رنگ آبی در نقشه مغزی نشانه چیست؟

در نقشه مغزی، ترکیبی از رنگ‌های سرد و گرم به کار می‌روند، که میزان انحراف فعالیت بخش‌های مختلف مغز از حد طبیعی را نشان می‌دهند. طبق مطالعات NIH، حدود ۷۰ درصد اختلالات روانی با الگوهای رنگی غیرعادی در QEEG مرتبط است. رنگ‌های گرم به معنای فعالیت بیشتر از حد طبیعی بوده و رنگ‌های سرد، امواج با فرکانس یا سرعت کمتر را نشان می‌دهند. بر همین اساس، رنگ آبی در نقشه مغزی مشخص می‌کند که ناحیه مورد نظر، فعالیت کمتر از حد استاندارد دارد و احتمالا اختلال روانی ایجاد شده به آن ناحیه مربوط است.

در زمینه کاربرد اسکن مغزی برای روانشناسی، استفاده از نقشه‌های مغزی می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر نواحی آسیب‌دیده مغز کمک کند. این اطلاعات می‌تواند در طراحی برنامه‌های درمانی مؤثرتر و شخصی‌سازی‌شده برای بیماران مفید باشد.

لازم است اشاره کنیم که در تحلیل نقشه مغزی، لازم است به فاکتورهای مختلف از جمله طیف رنگی، کمرنگ یا پر رنگ بودن رنگ آبی و باز و بسته بودن چشم‌ها حین آزمایش، توجه نمود! به همین دلیل، هیچ کس به اندازه یک پزشک متخصص ماهر و خبره نمی‌تواند نقشه مغزی را متناسب با شرایط بیمار تحلیل نماید. در این مقاله خواهیم دید که معنای رنگ آبی در نقشه مغزی چیست.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ نشان داد که رنگ آبی در نقشه مغزی نشان‌دهنده فعالیت کمتر از حد طبیعی در نواحی خاص مغز است.

معنای رنگ آبی در نقشه مغزی چیست؟

هنگامی که رنگ آبی در ناحیه مشخصی از نقشه مغزی ظاهر می‌شود، به معنای پایین بودن فرکانس امواج مغزی نسبت به حالت استاندارد است. برای مثال در نقشه مغزی اسکیزوفرنی، فعالیت موج‌های آهسته یا کم فرکانس، به طور غیر طبیعی کاهش پیدا می‌کند؛ در نتیجه حجم رنگ آبی در نقشه مغزی افراد مبتلا به این اختلال روانی، در برخی نواحی مغز بیشتر خواهد بود! ^{Abnormal oscillatory brain dynamics in schizophrenia}

البته در یک آزمایش مشخص شد که در مغز افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، سرعت و فعالیت امواج گاما نیز افزایش پیدا می‌کند! در این صورت، احتمالا رنگ‌های گرم نیز در برخی نواحی مغز ظاهر می‌گردند. ^{Study Finds Brain-Wave Increase in People With Schizophrenia}

چه زمانی رنگ آبی در نقشه مغزی ظاهری می گردد؟

در یک مغز سالم، سرعت و فرکانس امواج مغزی باید تعادل نسبی داشته باشند؛ به این معنا که هیچ یک از امواج مغزی نسبت به دیگری برتر نیست و در حالت عادی، باید هر کدام از آن‌ها بسته به شرایطی که فرد در آن به سر می‌برد (خواب، استراحت، حل مساله، متمرکز شدن، باز یا بسته بودن چشم‌ها)، وجود داشته باشند. چنانچه نوسان یکی از این امواج، در یک وضعیت خاص غیر عادی باشد، باعث ایجاد یک اختلال روانی خواهد شد، که در نقشه مغزی قابل تشخیص است. امواج مغزی به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند: ^{What Are the Different Types of Brain Waves?}

• امواج آلفا با فرکانس ۸ تا ۱۲ هرتز؛ که در حالت استراحت و آرامش منتشر می‌شوند. حتی اگر فرد خواب نباشد اما چشمان خود را ببندد، حجم امواج آلفا در ناحیه اکسیپیتال یا همان قشر بینایی افزایش می‌یابد!
• امواج بتا با فرکانس ۱۴ تا ۳۰ هرتز؛ که دامنه‌ای کوتاه و فرکانس بالایی دارند. این امواج در حین انجام فعالیت‌های فکری و حل مساله، که نیاز به تمرکز و هوشیاری بالا دارند، در مغز منتشر می‌گردند. این نوع امواج در دو دسته بتا 1 و بتا ۲ تقسیم بندی می‌شوند.
• امواج تتا با فرکانس 4 تا ۷ هرتز؛ که مخصوص حالت رویا پردازی یا خواب سبک هستند. محل انتشار این امواج، نواحی جداری و تمپورال مغز هستند و عمدتا در کودکان یا نوجوانان دیده می‌شوند. فعالیت این امواج تا حد زیادی به ذخیره‌سازی اطلاعات در حافظه نیز مربوط خواهد بود.
• امواج دلتا با فرکانس 0.5 تا ۳ هرتز؛ که فرکانس پایین و دامنه نسبتا بزرگی دارند. این امواج هنگامی منتشر می‌شوند که شخص در خواب عمیق به سر ببرد. امواج دلتا، در انتقال یادگیری و ذخیره‌سازی در حافظه بلند مدت تاثیر زیادی دارند. اگر این امواج دامنه بیشتر از حالت طبیعی داشته باشند، اختلال خواب به وجود می‌آید.

در نقشه مغزی یک فرد سالم، امواج مغزی در بازه‌های اعلام شده دیده می‌شوند؛ اما اگر فرکانس امواج دریافتی از مغز نسبت به مقادیر بالا کمتر باشند، نشان دهنده ایجاد یک اختلال روانی خواهند بود. در چنین شرایطی، رنگ آبی در نقشه مغزی نشان می‌دهد که فرکانس امواج از حد استاندارد آن‌ها کمتر است.

رنگ آبی در نقشه مغزی چه بیمارانی دیده می شود؟

بسته به نوع اختلال روانی ایجاد شده، فعالیت نواحی مختلف مغز می‌تواند با حالت طبیعی فرق داشته باشد. به همان نسبت نیز میزان رنگ آبی در نقشه مغزی هر شخص متفاوت خواهد بود.

برای مثال، در کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD، امواج دلتا و تتا بیشتر از حد استاندارد در مغز منتشر می‌شوند. همچنین قدرت نوسان و فرکانس امواج بتا، در حالتی که شخص چشمان خود را می‌بندد، کمتر از حالت عادی است. این حالت‌ها مشخصه‌های بیماران مبتلا به بیش فعالی هستند، که با رنگ آبی در نقشه مغزی نمایش داده می‌شوند. هر چه اختلاف فرکانس امواج مغزی نسبت به حالت ایده‌آل کمتر باشد، طیف رنگ آبی به رنگ‌های روشن‌تر نزدیک‌تر خواهد شد!

دقت کنید که طیف رنگی در نقشه مغزی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، اختلال افسردگی یا افراد مضطرب (آن هم از یک فرد به فرد دیگر)، می‌توانند کاملا متفاوت باشد؛ به همین دلیل نیز انجام این آزمایش می‌تواند به یک درمان منحصر به فرد برای هر بیمار منجر شود! ^{What is QEEG Brain Mapping & how to interpret it}

به نقل از موسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی:

رنگ‌های سرد مانند آبی در نقشه‌های مغزی، کاهش جریان خون و فعالیت نورونی را در لوب تمپورال نشان می‌دهند، مرتبط با مشکلات حافظه.

بهترین راه برای تحلیل رنگ آبی در نقشه مغزی چیست؟

هر فرد ساختار مغزی خاص خود را دارد، که این موضوع می‌تواند بر نتیجه نقشه مغزی تاثیرگذار باشد؛ در نتیجه تحلیل و ارزیابی طیف رنگی موجود در این آزمایش، باید حتما توسط یک پزشک متخصص و مطابق با شرایط بیمار انجام گیرد. در واقع، اگر چه ظاهر شدن رنگ آبی در نقشه مغزی یک بیمار نشان دهنده تفاوت آن با مغز سالم است، اما برای رسیدن به تحلیل صحیح، باید کلیات نتیجه آزمایش بررسی گردد.

چنانچه قصد انجام آزمایش نقشه مغزی دارید و به دنبال یک تحلیل دقیق درباره رنگ آبی در نقشه مغزی هستید، می‌توانید به کلینیک زیما درمان مراجعه کنید. در این مرکز درمانی، از بهترین تجهیزات استفاده می‌شود تا عوارض نقشه مغزی به حداقل رسیده و دقیق‌ترین تحلیل به دست آید. ضمن این که تیم متخصصان حاضر در این کلینیک، از ابتدا تا انتها شما را راهنمایی خواهند کرد. پس همین حالا نوبت خود را در کلینیک زیما درمان رزرو نمایید.