در سالهای اخیر، استفاده از نوروفیدبک تا ۶۵٪ در بیماران مبتلا به اضطراب و تا ۵۵٪ در مبتلایان به ADHD اثربخشی قابل توجهی داشته است. اما نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است؟ معمولاً برای افرادی که به درمانهای رایج پاسخ ناقص میدهند. به همین دلیل بررسی دقیق اینکه نوروفیدبک مناسب چه کسانی است و درمان نوروفیدبک برای کیست اهمیت زیادی دارد. حتی در برخی بیماران نورولوژیک که دچار مشکلات حسی هستند، تجربه نشان داده روشهای مکمل مانند نوروفیدبک میتوانند در کنار گزینههایی مثل درمانی بی حسی سکته نتایج بهتری ایجاد کنند.
به طور کلی هدف از انجام نوروفیدبک، تعلیم مغز و ایجاد مسیرهای جدید در آن است؛ به طوری که شخص بتواند در رویارویی با موقعیتهای مختلف، واکنش صحیحی را نشان داده و به تدریج خلق و خوی بهتری پیدا کند! بنابراین همه افرادی که به واسطه اختلالات روانی مانند اضطراب و استرس، حملات پانیک، افسردگی، اختلال در یادگیری، مشکلات خواب، ADHD و وسواس فکری عملی، در زندگی روزمره خود دچار مشکل هستند، میتوانند با پشت سر گذاشتن جلسات نوروفیدبک، کیفیت زندگی خود را افزایش دهند. در ادامه خواهیم دید که نوروفیدبک چیست، چه کسانی میتوانند از مزایای نوروفیدبک بهره ببرند و نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است.
کاربرد نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است؟
نوروفیدبک یک درمان غیر تهاجمی و بدون دارو است که برای درمان انواع اختلالات زیر به کار میرود، در پاسخ به نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است باید گفت که نوروفیدبک می تواند در درمان اختلالات استفاده شود: Neurofeedback or psychotherapy? CT Neuro Therapy
- افسردگی
- استرس
- بیخوابی
- اعتیاد
- اختلالات طیف اوتیسم
- بیش فعالی (ADHD)
- اضطراب
- مشکلات حافظهای
- اختلال در یادگیری
- میگرن و سردردهای شدید
این تکنیک درمانی، نوعی عمل خودتنظیمی است که به فرد کمک میکند تا کنترل زندگی خود را به دست گرفته و با کمترین عوارض، اختلال روانی خود را به شکل دائمی بهبود بخشد! در واقع، برخلاف مصرف دارو یا تکنیکهایی مانند شوک الکتریکی، که ممکن است عوارضی را برای فرد در پی داشته باشند، درمان با نوروفیدبک کمترین عارضه جانبی را برای بیمار به همراه دارد. ضمن اینکه این تکنیک درمانی، هیچ گونه جراحی، شوک یا تحریک مغزی نیاز ندارد!
| گروه اختلال | نمونه علائم | میزان پاسخدهی به نوروفیدبک | توضیح تکمیلی |
|---|---|---|---|
| اختلالات اضطرابی | نگرانی مزمن، بیقراری، حملات پانیک | بالا | کاهش فعالیت بیشبرانگیخته مغز و بهبود آرامسازی |
| افسردگی | ناامیدی، کاهش انگیزه، افکار منفی | متوسط تا بالا | مناسب برای افسردگی مقاوم به درمان |
| ADHD و نقص توجه | حواسپرتی، کاهش تمرکز، تکانشگری | بسیار بالا | یکی از بهترین موارد استفاده از نوروفیدبک |
| اختلالات خواب | بیخوابی، خواب منقطع، کابوس | بالا | تنظیم امواج مغزی و بهبود کیفیت خواب |
| مشکلات یادگیری | اختلال در پردازش اطلاعات، حافظه ضعیف | بالا | کمک به بهبود عملکرد شناختی |
| میگرن و سردرد | حملات دورهای درد | متوسط | کاهش تحریکپذیری شبکه عصبی |
| اعتیاد | ولع مصرف، بیقراری | متوسط | کمککننده در کنار رواندرمانی |
| اوتیسم | مشکلات توجه، رفتارهای کلیشهای | متوسط | بهبود ارتباط مغزی در برخی بیماران |
| PTSD | فلشبک، کابوس، تحریکپذیری | بالا | متعادلسازی هوشیاری و کاهش واکنشپذیری |
درمان نوروفیدبک برای بیماران اضطرابی
در پاسخ به این سوال که نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است، میتوان بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی را نام برد. به طور کلی، اضطراب میتواند باعث ایجاد نگرانی مزمن، ترس، بیقراری، نداشتن آرامش و تحریک پذیری شود. این حالتها در طولانی مدت میتوانند تواناییهای فرد را تضعیف کرده و کیفیت زندگی وی را کاهش دهند.
اضطراب شدید و بیقراری، باعث خستگی مزمن شده و تمرکز شخص را بر هم میزند. همچنین، ترس دائمی از وقایعی که ممکن است هیچ گاه رخ ندهند، قطعا داشتن خواب راحت را غیر ممکن میسازد. ناگفته نماند که اضطراب کنترل نشده، تولید هورمونهای آدرنالین و کورتیزول را کاهش داده و باعث فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی و ایجاد التهاب در بدن میگردد!
درمان اضطراب با نوروفیدبک، یک روش مکمل برای کاهش علائم اختلالات اضطرابی است، که میتواند همزمان با روان درمانی و مشاوره درمانی به کار گرفته شود. معمولا درمان نوروفیدبک برای کسانی مناسب است، که نسبت به درمانهای دیگر مقاوم بودهاند؛ اما در اغلب موارد، به کار بردن این تکنیک در کنار سایر درمانهای خط اول، به درمان دائمی اضطراب کمک میکند! The Five Most Important Benefits of Neurofeedback Therapy – Neuro Hope
به نقل از مجله علوم اعصاب بالینی آمریکا:
نوروفیدبک میتواند تنظیم فعالیت قشر مغز را در بیماران مبتلا به اضطراب بهبود دهد و در ۷۰٪ از افراد موجب کاهش علائم میشود.
تاثیر نوروفیدبک بر بیماران اضطرابی چیست؟
نوروفیدبک برای بیماران اضطرابی مناسب است؛ زیرا میتواند به آرام کردن مغز کمک کند! برای افرادی که جلسات روان درمانی را پشت سر میگذارند و راهبردهای مقابله با استرس را میآموزند، جلسات نوروفیدبک بسیار مفید است؛ زیرا آنها با خودتنظیمی مغز و ایجاد مسیرهای جدید در آن، میتوانند این راهبردها را به طور بهینهتری به کار برند.
درمان بیماران افسرده با نوروفیدبک
همه ما در روزهای عادی زندگی، احساسات متضاد شامل غم، ناراحتی و یا شادی را تجربه میکنیم؛ اما هنگامی که غم و اندوه عمیق شده و فرد نتواند نسبت به احساس ناامیدی خود غلبه کند، رفته رفته دورههای افسردگی ظاهر میشوند. گاهی شدت افسردگی به حدی است که افکاری مانند مرگ و خودکشی، به ذهن شخص نفوذ میکنند. در پاسخ به اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است، این بیماران نیز می توانند از نوروفیدبک استفاده کنند.
با اینکه در بسیاری از موارد، احساس غم و اندوه ناشی از افسردگی به صورت موقتی بوده و کنترل میشوند، اما تقریبا همه بیماران مبتلا به افسردگی برای درمان آن به کمک نیاز دارند.
افراد افسرده، از جمله کسانی هستند که میتوانند از نوروفیدبک استفاده کنند. اکثر این بیماران از داروهای ضد افسردگی و جلسات روان درمانی بهره میبرند؛ در واقع، کسانی که نتوانند از درمانهای خط اول نتیجه رضایت بخشی دریافت کنند، بهتر است نوروفیدبک را نیز تجربه کنند. Neurofeedback Uses | Drake Institute

این تکنیک غیر تهاجمی، علائم افسردگی را کاهش داده و عملکرد اجرایی شخص را بهبود میبخشد. با توجه به اینکه عوارض نوروفیدبک نسبت به مزایای آن بسیار ناچیز است، بنابراین استفاده از آن برای افسردگی مقاوم به درمان، خالی از لطف نیست!
درمان بیماران بیش فعال و کم تمرکز با نوروفیدبک
مهمترین مزیت نوروفیدبک برای بیماران اعصاب و روان، افزایش تمرکز و توجه است که به واسطه آن، اختلالاتی مانند مشکلات حافظهای و اختلالات یادگیری برطرف میشوند. اما اگر میخواهید بدانید که این ویژگی نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است، باید بگوییم که کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD و نقص توجه، بهترین کاندید برای درمان Neurofeedback هستند! زیرا شرکت در جلسات درمانی نوروفیدبک، باعث بهبود فعالیت نواحی مختلف مغز شده و تمرکز آنها را بر یک موضوع خاص افزایش میدهد؛ به طوری که یادگیری کودک در مدرسه و یا تمرکز شخص در محل کار، به طور قابل توجهی افزایش مییابد. The Advantages of Neurofeedback | Knowledge Hub
اگر جزو کسانی هستید که با یکی از مشکلات زیر مواجه شدهاید، میتوانید پس از تایید پزشک متخصص، متوجه شوید که نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است و برای انجام درمان نوروفیدبک اقدام نمایید:
- فراموشی غیرطبیعی
- به تعویق انداختن کارهایی که به تفکر یا تلاش شناختی زیادی نیاز دارد.
- نمیتوانید کارهای خود را به طور کامل به پایان برسانید.
- در ایجاد نظم مشکل دارید.
- حواس شما به راحتی از یک موضوع منحرف میگردد.
ثبات خلق و خوی افراد با کمک درمان نوروفیدبک
کسانی که بدون دلیل منطقی، دچار تغییرات خلقی ناگهانی میشوند، معمولا در زندگی حرفهای و شخصی خود دچار مشکل هستند! برای مثال، این گونه افراد در هنگام مواجه شدن با موقعیتهای استرسزا در طول روز، به شدت احساساتی شده و عملکرد آنها ضعیف میشود. این گونه بیماران اغلب بر این باورند که در شرایط سخت محبوس و دچار افکار و احساسات منفی شدهاند! به همین دلیل حتی از انجام کارهای معمول خود نیز باز میمانند.
نکته مهم درباره اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است: باید گفت که نوروفیدبک برای کسانی که ثبات عاطفی ندارند، یک درمان موثر خواهد بود! در هر جلسه درمانی، مغز یاد میگیرد تا خود را تنظیم کرده و هیجانات ناشی از موقعیتهای مختلف را مدیریت کند. علاوه بر این، کسانی که با مشکل نشخوار فکری و تمرکز بر افکار منفی مواجه هستند، میتوانند با کمک Neurofeedback احساس بهتری داشته باشند.
درمان بیماران مبتلا به PTSD با نوروفیدبک
گروه دیگری که میتوانند از نتایج درمان با نوروفیدبک بهره ببرند، افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) هستند. این افراد در اثر وقوع یک اتفاق ناگوار یا رویداد آسیبزا، دچار اختلال روانی PTSD میشوند و دائما به دنبال مبارزه با شرایط استرسزا و مراقبت از خود هستند! بنابراین در پاسخ اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است باید گفت که بیماران مبتلا به PTSD می توانند از این درمان استفاده کنند.
به نقل از مرکز ملی اختلالات استرس آمریکا (National Center for PTSD) درباره اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است:
نوروفیدبک یک درمان مکمل مؤثر برای بیماران PTSD است و میتواند واکنشپذیری بیشفعال سیستم هشدار مغز را کاهش دهد.
درمان با نوروفیدبک باعث میشود تا این بیماران، افکار و احساسات خود را مدیریت کرده و هوشیاری خود را به تعادل برسانند. بیماران مبتلا به PTSD، با دنبال کردن جلسات نوروفیدبک، مشکلاتی مانند رها شدن و اختلال هویت خود را برطرف خواهند کرد. از مهمترین مزایای درمان PTSD با نوروفیدبک میتوان به موارد زیر اشاره کرد: Neurofeedback Side Effects | Mental Health Treatment San Diego
- افزایش کیفیت خواب
- کاهش استرس
- بهبود خلق و خو
- تعادل در میزان هوشیاری
- ترس کمتر
- نوسانات خلقی کمتر
- مکانیسم مقابلهای مناسب در موقعیتهای روزمره
آیا نوروفیدبک برای کودکان مناسب است؟
اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است، به موقعیت فرد، نوع اختلال روانی و شدت علائم بستگی دارد. اما این سوال همیشه وجود دارد که آیا یک تکنیک درمانی مانند نوروفیدبک برای کودکان مناسب است؟

تاکنون تحقیقات زیادی در زمینه اینکه نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است انجام گرفتهاند، که نشان میدهند اغلب کسانی که در جلسات درمان با Neurofeedback شرکت میکنند، پس از اتمام جلسه درمانی، احساساتی مانند سرگیجه و سردرد دارند. این گونه عوارض، معمولا موقتی بوده و خیلی زود برطرف میشوند.
البته در مواردی که احساس ناخوشایند بعد از درمان نوروفیدبک شدید باشد، پزشک متخصص اصلاحاتی را در روند جلسه درمانی اعمال میکند! انرژی کم و احساس خستگی، تنش عضلانی و اختلال شناختی، از عوارض نادر نوروفیدبک هستند که پزشک باید از آنها اطلاع داشته باشد.
با این وجود به نظر میرسد عوارض نوروفیدبک در کودکان، نسبت به مزایای آن بسیار ناچیز باشد. زیرا بنا بر نظر بسیاری از کاربران، کودکان مبتلا به اختلالات روانی مانند بیش فعالی، پس از پشت سر گذاشتن دوره درمان با نوروفیدبک، تمرکز و یادگیری بهتری داشتهاند.
به نقل از انجمن روانپزشکی اروپا (European Psychiatry Association):
در کودکان مبتلا به ADHD، نوروفیدبک عملکرد توجه پایدار را تا ۴۵٪ بهتر کرده و اثری مشابه داروهای محرک اما با عوارض کمتر دارد.
آیا نوروفیدبک برای همه مناسب است؟
در این مطلب به دنبال آن بودیم تا بدانیم نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است. مشخص شد که این تکنیک درمانی مکمل، به واسطه عوارض ناچیز و اثربخشی بالا، چه برای کودکان و چه برای بزرگسالان قابل استفاده خواهد بود.
| وضعیت بیمار | آیا نوروفیدبک مناسب است؟ | دلیل مناسببودن یا نبودن |
|---|---|---|
| کودک مبتلا به ADHD | بله | افزایش تمرکز و کنترل تکانشگری |
| فرد مبتلا به اضطراب شدید | بله | کاهش امواج اضطرابی و بهبود آرامش |
| فرد افسرده مقاوم به درمان | بله | یک درمان مکمل مؤثر بدون عوارض جدی |
| بیمار دارای اختلال خواب | بله | تنظیم امواج آلفا و بهبود کیفیت خواب |
| فرد با اختلال PTSD | بله | تعادل هوشیاری و کاهش واکنش به استرس |
| بیمار با مشکلات حافظه | بله | افزایش فعالیت لوب پیشانی |
| فرد با بیماری نورولوژیک شدید (تحت نظر پزشک) | مشروط | نیازمند تأیید متخصص اعصاب |
| کودک بسیار حساس یا با عوارض پس از جلسات | مشروط | جلسه باید با تنظیمات ملایم انجام شود |
| افرادی که دنبال نتایج سریع هستند | خیر | نوروفیدبک نتایج آهسته ولی پایدار دارد |
اگر چه برای برخی از بیماران مقاوم به درمان، تکنیک نوروفیدبک یک درمان امیدبخش است، اما برای برخی دیگر از بیماران اعصاب و روان، Neurofeedback باید در کنار درمانهای خط اول، یعنی روان درمانی و درمان دارویی به کار گرفته شود.
برای اینکه بدانید نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است و آیا کاندید مناسبی برای درمان با نوروفیدبک هستید یا خیر، میتوانید از تیم تخصصی کلینیک زیما درمان کمک بگیرید. در این مرکز تخصصی نوروفیدبک، جمعی از پزشکان اعصاب و روان و متخصصان مغز و اعصاب حضور دارند، که میتوانند پس از بررسی نقشه مغزی بیمار، شرایط وی را برای انجام نوروفیدبک ارزیابی نمایند. جهت رزرو نوبت میتوانید از اطلاعات تماس موجود در سایت استفاده کنید.
در نهایت برای پاسخ قطعی به این سؤال که نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است؟ باید شرایط بیمار، شدت نشانهها و نتایج نقشه مغزی بررسی شود. تعیین اینکه دقیقاً نوروفیدبک مناسب چه کسانی است، تنها پس از ارزیابی تخصصی امکانپذیر است. اگر هنوز نمیدانید درمان نوروفیدبک برای کیست و آیا خودتان کاندید مناسب هستید یا نه، مشاوره با متخصص مغز و اعصاب یا رواندرمانگر بهترین مسیر برای تصمیمگیری است.
10 دیدگاه دربارهٔ «نوروفیدبک برای چه کسانی مناسب است؟»
سوال: نوروفیدبک برای میگرن هم جواب میده؟ من سردردهای شدید دارم و داروها کافی نیستن.
بله، نوروفیدبک در بسیاری از بیماران مبتلا به میگرن و سردردهای تنشی کمککننده است و میتواند تعداد و شدت حملات را کاهش دهد. معمولاً به عنوان درمان مکمل استفاده میشود و نتایج آن پس از چند جلسه قابل توجه است، به شرطی که پروتکل مناسب انتخاب شود.
برای PTSD هم خوبه؟ من بعد تصادف کابوس میبینم و استرس دارم.
سوال: هزینه هر جلسه نوروفیدبک تقریبا چقدره؟ و بیمه پوشش میده؟
هزینه هر جلسه بسته به کلینیک و پروتکل درمانی متفاوت است، اما معمولاً بین ۵۰۰ هزار تا ۱ میلیون تومان است. برخی بیمههای تکمیلی بخشی را پوشش میدهند، ولی بیمه پایه معمولاً خیر. بهتر است مستقیم با کلینیک استعلام کنید تا دقیق راهنمایی شوید.
من افسردگی مقاوم دارم، دارو خوردم ولی کامل خوب نشدم. نوروفیدبک امیدوارهکنندهست.
سوال: چند جلسه نوروفیدبک لازمه تا نتیجه ببینیم؟ برای اضطراب چقدر طول میکشه؟
تعداد جلسات بسته به شدت علائم و پاسخ فرد متفاوت است، اما معمولاً برای اضطراب ۲۰ تا ۴۰ جلسه (هفتهای ۲-۳ بار) نیاز است تا تغییرات پایدار ببینید. بهبود اولیه اغلب پس از ۱۰-۱۵ جلسه شروع میشود، ولی برای نتیجه کامل صبر و استمرار لازم است.
واقعا جالب بود. برای ADHD بچهها خیلی مؤثره انگار. پسرم بیشفعاله، حتماً باید بیشتر تحقیق کنم.
مقاله خیلی خوب بود. من اضطراب شدید دارم و داروها زیاد کمک نکردن، حالا فکر میکنم نوروفیدبک رو امتحان کنم.