزشک متخصص مغز و اعصاب ضروری است؛ زیرا عدم درمان به موقع دیسک کمر خفیف، میتواند آن را به یک عارضه مزمن تبدیل کرده و حتی در طولانی مدت، نیاز به جراحی دیسک کمر را اجتناب ناپذیر خواهد کرد.
برای کاهش علایم دیسک کمر چه کنیم؟
در اکثر موارد، فتق دیسک در کمر و گردن، نیازی به جراحی یا درمانهای پیچیده ندارد؛ اما برای آنکه فتقهای خفیف، به ناهنجاریهای مزمن و شدید تبدیل نشوند، بهتر است در مراحل اولیه بیرون زدگی دیسک، به فکر درمان آن باشید.betterhealth
در ادامه، به برخی از مراقبتهایی که میتوانند علائم دیسک کمر را بهبود داده، و به درمان دیسک کمر بدون جراحی کمک کنند، اشاره میکنیم:
- به مدت ۲ تا ۳ روز، فعالیتهای خود را محدود کنید.
- پیادهروی تا حدی که بتوانید تحمل کنید، راهکار مناسبی است.
- از داروهای ضد التهاب بدون نسخه، مانند ایبوپروفن استفاده کنید؛ البته با این شرط که منع مصرف نداشته باشید.
- توصیه میشود که برای خواب، از تخت خواب استفاده نکنید؛ بهتر است روی زمین بخوابید.
- در صورت امکان، به یک فیزیوتراپیست مراجعه کرده و تمرینات اصولی را انجام دهید.

در صورتی که این اقدامات، نتوانند شدت درد و گزگز کمر و پا را کاهش دهند، لازم است به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. در واقع، اگر علائم دیسک کمر، بیش از ۴ هفته ادامه داشته باشند، باید حتما توسط یک متخصص معاینه شوید. معمولا تصویربرداریهای تخصصی، مانندام آر آی، سی تی اسکن و تصویربرداری با اشعه ایکس، میتوانند به ارزیابی وضعیت شما کمک کند.
علائم مشکوکی که میتوانند به دیسک کمر ربط داشته باشند!
برخی افراد، علائم ضعف شدید در بازوها یا پاهای خود حس میکنند. گاهی حتی ممکن است فرد، دچار بیحسی در ناحیه تناسلی و رکتال شود؛ به طوری که ممکن است این افراد، دچار عدم کنترل ادرار یا مدفوع گردند. این گونه افراد، باید حتما در اسرع وقت، تحت معاینه توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب قرار گیرند.
علاوه بر این، بیمارانی که سابقه سرطان متاستاتیک، یا عفونت شدید همراه با تب دارند، باید در دورههای مختلف، توسط پزشک معاینه شوند. از طرفی، کسانی که قبلا دچار رادیکلوپاتی یا سقوط شدهاند نیز، باید تصویربرداری فوری و ارزیابیهای پزشکی را انجام دهند. تمامی این موارد، میتوانند به نقصهای عصبی پیشروندهای منجر شوند، که باید در اسرع وقت تشخیص داده شده و درمان گردند؛ در غیر این صورت، میتوانند عوارض جبران ناپذیری را در پی داشته باشند.
به نقل از Journal of Neurosurgery: Spine:
تشخیص سریع و مدیریت مناسب علایم اولیه بیرونزدگی دیسک از جمله گزگز پا، میتواند نیاز به جراحی را تا ۴۰ ٪ کاهش دهد.
برای درمان فتق دیسک کمر بدون جراحی به کجا مراجعه کنیم؟
توصیه ما به شما این است، که حتما علائم دیسک کمر خود را به یک پزشک متخصص مغز و اعصاب مجرب گزارش دهید. هر چه تجربه پزشک در زمینه جدیدترین درمان دیسک کمر بدون جراحی بیشتر باشد، مسلما روند درمانی شما نیز سریعتر انجام میگیرد. پزشکان متخصص مغز و اعصاب حاضر در کلینیک زیمادرمان، از بهترین متخصصان تهران به حساب میآیند. چنانچه دچار دیسک کمر یا گردن هستید، و نیاز به مشاورههای تخصصی دارید، میتوانید به این کلینیک مراجعه کنید. تجهیزات کامل کلینیک زیما درمان و حضور پزشکان متخصص و با تجربه در این کلینیک، به شما کمک میکند تا در کوتاهترین زمان ممکن، فتق دیسک خود را درمان نمایید.
نکته حیاتی در ارتباط با علائم دیسک کمر
ابتلا به فتق دیسک، میتواند باعث ناراحتی و کاهش کیفیت زندگی افراد شود؛ از این رو، با ظاهر شدن علائم دیسک کمر، لازم است حتما برای درمان آن اقدام کنید. در بسیاری از موارد، درمان دیسک کمر بدون جراحی و تنها با انجام برخی مراقبتها، امکانپذیر است. بنابراین، با مراجعه به موقع و زود هنگام به پزشک متخصص مغز و اعصاب، به درمان خود و کاهش عوارض پیچیده ناشی از بیرون زدگی دیسک کمر، کمک کنید؛ در غیر این صورت، ممکن است لازم باشد برای درمان دیسک کمر با جراحی اقدام نمایید که دشواریهای خاص خود را خواهد داشت.
اگر به دنبال شناخت بهتر علائم دیسک کمر هستید، مهم است بدانید حتی دیسک کمر خفیف با تشخیص و درمان مناسب میتواند بهبود یابد. همچنین در صورتی که دیسک کمر در پاها دارید، شناخت دقیق علایم و اقدام سریع میتواند از پیشرفت وضعیت پیشگیری کند.



8 دیدگاه دربارهٔ «علائم دیسک کمر: 9 علامت دیسک کمر خفیف و دیسک کمر در پاها»
این گزگز پا که میگن ممکنه علامت دیسک کمر در پاها باشه، یعنی حتماً دیسکم زده به عصب؟
گزگز پا میتواند نشانهای از تحریک یا فشار بر روی عصبهای ناحیه کمر باشد که به پاها میروند، اما لزوماً به این معنا نیست که دیسک شما دقیقاً به عصب فشار میآورد. گاهی اوقات، التهاب و تورم ناشی از دیسک میتواند باعث تحریک عصب شود و علائمی مانند گزگز، بیحسی یا درد را در پاها ایجاد کند. برای تشخیص دقیق، معاینه بالینی و بررسیهای تصویربرداری مانند MRI ضروری است تا میزان و محل دقیق مشکل مشخص شود.
من الان فقط یه کم کمر درد دارم، چطوری میفهمم که این کمر درد یه دیسک کمره که داره شروع میشه یا یه چیز دیگهست؟
دوست عزیز، تشخیص دقیق علت کمردرد نیازمند معاینه و بررسی دقیقتر است، اما با توجه به اینکه شما فقط کمی کمردرد دارید، چند نکته را در نظر داشته باشید: اگر درد شما به همراه سوزش یا تیر کشیدن به سمت باسن یا ران باشد، یا اگر احساس ضعف، بیحسی یا گزگز در پاها داشته باشید، احتمال دیسک کمر بیشتر است. در غیر این صورت، ممکن است علت کمردرد شما صرفا گرفتگی عضلانی یا مشکلات دیگری باشد. برای تشخیص دقیق و اطمینان خاطر، توصیه میکنم حتماً به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا با انجام معاینات لازم، علت درد شما مشخص و درمان مناسب آغاز شود.
من رانندگی طولانی مدت دارم و نگرانم این موضوع علائم فتق دیسک کمرم رو بدتر کنه، چه کارهایی میتونم انجام بدم که این اثر رو کم کنم؟
رانندگی طولانیمدت میتواند فشار مضاعفی بر دیسکهای کمر وارد کند و علائم فتق دیسک را تشدید کند. برای کاهش این اثر، سعی کنید در طول رانندگی هر یک ساعت توقف کوتاهی داشته باشید و کمی قدم بزنید و حرکات کششی انجام دهید. همچنین، از یک پشتی طبی مناسب برای حفظ انحنای طبیعی کمر استفاده کنید و صندلی خودرو را طوری تنظیم کنید که زانوها کمی بالاتر از لگن قرار گیرند. تقویت عضلات مرکزی بدن با انجام تمرینات ورزشی منظم نیز میتواند به کاهش فشار بر ستون فقرات کمک کند.
من خیلی میترسم از جراحی دیسک کمر، اگه زودتر علائم دیسک کمر خفیف رو تشخیص بدم، احتمال داره دیگه کارم به جراحی نرسه؟
بله، قطعا تشخیص زودهنگام علائم دیسک کمر خفیف میتواند کمک شایانی به جلوگیری از پیشرفت بیماری و نیاز به جراحی کند. با شناخت علائم اولیه مانند کمردرد خفیف، سوزش یا تیرکشیدن در باسن یا ران و اصلاح سبک زندگی، انجام فیزیوتراپی و ورزشهای مناسب، در بسیاری از موارد میتوان از تشدید مشکل و رسیدن به مرحلهای که جراحی ضروری باشد، جلوگیری کرد. بنابراین، توجه به این علائم و مراجعه به پزشک در مراحل اولیه بسیار حائز اهمیت است.