اختلال دو قطبی یکی از بیماریهای روانی جدی است که با نوسانات خلقی شدید همراه است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود ۴۵ میلیون نفر در سراسر جهان به علائم دوقطبی مبتلا هستند. این بیماری شامل دو فاز اصلی، شیدایی و افسردگی است که هر کدام نشانه ها و علائم دو قطبی خاص خود را دارند. این علائم اختلال دو قطبی ممکن است روزها یا حتی هفتهها پایدار باشند و در صورت عدم درمان، عملکرد شغلی، خانوادگی و اجتماعی فرد را به شدت مختل کنند.
تشخیص به موقع این بیماری اهمیت زیادی دارد. بسیاری از افراد در مراحل اولیه نمیدانند از کجا بفهمم بیماری دو قطبی دارم؟ زیرا نشانههای آن میتواند با سایر مشکلات روانی اشتباه گرفته شود. در این مرحله مراجعه به روانپزشک و انجام تستهای بالینی کمک میکند تا مسیر درمانی درست انتخاب شود. در همین مسیر، پژوهشها نشان میدهند که شناسایی سریع علائم اختلال دو قطبی میتواند از شدت یافتن بیماری جلوگیری کند.
علائم دو قطبی در فاز افسردگی، شامل احساس گناه و ناامیدی، کمبود اشتها، به هم خوردن نظم خواب و افکار خودکشی میشود. اما در فاز شیدایی، نشانههای دو قطبی بیشتر به صورت احساس خوشحالی زیاد، سریع صحبت کردن و پر انرژی بودن ظاهر میگردند. تشخیص اختلال دو قطبی با بررسی این علائم و مدت زمان آنها انجام میگیرد. پزشک متخصص باید شرایط بیمار را در بازههای زمانی مختلف بررسی کرده و برای درمان وی، تصمیمگیری نماید. در حال حاضر، جدیدترین روش درمان علائم بیماری دو قطبی، درمان با rTMS است.
به نقل از سازمان جهانی بهداشت در سال 2022:
اختلال دوقطبی یکی از ده علت اصلی ناتوانی در جهان است و بیش از ۴۵ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار میدهد.
مهمترین علائم دو قطبی چیست؟
اختلال دو قطبی دارای دو فاز اصلی رفتاری است؛ اپیزود شیدایی (مانیا) و اپیزود افسردگی. فرد مبتلا به اختلال دو قطبی، بین این دو فاز تغییر رفتار میدهد. یک فاز دیگر، تحت عنوان هایپومانیا نیز وجود دارد که علائم آن شبیه به فاز مانیا یا شیدایی است؛ ولی کمی خفیفتر. علائم دوقطبی برای هر یک از این حالتها متفاوت است. در ادامه، علائم اختلال دو قطبی برای اپیزود شیدایی و اپیزود افسردگی را بیان میکنیم.
- درخواست مشاوره آنلاین
نشانه های دو قطبی برای فاز افسردگی
در فاز افسردگی، بیماران دو قطبی دچار کاهش انرژی و گوشهگیری میشوند. از مهمترین علائم دو قطبی مربوط به فاز افسردگی در بیماران دوقطبی، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- کمبود انرژی
- احساس غمگینی، تحریک پذیری و ناامیدی
- احساس پوچی و بیارزشی
- شک داشتن به خود
- به هم خوردن نظم خواب و مشکل در خوابیدن
- زود بیدار شدن
- بدبین بودن به همه چیز
- نداشتن علاقه برای انجام فعالیتهای روزمره
- مشکل در به خاطر سپردن مطالب
- افکار آشفته یا غیر منطقی
- هذیان و داشتن توهم
- افکار خودکشی
ممکن است علائم افسردگی دو قطبی با افسردگی اساسی اشتباه گرفته شود. اما لازم است بدانید که در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی، علائم به وجود آمده ثابت هستند. اما در افسردگی دو قطبی، علائم بیماری به صورت دورهای تغییر کرده و به علائم شیدایی تبدیل میشوند. به همین دلیل در تشخیص اختلال دو قطبی، لازم است دورههای افسردگی مانیک یا هیپومانیک مورد ارزیابی قرار گیرند.
علائم دو قطبی برای فاز مانیا یا شیدایی
اپیزود شیدایی مربوط به بیماران دو قطبی را میتوان فاز پر انرژی (High) این بیماران تلقی کرد. علائم اختلال دو قطبی شیدایی به قرار زیر هستند:
- احساس شعف، شادی و خوشحالی بیش از حد
- صحبت کردن سریع
- پر انرژی بودن
- حس اعتماد به خود
- داشتن برنامههای مهم و احساس پر بودن از ایدههای جدید و عالی
- به راحتی تحریک یا عصبی میشوند
- توهم زدن و شنیدن صداهایی که دیگران نمیتوانند بشنوند
- تفکر آشفته یا غیر منطقی
- هذیان گفتن
- نداشتن حس خواب آلودگی
- انجام کارهایی که پیامدهای خطرناکی دارند مانند صرف هزینههای سنگین برای اقلام گران قیمت
- گفتن سخنانی که خارج از شخصیت فرد است و یا دیگران آن را خطرناک و مضر میدانند
- افکار رقابتی و مسابقهای
- حرکت سریع از یک ایده به ایده دیگر
- استفاده از مواد مخدر و الکل
- برقراری رابطه جنسی تصادفی با افراد مختلف
- احساس خود برتر پنداری
- گرفتن تصمیمات نابخردانه
علائم دوقطبی برای فاز شیدایی نیز برای یک بازه زمانی چند روزه تا چند هفتهای، تداوم دارند. وجود دورههای مانیا به پزشک متخصص کمک میکند تا اختلال افسردگی شیدایی را از اختلال افسردگی اساسی تشخیص دهد.Bipolar disorder
| فاز افسردگی | فاز شیدایی (مانیا) |
|---|---|
| کمبود انرژی | احساس شعف، شادی و خوشحالی بیش از حد |
| احساس غمگینی، تحریکپذیری و ناامیدی | صحبت کردن سریع |
| احساس پوچی و بیارزشی | پر انرژی بودن |
| شک داشتن به خود | حس اعتماد به خود |
| بههمخوردن نظم خواب و مشکل در خوابیدن | داشتن برنامههای مهم و ایدههای جدید |
| زود بیدار شدن | بهراحتی تحریک یا عصبی شدن |
| بدبین بودن به همهچیز | توهم و شنیدن صداها |
| نداشتن علاقه برای انجام فعالیتهای روزمره | تفکر آشفته یا غیرمنطقی |
| مشکل در به خاطر سپردن مطالب | هذیان گفتن |
| افکار آشفته یا غیرمنطقی | نداشتن حس خوابآلودگی |
| هذیان و توهم | انجام کارهای پرخطر (مانند هزینههای سنگین) |
| افکار خودکشی | گفتن سخنان خارج از شخصیت |
| افکار رقابتی و مسابقهای | |
| حرکت سریع بین ایدهها |
علائم دو قطبی شدید چیست؟
در صورتی که درمان اختلال دو قطبی به تعویق افتد، علائم بیماری به تدریج تشدید میشوند. در نتیجه، فاز افسردگی و فاز مانیا در بیمار مبتلا به اختلال دو قطبی، طولانیتر و شدیدتر خواهند بود. علائم دو قطبی شدید برای فاز افسردگی، میتواند با مصرف مواد مخدر و الکل همراه گردد. ضمن اینکه بسیاری از بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی شدید، افکار مرگ و خودکشی را در سر میپرورانند. بنابراین بیتوجهی به درمان ممکن است حتی خطر مرگ برای این افراد در پی داشته باشد.
علائم بیماری دو قطبی شدید برای فاز شیدایی نیز همان نشانههای مانیا هستند؛ با شدت بیشتر. در واقع، شدت تحریک پذیری فرد بسیار بالاتر بوده و تمایل او برای تصمیمگیریهای خطرناک بیشتر است. برای مثال، قمار کردن و خریدهای سنگین غیرمنطقی از علائم دوقطبی شدید در فاز شیدایی به حساب میآیند.
علائم دو قطبی در کودکان و نوجوانان چگونه ظاهر میشوند؟
کودکان و نوجوانان نیز ممکن است به افسردگی شیدایی دچار شده و علائم دو قطبی را نشان دهند. درک اختلال دو قطبی آنها، نیاز به تجربه و دقت بیشتری دارد. زیرا علائم مربوط به اپیزود شیدایی و افسردگی در کودکان دو قطبی، ممکن است با نشانههای سنی آنها اشتباه گرفته شوند.
کودکانی که در دورههای شیدایی به سر میبرند، احساس هیجان و اعتماد به نفس بالایی دارند. انرژی آنها زیاد است؛ اما حالت هیجان آنها به سرعت جای خود را به سردرگمی و خشم میدهد. در هر حال، علائم دو قطبی در کودکان و نوجوانان میتوانند به صورت نافرمانی و پیروی نکردن از قانون ظاهر شوند. همچنین، احساس بیحوصلگی و بیقرار بودن، از علائم اختلال دوقطبی در کودکان است.
فاز افسردگی شیدایی در کودکان نیز میتواند با:
- غم و اندوه بیدلیل
- تحریک پذیری
- گریه کردن
- نداشتن تمرکز
- و عملکرد ضعیف در مدرسه
نشان داده شود. ممکن است برخی علائم فیزیکی نیز در کودکان مبتلا به اختلال دو قطبی بروز کنند که از جمله آنها میتوان موارد زیر را نام برد:
- سردرد
- دل درد
- دردهای عضلانی
- خستگیBipolar Disorder Warning Signs
چه زمانی باید برای درمان اختلال دو قطبی به پزشک مراجعه کرد؟
افرادی که احساس میکنند علائم اختلال دو قطبی در فاز شیدایی و افسردگی را دارند، بهتر است با یک پزشک متخصص مشورت نمایند. دقت کنید که علائم دو قطبی شیدایی و افسردگی، باید حداقل به مدت دو هفته پایدار باشند. پزشک متخصص لازم است بررسیهای دقیقتری را برای تشخیص دو قطبی انجام دهد.
در کلینیک زیما درمان تهران، تیمی از بهترین متخصصان اعصاب و روان حضور دارند. شما میتوانید برای بررسی علائم دو قطبی با آنها مشورت نمایید. چنانچه اختلال دو قطبی در شما تشخیص داده شود، متخصصان زیما درمان میتوانند بهترین برنامه درمانی را برای شما آماده کنند.
معمولا برای درمان اختلال دو قطبی از روشهای دارو درمانی استفاده میشود. اما جدیدترین روش برای بهبود بیماران دو قطبی، درمان با آر تی ام اس (rTMS) است. در صورت نیاز، زمینه درمان دو قطبی با آر تی ام اس برای شما فراهم خواهد شد.
نوبت دهی زیما درمان
0
افزودن به تقویم iCALمعمولا برای درمان اختلال دو قطبی از روشهای دارو درمانی استفاده میشود. اما جدید ترین راه های درمان بیماری دو قطبی شامل درمانهای نوین مثل تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) نیز هست. در این شیوه، بیماران دو قطبی بهویژه کسانی که به دارو پاسخ کافی نمیدهند، نتایج قابل توجهی کسب میکنند. در این مسیر باید توجه داشت که شناسایی و کنترل علائم دوقطبی و نیز آگاهی از نشانه ها و علائم دو قطبی، در کنار بررسی علمی علائم اختلال دو قطبی، اساس موفقیت درمان به شمار میآید.
8 دیدگاه دربارهٔ «علائم دوقطبی چیست؟ 6 مورد از خطرناک ترین نشانه ها و علائم دو قطبی»
گفتین تستهای بالینی کمک میکنه، میشه دقیقا بگین این تستها چطوری به تشخیص بیماری دوقطبی کمک میکنن؟
تستهای بالینی در تشخیص اختلال دوقطبی نقش مهمی ایفا میکنند؛ این تستها به روانپزشک کمک میکنند تا با بررسی دقیقتر علائم و نشانههای شما در طول زمان، تشخیص دقیقتری داشته باشد. این بررسی شامل ارزیابی خلقوخو، سطح انرژی، الگوهای خواب و اشتها، افکار و رفتارهای شما در دورههای مختلف است. همچنین، تستها به پزشک کمک میکنند تا احتمال وجود سایر مشکلات روانی که ممکن است با اختلال دوقطبی اشتباه گرفته شوند را رد کند و در نهایت، با جمعآوری اطلاعات جامع، بهترین برنامه درمانی را برای شما تنظیم کند.
جدیدا خیلی زود عصبانی میشم و سریع حرف میزنم، ممکنه اینا هم جزو علائم شیدایی باشه؟
بله، عصبانیت زودهنگام و سریع صحبت کردن میتواند از علائم فاز شیدایی در اختلال دوقطبی باشد. در این فاز، افراد ممکن است احساس خوشحالی و انرژی زیادی داشته باشند و سریعتر از حد معمول صحبت کنند. با این حال، این علائم به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند و لازم است توسط یک متخصص روانپزشکی بررسی شوند تا تشخیص دقیق و درمان مناسب ارائه شود.
من خیلی نگرانم که این اختلال دوقطبی روی کارم تاثیر بذاره، راهی هست که بتونم عملکردم رو حفظ کنم؟
نگرانی شما کاملاً قابل درک است. اختلال دوقطبی میتواند چالشهایی را در محیط کار ایجاد کند، اما با مدیریت صحیح و برنامهریزی مناسب، میتوانید عملکرد خود را حفظ کرده و حتی بهبود بخشید. مهمترین قدم، پایبندی به برنامه درمانی تجویز شده توسط پزشک یا روانپزشک است. مصرف منظم داروها، جلسات رواندرمانی و داشتن یک سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، تغذیه مناسب و ورزش منظم، نقش مهمی در تثبیت خلق و خو و کاهش نوسانات دارد. همچنین، آگاهی از علائم هشداردهنده شروع فاز شیدایی یا افسردگی و داشتن یک برنامه برای مقابله با آنها (مانند اطلاعرسانی به یک دوست یا همکار مورد اعتماد، یا مراجعه زودهنگام به پزشک) میتواند از بروز مشکلات جدیتر در محیط کار جلوگیری کند. در نهایت، صحبت با کارفرما یا منابع انسانی در مورد شرایط خود (البته در صورت تمایل و احساس امنیت) میتواند به ایجاد یک محیط کاری حمایتیتر کمک کند.
احساس میکنم فاز افسردگیم خیلی طولانی شده، ممکنه این دفعه علائم دوقطبیم شدیدتر باشه؟
احساس میکنم نگرانی شما را درک میکنم. طولانی شدن فاز افسردگی میتواند آزاردهنده باشد و باعث شود به تغییرات احتمالی در شدت بیماریتان فکر کنید. با این حال، طولانی شدن یک فاز لزوماً به معنای شدیدتر شدن دوقطبی نیست، بلکه میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند استرس، تغییرات فصلی، یا حتی تنظیم نبودن دقیق دارو باشد. برای بررسی دقیقتر و اطمینان از اینکه بهترین رویکرد درمانی را دنبال میکنیم، توصیه میکنم یک جلسه ملاقات بگذاریم تا وضعیت شما را به طور کامل ارزیابی کنم و در صورت نیاز، تغییرات لازم را در برنامه درمانیتان اعمال کنیم.