تفسیر نوار مغز + آموزش نحوه خواندن نوار مغز

تفسیر نوار مغز + آموزش نحوه خواندن نوار مغز

آزمایش الکتروانسفالوگرام یا نوار مغز، یکی از مهم‌ترین تست‌های تشخیصی است، که پزشک متخصص مغز و اعصاب، برای تشخیص علت سرگیجه، تشنج یا از دست دادن حافظه، از بیمار درخواست می‌کند؛ خواندن نوار مغز، به پزشک متخصص کمک می‌کند تا با توجه به وضعیت سیگنال‌های مغزی، علت اختلالات و احتمال وجود بیماری‌های مغز و اعصاب را تشخیص دهد.

در حالت کلی، آزمایش EEG، می‌تواند عملکرد مغز را در حالت‌های مختلف، مانند حالت استراحت و خواب ارزیابی کند؛ همچنین، گاهی لازم است شرایط مغز بیمار، در پاسخ به محرک‌های خاص (مثل داروها)، بررسی شده و واکنش‌های مغزی او ثبت گردند. پزشک متخصص، با بررسی این گونه واکنش‌ها، که از طریق سیگنال‌های خروجی نمایش داده می‌شوند، متوجه نحوه عملکرد مغز خواهد شد. در این مقاله، خواهیم دید که نحوه تفسیر EEG به زبان ساده چگونه است، و چه زمانی نتیجه نوار مغز، نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد.

چرا باید آزمایش نوار مغز را انجام دهیم؟

هنگامی که شخص به حالت‌های غیر عادی، مانند سرگیجه، تشنج، اختلال حافظه و یا سردردهای شدید دچار می‌شود، پیگیری علت این نوع عارضه‌ها اهمیت زیادی دارد؛ معمولا پس از مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب، بیمار ملزم به انجام آزمایش EEG یا همان نوار مغز خواهد شد. این آزمایش، تنها بخشی از یک کار تشخیصی جامع به حساب می‌آید، که نشان می‌دهد در اتاقک مغز بیمار، چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است! اما دستگاه نوار مغز یا الکتروانسفالوگرام، نمی‌تواند علت وقوع چنین رخدادهایی را بیان کند.nhs.uk

در چنین مواردی، پزشک یا جراح متخصص مغز و اعصاب، با تخصص و دانش خود وارد عمل شده و با تفسیر نتایج EEG، می‌تواند به علت بروز حالت‌های غیر عادی در فرد پی ببرد. به این ترتیب، نحوه خواندن نوار مغزی، به اندازه انجام آزمایش اهمیت دارد؛ ضمن اینکه، تجربه پزشک متخصص می‌تواند در تشخیص شرایط نرمال یا غیر طبیعی موجود در‌ای ای جی، بسیار موثر باشد.

نوار مغزی چه داده‌هایی را نشان می‌دهد؟

فعالیت الکتریکی مغز، به صورت امواج و سیگنال‌های مشخص (موج گونه)، نمایش داده می‌شوند؛ در واقع، نتیجه آزمایش EEG، مجموعه‌ای از امواج آلفا، بتا، تتا و دلتا است که به شکل سیگنال‌های دقیق ثبت می‌گردند.

هر یک از این امواج، فرکانس، دامنه، شکل و مکان مشخصی دارند، که در نتیجه آزمایش مشاهده می‌شوند. از طرفی، مشخصات مربوط به هر یک از امواج مغزی، بر اساس سن افراد متفاوت هستند. برای مثال، در کودکان، مشاهده امواج دلتا کاملا طبیعی خواهند بود؛ در حالی که این امواج، برای بزرگسالانی که بیدار هستند، چندان طبیعی نیست. خواندن نوار مغز نیز دقیقا به معنای انجام چنین ارزیابی‌هایی است، که تنها پزشک متخصص یا جراح مغز و اعصاب، می‌تواند آن‌ها را انجام دهد.

مطالعه پیشنهادی: چند مدل نوار مغزی وجود دارد؟

مهم‌ترین اطلاعات اولیه برای خواندن نوار مغزی

لازمه تفسیر EEG به زبان ساده، داشتن اطلاعات اولیه درباره امواج مغزی و مشخصه‌های آن‌ها است. پزشک متخصص مغز و اعصاب نیز برای آنکه بتواند اطلاعات کاملی، از نتیجه الکتروانسفالوگرام به دست آورد، باید ضمن داشتن اطلاعات اولیه، تجربه کافی نیز در این زمینه داشته باشد. در ادامه، به معرفی امواج مغز پرداخته و اهمیت وجود هر یک از آن‌ها را توضیح می‌دهیم.

  • امواج آلفا؛ ‌موج‌هایی هستند که به آرامش و توجه مربوط می‌شوند! یعنی اگر در حین آزمایش، چشمان خود را ببندید، اما کاملا بیدار باشید، امواج آلفا ظاهر می‌گردند. اما به محض باز شدن چشم‌ها و توجه کردن به محیط اطراف، این امواج محو خواهند شد!
  • امواج بتا؛ این امواج در افرادی دیده می‌شوند که بیدار هستند. در واقع، چه چشمان فرد بسته باشند و چه آن‌ها را باز نگه دارد، امواج بتا وجود دارند. مصرف برخی داروها، مانند آرامبخش‌ها، می‌تواند شکل و سایر مشخصه‌های این امواج را تغییر دهد!
  • امواج تتای مغز؛ که به حالت خواب مربوط می‌شوند. این امواج آهسته هستند و برای هر فردی، در هر سنی، در حین خواب وجود دارند. اما این امواج در حین بیداری، مشخص نیستند.
  • امواج دلتا؛ که به خواب عمیق در بزرگسالان مربوط هستند. البته در مورد کودکان خردسال، وجود این گونه امواج، حتی در حین بیداری نیز کاملا طبیعی است.

انواع امواج در خواندن نوار مغزی

غیر از امواج یاد شده، ممکن است سیگنال‌های پیچیده‌تری نیز در نوار مغز دیده شوند، که پزشک متخصص با بررسی آن‌ها، اطلاعات دقیقی درباره عملکرد مغز به دست می‌آورد. یافتن سیگنال‌های غیر طبیعی در حین خواب و بیداری، می‌توانند نشان دهنده وجود مشکل در ساختار مغز یا ابتلا به بیماری‌های خاص، مانند تومور مغزی باشند.

منظور از نوار مغزی غیر طبیعی چیست؟

اگر پزشک متخصص مغز و اعصاب در حین خواندن نوار مغزی متوجه موارد غیر طبیعی شود، باید علت آن‌ها را بررسی کند. معمولا EEG غیر طبیعی نشان دهنده وجود مشکلات ساختاری در مغز هستند؛ و یا اینکه فرد به بیماری‌های عصبی مبتلا شده است. تفسیر EEG به زبان ساده، به این معناست که پزشک متخصص می‌تواند احتمالات مختلف را بررسی کرده، و علت بروز حالت‌های غیر عادی را تشخیص دهد.medlineplus

در بسیاری از موارد، کمک گرفتن از آزمایش‌های تشخیصی دیگر، به پزشک کمک می‌کند تا نوع اختلال موجود را به طور دقیق‌تر تشخیص داده و برای درمان آن برنامه‌ریزی نماید.

نحوه خواندن نوار مغزی EEG غیر طبیعی چگونه است؟

یکی از حالت‌های غیر طبیعی که در حین خواندن نوار مغز ممکن است مشاهده شود، قطع ناگهانی عملکرد طبیعی مغز است! در واقع، افرادی که دچار تشنج‌های صرع می‌شوند، ممکن است در یک لحظه، در قسمتی از مغز خود، یک وقفه ناگهانی و کوتاه را تجربه نمایند. این تغییر وضعیت عملکرد مغز، از روی سیگنال‌های موجود در نتیجه آزمایش EEG کاملا به چشم می‌آید. حتی در مواردی که فرد به تشنج عمومی مبتلا می‌شود نیز، نحوه تغییر عملکرد کل قسمت‌های مغز، به خوبی قابل مشاهده خواهد بود.epilepsy

امواج مغزی در EEG غیر عادی

یکی دیگر از مواردی که باید در حین خواندن نوار مغز به آن توجه شود، طبیعی بودن امواج مغزی است. پیش از این اشاره کردیم که امواج مغزی، مشخصه‌هایی دارند که بر اساس آن‌ها تشخیص داده می‌شوند. در صورتی که فرکانس، دامنه یا شکل این امواج، غیر عادی باشند، می‌توان آن را به عنوان یک نتیجه غیر طبیعی تلقی کرد. ضمن اینکه، گاهی یکی از امواج مغزی در نتایج EEG مشاهده می‌شوند، که وجود آن‌ها در آن لحظه و شرایط، نشان دهنده یک اختلال است!

برای مثال، در بزرگسالانی که در حالت بیداری هستند، موج دلتا نباید در نتیجه EEG وجود داشته باشد؛ بلکه، این موج تنها زمانی می‌تواند در نتایج آزمایش دیده شود، که فرد در خواب عمیقی به سر ببرد. این دقیقا همان مواردی است که باید در تفسیر EEG به آن‌ها دقت شود.

اهمیت تجربه پزشک در خواندن نوار مغزی

هر چه تجربه و دانش پزشک در زمینه خواندن نوار مغزی بیشتر باشد، تشخیص اختلالات و بیماری‌های مغز و اعصاب، به شکلی دقیق‌تر انجام می‌گیرد. البته در هر حال ممکن است پزشک از شما، برخی آزمایش‌های تکمیلی را نیز درخواست کند؛ اما اینکه جراح یا پزشک متخصص بتواند با استفاده از داده‌های به دست آمده، اختلال موجود را در کمترین زمان ممکن تشخیص داده و در صورت نیاز، درمان را شروع کند، اهمیت بسیاری خواهد داشت.

نقش پزشک متخصص در تفسیر EEG

در کلینیک زیما درمان تهران، شما می‌توانید آزمایش EEG را با بهره‌گیری از بهترین تجهیزات روز دنیا، انجام داده و سپس خواندن نوار مغزی را به پزشکان متخصص و مجرب حاضر در این کلینیک بسپارید. متخصصان مغز و اعصاب کلینیک زیما درمان، به شما کمک می‌کنند تا در اسرع وقت، حالت‌های غیر عادی احتمالی و علت آن‌ها را تشخیص داده، و برای درمان آن‌ها اقدام نمایید.

تفسیر EEG به زبان ساده، به معنای بررسی عملکرد مغز است، که با کمک امواج بتا، تتا، دلتا و آلفا نمایش داده می‌شود. شکل، دامنه و فرکانس این گونه امواج، می‌توانند طبیعی یا غیر طبیعی باشند، که در صورت غیر طبیعی بودن، باید به دنبال وجود یک بیماری یا اختلال در مغز بود. پزشک متخصص مغز و اعصاب، با خواندن نوار مغز می‌تواند نوع بیماری یا اختلال را تشخیص دهد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.

دکتر سروش احسان
دکتر سروش احسان

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر نوروالهی متخصص پارکینسون
دکتر حمید نورالهی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

دکتر یزدان پناهی

مغز و اعصاب و ستون فقرات

دکتر الهام کاملی

متخصص روانپزشک

دکتر محیا علمی

بیماری های مغز و اعصاب (نورولوژی)

مقالات مرتبط