اضطراب و افسردگی را میتوان دو نوع از شایعترین اختلالات روانی دانست؛ تحقیقات جهانی نشان دادهاند که حدود ۲۸۴ میلیون نفر از اضطراب و ۲۶۴ میلیون نفر از افسردگی رنج میبرند. تفاوت افسردگی و اضطراب اغلب در نوع علائم مشخص میشود؛ برای مثال، افسردگی با ناامیدی و بیانگیزگی همراه است، در حالی که اضطراب بیشتر با نگرانی و ترس شناخته میشود. همین شباهتها و تفاوتها باعث میشود تشخیص دقیق سخت باشد، و همینجاست که مراجعه به پزشک اهمیت پیدا میکند. در نهایت، انتخاب روش مناسب برای درمان اضطراب و افسردگی به شناخت دقیق فرق اضطراب و افسردگی بستگی دارد.
با وجود شباهتهای زیاد بین اضطراب و افسردگی، نشانههای رفتاری آنها همیشه یکسان نیست. برخی افراد دچار افسردگی انرژی خود را از دست میدهند، در حالی که بیماران مبتلا به اضطراب اغلب دچار بیقراری و افکار مزاحم میشوند. گاهی اوقات علائم استرس عصبی نیز با این اختلالات همپوشانی پیدا میکند و همین موضوع باعث میشود که تشخیص دقیق نیازمند بررسی عمیقتری توسط پزشک باشد.
تفاوت افسردگی و اضطراب، میتواند در روند درمان این بیماریها نیز تاثیرگذار باشد. برای مثال، درمان دارویی برای هر یک از آنها، با دیگری متفاوت است. در نظر داشته باشید که فرد مبتلا به افسردگی، ممکن است به اضطراب نیز مبتلا شود و برعکس. بنابراین، درمان این گونه بیماران باید به گونهای برنامهریزی شود که هر دو اختلال، به صورت همزمان، رو به بهبود بروند.
به نقل از انجمن روانپزشکی آمریکا:
اضطراب و افسردگی اغلب همزمان بروز میکنند و تشخیص افتراقی آنها اهمیت زیادی در انتخاب روش درمانی دارد. حدود ۶۰ درصد بیماران مبتلا به افسردگی، علائم اضطرابی نیز نشان میدهند.
علائم اضطراب و افسردگی چیست؟
مهمترین اقدام برای درک تفاوت افسردگی و اضطراب، توجه به نوع علائم آنها است. هر چند بیقراری و احساس نگرانی، برای هر دو اختلال روانی به وجود میآیند؛ اما سایر علائم آنها با یکدیگر تفاوت دارند. از مهمترین علائم افسردگی میتوان موارد زیر را بیان کرد:
- غمگینی، ناامیدی و اضطراب
- احساس ضعف و کمبود انرژی
- مشکل در تفکر و تمرکز
- به هم خوردن تنظیم خواب
- کمتر یا بیشتر از حالت عادی غذا خوردن
- نداشتن تمایل برای انجام کارهای مورد علاقه
فردی که چندین نشانه از علائم افسردگی را حداقل به مدت دو هفته (پیوسته) داشته باشد، به بیماری افسردگی دچار است. شدت افسردگی به شدت علائم آن بستگی دارد. تشخیص این موضوع نیز بنا بر نظر پزشک متخصص اعصاب و روان، انجام میگیرد.
دقت کنید که افسردگی میتواند در اثر اختلال عملکرد تیروئید، به وجود آید. به همین دلیل، پزشک متخصص، ممکن است انجام آزمایش تیروئید را به شما توصیه کند. این مساله را میتوان به تفاوت افسردگی و اضطراب مربوط دانست. به این معنا که با رفع مشکل تیروئید، افسردگی رو به بهبود میرود؛ اما استرس و اضطراب معمولا دلایل روانی دارد نه جسمانی.Anxiety vs. Depression: What’s the Difference?
علائم اضطراب کدامند؟
احساس نگرانی و ترس، برای هر فرد در هر برههای از زندگی، میتواند به وجود آید؛ بروز این حالت، به طور خاص، برای شرایط خطرناک یا استرسزا، کاملا طبیعی است. اما اگر ترس و نگرانی برای مدت طولانی دوام داشته باشد، یا بیش از حد شود، میتواند نشان دهنده یک اختلال اضطرابی باشد. از مهمترین علائم استرس و اضطراب، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس نگرانی بیش از حد
- تعریق شدید و لرزش بدن
- از دست دادن کنترل
- احساس بیقراری
علائم استرس و اضطراب به نوع اختلال اضطرابی نیز بستگی دارند. اضطراب اجتماعی، فوبیا یا ترس شدید از چیزها، اختلال هراس و اختلال وسواس فکری، از مهمترین اختلالات اضطرابی هستند. استرس پس از سانحه (PTSD) نیز در ابتدا یکی از اختلالات اضطرابی به حساب میآمد؛ اما امروزه، آن را به عنوان یک اختلال جداگانه مورد مطالعه قرار میدهند.
تفاوت افسردگی و اضطراب از نظر نوع و شدت علائم
تفاوت افسردگی و اضطراب، با توجه به علائم آنها، قابل درک و توجیه است. یک شخص افسرده، احساس غم مداوم و اندوه شدید دارد. چنین بیماری، انرژی کافی نداشته و به شدت ضعیف است. با تشدید علائم بیماری افسردگی، فرد تمایل خود را برای انجام انواع فعالیتهای مورد علاقه خود، از دست میدهد. گاهی افکار مرگ در ذهن فرد افسرده، چنان پررنگ میشود، که او در صدد آسیب زدن به خود بر میآید. همچنین، بیقراری و نگرانی نیز میتواند از نشانههای افسردگی باشد. همین مساله، درک تفاوت افسردگی و اضطراب را کمی دشوار کرده و تشخیص آن را با چالش مواجه میسازد.
اما در افراد مبتلا به استرس و اضطراب، احساس ترس و نگرانی غیرقابل کنترل، بارزترین نشانه به حساب میآید. اضطراب در افراد مضطرب، به صورت مقطعی یا دائمی ظاهر میشود. بسته به فعالیتهای روزمره، مانند قرار گرفتن در محیطهای اجتماعی یا ملاقات با افراد جدید، شدت اضطراب میتواند متفاوت باشد.
یک پزشک متخصص اعصاب و روان، با آگاهی و دانش خود درباره تفاوت افسردگی و اضطراب، میتواند آن دو را تشخیص دهد. با این حال، در برخی بیماران، افسردگی و اضطراب به صورت همزمان ظاهر میشوند. وجود این اختلالات به صورت همزمان، علائم هر دو بیماری را شدیدتر کرده و درمان این اختلالات را دشوارتر میکند.
تفاوت افسردگی و اضطراب از نظر تشخیص
گاهی به هر دلیلی، با علائم غیر طبیعی مانند ترس، هراس، نگرانی شدید یا اندوه بیش از حد، روبرو هستید؛ در این شرایط حتما با یک متخصص اعصاب و روان صحبت کنید. ممکن است این علائم، به یکی از اختلالات استرس یا اضطراب مربوط باشد. تفاوت افسردگی و اضطراب را تنها پزشک میتواند تشخیص دهد.
تنها پاسخ به سوالات پزشک متخصص اعصاب و روان و انجام تستهای ارزیابی، میتواند به تشخیص افسردگی و اضطراب، کمک کند. در واقع، پزشک متخصص، با آگاهی کامل درباره تفاوت افسردگی و اضطراب، ویژگیهای شخصیتی و رفتاری شما را مورد بررسی قرار میدهد. در نهایت، علائم و پاسخهای شما را تحلیل کرده و نتیجه قطعی را اعلام میکند. ممکن است برای تشخیص افسردگی و اضطراب، لازم باشد یک بازه زمانی تحت نظارت پزشک بمانید.
تفاوت اضطراب و افسردگی از نظر علت بیماری
یکی از جنبههای تفاوت افسردگی و اضطراب، در تشخیص علت آنها این است. رفع برخی مشکلات جسمی، میتواند به بهبود افسردگی کمک کند. برای مثال، درمان اختلالات تیروئید، علائم بیمار افسرده را بهتر میکند. اما در حالت کلی، هیچ آزمایش خون یا تست پزشکی، نمیتواند ابتلا به اضطراب و افسردگی را مشخص کند.
تفاوت افسردگی و اضطراب از نظر تعداد و زمان تشخیص علائم نیز محسوس است. به این معنا که فرد افسرده باید حداقل 5 مورد از علائم افسردگی را، به مدت دو هفته و به صورت مداوم، نشان دهد. اما برای بیماران مبتلا به استرس و اضطراب، ۳ نشانه اضطراب باید در اکثر روزها، به مدت ۶ ماه، وجود داشته باشد.
تفاوت اضطراب و افسردگی؛ درمان استرس و افسردگی
تفاوت افسردگی و اضطراب، باعث شده تا روشهای درمانی مورد استفاده برای آنها، با یکدیگر تفاوت داشته باشند. البته بیمارانی که به صورت همزمان، افسردگی و اضطراب را تجربه میکنند، وضعیت پیچیدهتری دارند. به طوری که تشخیص و درمان اختلال در این بیماران، دشوارتر خواهد بود. بنابراین، لازم است هر گونه علائم رفتاری و روانی را که در خود مشاهده کردید، حتما به پزشک معالج خود اطلاع دهید.
اصلیترین روشهایی که برای درمان اختلالات روانی اضطراب و افسردگی به کار میروند، شامل گفتار درمانی، دارو درمانی یا ترکیبی از این دو است. با این حال، تفاوت افسردگی و اضطراب از نظر درمان، بیشتر در درمان دارویی آنها مشخص میشود. در ادامه روشهایی را که برای درمان اضطراب و درمان افسردگی به کار میروند، توضیح میدهیم.Depression vs. Anxiety: Which One Do I Have?
مشاوره یا گفتار درمانی
با توجه به تفاوت اضطراب و افسردگی، لازم است درمانگر از یک برنامه کامل، برای بررسی هر دو اختلال یا یکی از آنها کمک بگیرد. از مهمترین روشهای مشاوره و روان درمانی، که برای بهبود علائم اضطراب و افسردگی، به کار میروند، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- درمان شناختی رفتاری (CBT)؛ این روش درمانی، به بیمار کمک میکند تا افکار منفی خود را اصلاح نماید. همچنین، در طول درمان، شخص میآموزد که چگونه رفتارها و افکار مثبت را جایگزین احساسات منفی خود کند.
- درمان بین فردی؛ پزشکان اعصاب و روان، برای بهبود ارتباط فرد با اجتماع، از درمان بین فردی کمک میگیرند.
- درمان حل مساله؛ یک فرد مضطرب یا افسرده باید مهارتهایی را بیاموزد، که بتواند علائم خود را مدیریت کند. با کمک درمان حل مساله، میتوان این مهارتها را به بیمار آموزش داد.
درمان افسردگی و اضطراب با دارو
برای اینکه درمان بیمار مبتلا به افسردگی، اضطراب یا هر دو، سریعتر بهبود پیدا کند، میتوان از درمان دارویی نیز کمک گرفت. معمولا در افرادی که علائم شدید اختلالات روانی اضطراب و افسردگی را نشان میدهند، یک برنامه درمانی تکمیلی، شامل مشاوره و دارو درمانی، توصیه میشود. پزشک متخصص بر اساس تفاوت افسردگی و اضطراب، داروهای مورد نیاز برای یک یا هر دو اختلال را تجویز میکند. مقدار دوز دارو نیز بر اساس علائم و شدت بیماری تعیین میگردد.
رایجترین داروهای ضد افسردگی
معمولا پزشک متخصص، یکی از داروهای ضد افسردگی را برای بهبود علائم اضطراب و افسردگی، تجویز میکند؛ SSRIها، SNRIها و داروهایی مانند بوپروپیون و میرتازاپین، از جمله این داروها هستند.
| دستهبندی | نام دارو |
|---|---|
| SSRIها | سیتالوپرام |
| اسیتالوپرام | |
| فلوکستین | |
| فلووکسامین | |
| پاروکستین | |
| سرترالین | |
| ویلازودون | |
| SNRIها | دسوونلافاکسین |
| دولوکستین | |
| لوومیلناسیپران | |
| ونلافاکسین | |
| بوپروپیونها | Wellbutrin |
| Wellbutrin SR | |
| Wellbutrin XL | |
| آپلنزین | |
| سایر | میرتازاپین |
زمانی پزشک متخصص میتواند بهترین داروها را برای فرد تجویز کند، که از تمامی علائم و نشانههای بیمار مطلع باشد. در این صورت، بر اساس شدت علائم و نوع آنها، داروهایی را تجویز میکند تا بتواند احساس بهتری در بیمار ایجاد نمایند. در نظر داشته باشید که در حین درمان افسردگی و اضطراب، حتما باید درباره مصرف سایر مکملهای گیاهی و دارویی، با پزشک خود مشورت کنید. چون ممکن است بین داروهای پزشکی و مکمل، اختلال ایجاد گردد.
نکته دیگر اینکه، درمان دارویی چند هفته تا چند ماه بعد از شروع درمان، نتایج خود را نشان میدهد. حتی گاهی پزشک باید چندین دارو را بر روی بیمار امتحان کند، تا به نتایج رضایت بخشی برسد. به این ترتیب، صبور باشید و بر اساس دستور پزشک خود، درمان را ادامه دهید.
تفاوت افسردگی و اضطراب در درمان با آر تی ام اس
یکی از بهترین روشهای درمانی، که برای بهبود علائم افسردگی و اضطراب به کار میرود، استفاده از دستگاه آر تی ام اس است. این روش درمانی، از طریق تحریک مغناطیسی مغز، عملکرد نورونهای مغزی را تحت تاثیر قرار میدهد. در نتیجه، شدت علائم کاهش پیدا کرده و بیمار سریعتر از حالت عادی، درمان میشود.
تفاوت افسردگی و اضطراب باعث میشود تا روند تحریک مغزی، کمی متفاوت باشد. به این معنا که محل اعمال پالسهای مغناطیسی برای بیماران افسرده و مضطرب، متفاوت هستند. محل دقیق اعمال پالسهای مغناطیسی، از طریق نقشه مغزی و نوار مغز تعیین میگردد. در حالت کلی، درمان اضطراب با rTMS و درمان افسردگی با تحریک فراجمجمهای مغز، بهترین و موثرترین روش درمان به حساب میآیند. کلینیک زیما درمان بهترین مرکز برای دریافت خدمات مربوط به rTMS است.
راههای جلوگیری از استرس و افسردگی
تا این جا تفاوت افسردگی و اضطراب، از نظر تشخیص و روشهای درمان را بررسی کردیم. حال میخواهیم بدانیم که چگونه میتوان از استرس و افسردگی جلوگیری کرد؟ اصلا آیا پیشگیری از استرس و افسردگی امکانپذیر است؟ در پاسخ باید گفت که رعایت برخی مراقبتها، چه برای بیماران مبتلا به افسردگی و اضطراب و چه برای اشخاص سالم، مفید است.
در واقع، افراد میتوانند با رعایت این گونه مراقبتها، از تشدید علائم یا به وجود آمدن اختلالات اضطراب و افسردگی، جلوگیری کنند. در ادامه به برخی از این مراقبتها اشاره میکنیم.
یک برنامه خواب منظم داشته باشید
افرادی که خواب ناکافی دارند، اضطراب و افسردگی را بیشتر از دیگران تجربه میکنند. البته، خواب بیش از حد نیز خلق و خوی بیماران یا حتی افراد سالم را تحت تاثیر قرار میدهد. برای داشتن برنامه خواب خوب، لازم است بین ۷ تا ۹ ساعت در شبانه روز بخوابید.
برنامهریزی روزانه داشته باشید
داشتن یک برنامه روزانه منظم، به شما احساس قدرت میدهد. این مساله کمک میکند، تا کنترل کارهای روزمره را در دست گرفته و احساس اضطراب و افسردگی، کاهش یابد. رعایت برخی نکات دیگر، میتواند به بهبود برنامه روزانه شما کمک کند. برای مثال، در یک ساعت مشخص به رختخواب بروید و از خواب بیدار شوید. یا اینکه دستگاههای الکترونیکی خود را از یک ساعت قبل از خواب خاموش کنید.
ورزش کردن روزانه
انجام ورزش یکی از سادهترین راههایی است، که استرس و افسردگی را بهبود میبخشد. ورزش منظم را میتوانید با پیادهروی در اطراف منزل شروع کنید. معمولا 2.5 ساعت پیادهروی در طول هفته، برای رفع علائم افسردگی و اضطراب مناسب است. این نکته را در نظر داشته باشید که ورزش کردن در خارج از منزل، بیشتر از ورزش کردن در خانه، بر روحیه شما تاثیرگذار است. همچنین، فعالیت بدنی و ورزش منظم، هورمونهای شادی را در بدن افزایش داده و خلق و خوی شما را بهتر میکند.
استراحت کافی داشته باشید
تفاوت افسردگی و اضطراب، قابل درک است؛ اما در هر حال، هر دوی آنها اختلال روانی هستند. همان طور که برای درمان بیماریهای جسمانی، مانند آنفولانزا به استراحت نیاز دارید، لازم است برای بهبود اختلالات روانی خود نیز، مدت زمانی را به استراحت بپردازید.
در همین حین میتوانید به جای فکر کردن به کارهای انجام نشده، به دنبال انجام کارهای مورد علاقه خود باشید. این کار احساس آرامش را در شما تقویت کرده، و حس استرس و اضطراب را از بین میبرد. مشاهده یک فیلم، خواندن کتاب مورد علاقه، بازی کردن با حیوان خانگی، گوش دادن به موسیقی و پخت و پز، از جمله کارهای سرگرمکننده هستند.
تکنیکهای تمدد اعصاب
انجام برخی تمرینات و مراقبتهای ذهنی، به شما کمک میکند تا ذهن آرامی داشته باشید. برخی از مهمترین تکنیکهای آرامسازی ذهن شامل موارد زیر هستند:
- تمرینات تنفسی
- یوگا
- مراقبه
- ماساژ درمانی
- تصورات ذهنی هدایت شده
درمان افسردگی و اضطراب در کلینیک زیما درمان
برای درمان افسردگی، اضطراب، یا هر دو اختلال، باید زیر نظر بهترین پزشک متخصص اعصاب و روان باشید. هر چه تجربه و دانش پزشک در این زمینه بیشتر باشد، دقت او در درک تفاوت افسردگی و اضطراب بیشتر است؛ به این ترتیب، بهترین روش درمانی را نیز برای بیمار انتخاب میکند. تیم تخصصی کلینیک زیما درمان، بر اساس تفاوت اضطراب و افسردگی، بهترین برنامه درمانی را برای شما در نظر میگیرند.
به نقل از ژورنال لنست روانپزشکی:
درمان ترکیبی شامل رواندرمانی و دارودرمانی، مؤثرترین رویکرد در مدیریت اختلالات اضطراب و افسردگی است. مطالعات بالینی نشان دادهاند که استفاده همزمان از این دو روش، تا ۷۰ درصد بهبود در بیماران ایجاد میکند.
در کلینیک زیما درمان، استفاده از دستگاه rTMS به عنوان یکی از روشهای نوین در درمان اضطراب و افسردگی به کار میرود. بسیاری از بیماران معتقدند که این روش توانسته کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد. فرق اضطراب و افسردگی در نوع بروز علائم مشخص میشود و برای هر کدام، روش درمان متفاوتی نیاز است. از همین رو، تفاوت افسردگی و اضطراب یک نکته کلیدی در انتخاب مسیر درمان محسوب میشود. توجه داشته باشید که نشانه های استرس نیز میتوانند شبیه به علائم این اختلالات باشند؛ بنابراین برای تشخیص و درمان مؤثر، مراجعه به پزشک متخصص ضروری است.
