یکی از رایجترین سوالات بیماران این است که مقایسه آر تی ام اس و شوک مغزی چه تفاوتهایی دارد. تفاوت rTMS و ECT چیست؟ در حالی که ECT برای هر جلسه نیازمند بیهوشی و بستری است و ممکن است عوارضی مانند فراموشی موقت ایجاد کند، rTMS غیرتهاجمی است و بدون بیهوشی انجام میشود. طبق آمار، بیش از ۷۰٪ بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان با rTMS، کاهش چشمگیری در علائم خود را تجربه کردهاند، در حالی که ECT سریعتر عمل میکند اما عوارض بیشتری دارد. این مقایسه نشان میدهد که تفاوت شوک الکتریکی مغز ECT و تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS در ایمنی، زمان بهبودی و تجربه بیمار کاملاً مشهود است.
تعریف شوک الکتریکی به مغز
شوک الکتریکی عبارت است از یک جریان الکتریکی با شدت بسیار زیاد که پزشک متخصص بر اساس شرایط بیمار، مدت زمان و شدت آن را تعیین میکند. این جریان الکتریکی به مغز یا بافت بیمار وارد شده و اثرات درمانی ایجاد میکند. هر چند شدت جریان الکتریکی ممکن است اثرات تخریبی را نیز به همراه داشته باشد.
معایب روش شوک الکتریکی
از معایبی که میتوان برای روش ECT نام برد این است که بیمار دچار فراموشی میشود. همچنین، شدت جریان الکتریکی ممکن است سوختگیهای عمقی بافت را در پی داشته باشد. نکته دیگر اینکه روش شوک الکتریکی همراه با بیهوشی انجام میگیرد. همان طور که میدانید بیهوشی در هر سنی، تاثیرات منفی خاص خود را بر بدن فرد خواهد گذاشت. البته با داروها و روش جدید این اثر منفی به حداقل رسیده است.
تعریف تحریک الکترومغناطیسی مغز با rTMS
تحریک الکترومغناطیسی مغز که با استفاده از دستگاه آر تی ام اس (rTMS) انجام میگیرد، با استفاده از یک میدان الکترومغناطیسی خواهد بود. ماهیت بدن انسان به گونهای است که عمدتا از آب تشکیل میشود. همچنین، مغز دارای خاصیت الکتریکی بوده و ریشههای عصبی نیز در بافت مغز انسان وجود دارند.
با توجه به همه این موارد، میدان الکتریکی به محض برخورد با بدن، به یک جریان الکتریکی تبدیل میگردد. این جریان میتواند به شکل بسیار دقیق و نقطهای عمل کند. این نکته را میتوان تفاوت روش rTMS با روش شوک الکتریکی از نظر عملکرد دانست.
جریان الکتریکی حاصل از تحریک الکترومغناطیسی مغز میتواند وارد قسمتی از نورونهای آسیب دیده شود. در نهایت، از طریق تحریک و مهار این نورونهای مغزی، درمان انجام میگیرد.
مزایای روش rTMS نسبت به شوک الکتریکی
استفاده از دستگاه rTMS، هیچ عوارض جانبی خاصی نداشته و ممنوعیتی برای بیمار در پی ندارد. این روش درمان افسردگی، نیازی به بیهوشی ندارد و تنها کافی است بیمار بر روی یک صندلی بنشیند. اتفاقا اصلیترین و بهترین تفاوت روش rTMS با روش شوک الکتریکی نیز همین موضوع است.
تحریک الکترومغناطیسی، طی مدت زمان مشخصی انجام گرفته و پس از آن، شخص میتواند به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهد. همچنین تفاوت قیمت rTMS در ایران نسبت به شوک الکتریکی، یکی دیگر از مزایای آن به شمار می رود.
به نقل از مقاله ای از کلینیک مایو در سال 2023:
rTMS روش غیرتهاجمی است که با تحریک مغناطیسی مغز، فعالیت نورونها را تعدیل میکند و بدون نیاز به بیهوشی یا بستری، افسردگی مقاوم به درمان را بهبود میبخشد.
موارد منع استفاده از روش rTMS
برای افراد زیر انجام تحریک الکترومغناطیسی مغز توصیه نمیشود:
- افرادی که دارای سابقه تشنج هستند
- بیمارانی که پیش از این جراحی مغز انجام داده و اجسام فلزی در سر داشته باشند
- بانوان باردار
در حالت کلی، تحریک الکترومغناطیسی مغز با استفاده از روش آر تی ام اس، در تمام کشورهای دنیا انجام میگیرد. این روش درمانی، حتی برای افزایش تمرکز در افرادی که هیچ گونه بیماری خاصی ندارند نیز به کار میرود.
|
جنبه |
ECT (شوک الکتریکی) |
rTMS (تحریک مغناطیسی) |
تفاوت کلیدی |
نکات |
|---|---|---|---|---|
|
تعریف |
جریان الکتریکی شدید به مغز برای ایجاد اثرات درمانی. |
میدان مغناطیسی برای ایجاد جریان الکتریکی القایی و تحریک نورونها. |
ECT: جریان مستقیم الکتریکی؛ rTMS: مغناطیسی غیرمستقیم. |
rTMS نقطهای و دقیقتر عمل میکند. |
|
معایب |
فراموشی، سوختگی بافت، نیاز به بیهوشی با عوارض. |
عوارض خفیف (مانند ضربه ملایم)، بدون بیهوشی. |
ECT: عوارض شدیدتر؛ rTMS: ایمنتر. |
ECT ممکن است حافظه را مختل کند؛ rTMS بدون تاثیر منفی. |
|
مزایا |
اثربخشی سریع در موارد شدید. |
غیرتهاجمی، بدون بیهوشی، بازگشت فوری به فعالیت روزانه، هزینه کمتر. |
rTMS: ایمنی بالا، بدون نیاز به بیمارستان؛ ECT: برای موارد مقاوم. |
rTMS برای افزایش تمرکز حتی در افراد سالم مفید است. |
|
موارد منع |
سابقه تشنج، اجسام فلزی در سر، بارداری. |
مشابه ECT، اما کمتر محدودکننده. |
مشابه، اما rTMS ایمنتر برای برخی بیماران. |
ارزیابی پیش از درمان ضروری است. |
|
انواع |
– |
TMS سطحی (rTMS) و عمیق (deep TMS). |
rTMS نوع تکراری سطحی TMS است (مجوز FDA از ۲۰۰۸). |
rTMS برای پارکینسون و افسردگی تاییدشده. |
تفاوت tms با rtms
این سوال که تفاوت تی ام اس و آر تی ام اس چیست؟ سوالی اشتباه است در واقع rTMS یک نوع از TMS است که در این روش، ارسال تحریک مغناطیسی به صورت مکرر و تکرارشونده (r= repetitive) انجام می شود و درمان بسیاری از اختلالات مغزی مانند جدیدترین روش درمان قطعی پارکینسون با این روش ممکن است.
در مجموع دو نوع TMS داریم:
- تی ام اس سطحی Surface TMS
- تی ام اس عمیق deep TMS
rTMS از نوع تی ام اس سطحی بوده که از سال 2008 مجوز FDA آمریکا را گرفته است و روش درمانی بسیار تایید شده است.
کاربردهای بالینی rTMS و ECT
هر دو روش در درمان اختلالات روانپزشکی کاربرد دارند، اما rTMS بیشتر برای افسردگی مقاوم به درمان دارویی، اضطراب و برخی اختلالات نورولوژیک استفاده میشود، در حالی که ECT برای افسردگی شدید، مانیا و برخی اختلالات روانپریشی کاربرد دارد. انتخاب روش بستگی به شدت بیماری و وضعیت عمومی بیمار دارد.
اثرات بلندمدت و نتایج تحقیقات
مطالعات نشان میدهند که rTMS اثرات بلندمدت کمتری روی حافظه دارد، در حالی که ECT ممکن است باعث فراموشی موقت یا طولانیمدت شود.
طبق تحقیقات منتشر شده در مجله Journal of Clinical Psychiatry، بیش از 70٪ بیماران افسرده با rTMS بهبود قابل توجهی نشان دادهاند، بدون آنکه نیاز به بیهوشی داشته باشند.
تجربه بیماران و راحتی انجام
بسیاری از بیماران ترجیح میدهند rTMS را تجربه کنند، زیرا جلسات کوتاه، بدون بیهوشی و بدون نیاز به بستری شدن هستند. برعکس، ECT نیازمند بیهوشی عمومی و بستری کوتاهمدت است که باعث نگرانی و استرس در بیماران میشود.
هزینه و دسترسی
rTMS معمولاً هزینه کمتر و دسترسی آسانتر نسبت به ECT دارد، زیرا نیاز به تجهیزات بیهوشی و اتاق عمل ندارد. این موضوع به خصوص در کشورهای در حال توسعه و مراکز درمانی شهری اهمیت دارد.
| روش درمانی | هزینه تقریبی هر جلسه (تومان) | تعداد جلسات مورد نیاز | هزینه کل درمان (تومان) | نیاز به بیهوشی | نیاز به بستری |
|---|---|---|---|---|---|
| شوک الکتریکی مغز (ECT) | ۵,۰۰۰,۰۰۰ – ۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۶ – ۱۲ | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۸۴,۰۰۰,۰۰۰ | بله | بله |
| تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) | ۱,۵۰۰,۰۰۰ – ۲,۵۰۰,۰۰۰ | ۲۰ – ۳۰ | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۷۵,۰۰۰,۰۰۰ | خیر | خیر |
با توجه به همه موارد، rTMS و ECT هر دو روشهای موثر درمان اختلالات مغزی و روانی هستند، اما تفاوت اصلی در روش اجرا، عوارض جانبی، نیاز به بیهوشی و راحتی بیمار است. rTMS به دلیل غیرتهاجمی بودن و اثرات جانبی کمتر، انتخاب مطمئنتر و محبوبتری برای بسیاری از بیماران محسوب میشود.
در نهایت، مقایسه آر تی ام اس و شوک مغزی نشان میدهد که تفاوت rTMS و ECT چیست؛ rTMS غیرتهاجمی، بدون بیهوشی و با عوارض کمتر است. تفاوت شوک الکتریکی مغز ECT و تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS، در روش اجرا، ایمنی و زمان بهبودی بیماران کاملاً مشهود است.
Podcast: Play in new window | Download
12 دیدگاه دربارهٔ «تفاوت شوک الکتریکی مغز ECT و تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS»
مناز فراموشی که می دهد میترسم ایا واقعا بافتهای مغزی ،ect ,از بین میرود
سلام، خیر. ECT مدرن با بیهوشی و پالس کوتاه کاملاً ایمن است و هیچ آسیبی به بافت مغز نمیزند؛ حتی مطالعات ۲۰۲۴ نشان میدهد حجم هیپوکامپ را در افسردگی شدید افزایش میدهد. فقط ممکن است فراموشی موقت (چند هفته) ایجاد کند که کاملاً برمیگردد.
سوختگی بافت توی ECT یه کم نگرانم کرده، این اتفاق چقدر شایعه و چه جوری میشه ازش جلوگیری کرد؟
نگرانی شما در مورد سوختگی بافت در ECT قابل درک است. خوشبختانه، با تکنیکهای جدید و دقیق، سوختگی بافت به عنوان یک عارضه بسیار نادر در ECT شناخته میشود. در گذشته، به دلیل شدت بالای جریان الکتریکی و عدم دقت در تنظیم آن، احتمال این اتفاق بیشتر بود. اما امروزه، با استفاده از دستگاههای مدرنتر و تنظیم دقیق جریان بر اساس شرایط فردی بیمار، خطر سوختگی به حداقل رسیده است. همچنین، استفاده از داروهای شلکننده عضلانی و مانیتورینگ دقیق حین درمان به کاهش این خطر کمک میکند. با این حال، همیشه مهم است که در مورد تمام جوانب درمان با پزشک خود صحبت کنید و نگرانیهای خود را مطرح نمایید.
میگن rTMS عوارض کمتری داره، اما آیا واقعا میتونه به اندازه شوک الکتریکی مغز موثر باشه؟
ببینید، سوال خیلی خوبی پرسیدید. درست است که rTMS عوارض جانبی کمتری نسبت به ECT دارد، اما در مورد اثربخشی، قضیه کمی پیچیدهتر است. ECT معمولاً سریعتر اثر میکند و در موارد افسردگی شدید و مقاوم به درمان، همچنان به عنوان یک گزینه بسیار موثر شناخته میشود. از طرفی، rTMS یک روش غیرتهاجمی است که برای بسیاری از بیماران با افسردگی متوسط تا شدید، میتواند بهبودی چشمگیری ایجاد کند و مزیت بزرگ آن، نداشتن عوارض جانبی جدی مانند فراموشی است. بنابراین، انتخاب بین این دو روش، بستگی به شرایط خاص شما، شدت افسردگی و تحمل شما در برابر عوارض جانبی احتمالی دارد و باید با بررسی دقیق و مشورت با پزشک معالج تصمیمگیری شود.
بیهوشی خیلی منو میترسونه، آیا واقعا هیچ راهی نداره که ECT بدون بیهوشی انجام بشه؟
درک میکنم که بیهوشی برای شما نگرانکننده است. متاسفانه، در حال حاضر انجام ECT بدون بیهوشی استاندارد نیست، زیرا بیهوشی به حفظ آرامش و ایمنی شما در طول درمان کمک میکند و از بروز عوارض جانبی ناخواسته مانند آسیبهای فیزیکی جلوگیری میکند. با این حال، روشهای دیگری مانند rTMS وجود دارند که بدون نیاز به بیهوشی انجام میشوند و ممکن است برای شما مناسب باشند. در مورد این روش و سایر گزینههای درمانی با من صحبت کنید تا بتوانیم بهترین راهکار را برای شما پیدا کنیم.
من شنیدم آر تی ام اس (rTMS) خیلی طول میکشه تا جواب بده، با این حساب کی میتونم انتظار داشته باشم علائم افسردگی مقاوم به درمانم کم بشه؟
بسیار خب، در مورد اینکه چه زمانی میتوانید انتظار بهبودی علائم افسردگی با rTMS را داشته باشید، باید بگویم که پاسخ دقیقی وجود ندارد و این مسئله تا حد زیادی به شرایط فردی شما بستگی دارد. با این حال، طبق آمار موجود، بیش از ۷۰ درصد بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان که rTMS را امتحان کردهاند، کاهش چشمگیری در علائم خود را تجربه کردهاند. معمولاً، بهبود تدریجی علائم در طول جلسات درمانی مشاهده میشود و ممکن است چند هفته طول بکشد تا اثرات قابل توجهی را احساس کنید. صبور باشید و به درمان ادامه دهید، ما در کنار شما هستیم تا بهترین نتیجه را بگیرید.
من خیلی نگران فراموشی هستم، واقعا بعد از شوک الکتریکی مغز چقدر حافظهم آسیب میبینه؟
نگرانی شما در مورد فراموشی پس از شوک الکتریکی کاملاً قابل درک است. میزان آسیب به حافظه پس از ECT بستگی به عوامل مختلفی دارد، از جمله تعداد جلسات، شدت جریان الکتریکی، و وضعیت فردی شما. به طور کلی، ECT میتواند باعث فراموشی موقت شود، به خصوص در مورد خاطرات مربوط به زمان درمان. با این حال، این فراموشی معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد و در بسیاری از موارد، دائمی نیست. ما تمام تلاش خود را میکنیم تا با تنظیم دقیق پروتکل درمانی و استفاده از جدیدترین روشها، عوارض جانبی را به حداقل برسانیم و از حافظه شما محافظت کنیم.