درمان میگرن با بوتاکس | آیا بوتاکس برای میگرن خوبه؟

همه ما بوتاکس را که همان سم بوتولینوم است، به‌عنوان راهی برای زیبایی می‌شناسیم، اما پژوهش‌ها نشان داده‌اند که درمان میگرن با بوتاکس هم امکان‌پذیر است. طبق گزارش FDA، بیش از ۵۰٪ بیماران مبتلا به میگرن مزمن پس از چند دوره تزریق، کاهش حملات را تجربه کرده‌اند. این موضوع باعث شده بسیاری بپرسند: آیا بوتاکس برای میگرن خوبه؟ در حقیقت، بررسی‌ها نشان داده‌اند ارتباط میان بوتاکس و میگرن از نظر علمی قابل توجه است.

استفاده از بوتاکس در درمان میگرن، از سال ۲۰۱۰ پیشنهاد شد، و در بزرگسالان مبتلا به میگرن مزمن، به کار رفت. در واقع، این نوع روش درمانی، باید برای افرادی به کار رود، که هم سابقه سردردهای میگرنی در بیشتر از نیمی از روزهای ماه را داشته باشند، و هم مدت زمان سردرد آن‌ها در هر بار، بیشتر از ۴ ساعت طول بکشد! به طور خاص، برای افرادی که سردردهای خوشه‌ای دارند، این درمان می‌تواند موثر باشد. در ادامه این مقاله، توضیحاتی درباره درمان میگرن با بوتاکس می‌دهیم؛ همچنین، نکاتی را درباره عوارض بوتاکس برای میگرن بیان خواهیم کرد.

بوتاکس چیست؟

نوع خاصی از باکتری، تحت عنوان کلستریدیوم بوتولینوم، وجود دارد که همراه با غذای فاسد، می‌تواند به معده وارد شود. این باکتری، توانایی تولید سمی مرگبار تحت عنوان بوتولیسم دارد، که اثرات غیر قابل جبرانی را بر سیگنال‌های اعصاب و ماهیچه‌های بدن می‌گذارد؛ به طوری که شخص پس از پخش شدن سم در داخل بدن، فلج شده و قدرت حرکتی خود را از دست می‌دهد! حال اگر قدرت این سم در آزمایشگاه کاهش پیدا کند، بوتاکس تولید می‌شود که یک نوروتوکسین به حساب می‌آید و کاملا ایمن خواهد بود و جزو جدیدترین داروی میگرن محسوب می شود.

بوتاکس، در ابتدا، برای صاف شدن چین و چروک‌های صورت به کار می‌رفت؛ زیرا این ماده، باعث شل شدن و فلجی ماهیچه‌ها خواهد شد. ناگفته نماند که اثرات درمانی بوتاکس، برای افرادی که از عوارض سکته مغزی مانند تیک و اسپاسم رنج می‌برند، بسیار کمک‌کننده خواهد بود.

استفاده از بوتاکس برای میگرن

با توجه به مزایای استفاده از بوتاکس، که در قسمت قبل توضیح دادیم، پزشکان به این نتیجه رسیدند که ممکن است استفاده از بوتاکس برای درمان میگرن و جلوگیری از سردردهای میگرنی شدید، مفید باشد. این نتیجه، اولین بار در بیمارانی مشاهده شد، که پس از تزریق بوتاکس برای چین و چروک صورت خود، متوجه کاهش سردردهای شدید میگرنی شدند! بر همین اساس نیز مطالعات بالینی برای بررسی اثر بوتاکس در درمان میگرن آغاز گردید.^{Botox Injections for Migraines: How It Treats Migraine Headaches (webmd.com)}

بوتاکس برای میگرن خوبه؟

پس از شروع مطالعه بر روی اثر بوتاکس برای میگرن، مشخص شد که بسیاری از بزرگسالانی که سردردهای مزمن میگرنی دارند، پس از تزریق بوتاکس، تعداد روزهای کمتری را با سردرد سپری می‌کنند. اثر بوتاکس در درمان میگرن و سردردهای این گونه بیماران، به گونه‌ای بود که آن‌ها توانستند تعداد روزهای بیشتری در ماه را به فعالیت‌های معمول خود بپردازند؛ بدون آن که هیچ گونه سردردی داشته باشند!

در این مطالعه بالینی، تقریبا نیمی از افرادی که دو بار تزریق بوتاکس برای درمان میگرن انجام داده بودند، اعلام کردند که مدت زمان سردرد آن‌ها، به نصف قبل کاهش پیدا کرده است. این در حالی بود که با افزایش تعداد دفعات تزریق بوتاکس به ۵ بار، حدود ۷۰ درصد از افراد، روزهای کمتری را به سردردهای شدید میگرنی دچار شدند؛ به گونه‌ای که بیش از نیمی از ماه را بدون سردرد طی کردند.

در کارآزمایی‌های بالینی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نشان داده شد که تزریق بوتاکس تعداد روزهای میگرنی را در بیماران مبتلا به میگرن مزمن به‌طور متوسط ۷ تا ۹ روز در ماه کاهش می‌دهد.

چرا درمان میگرن با بوتاکس مفید است؟

پزشکانی که در مطالعات بالینی مربوط به درمان میگرن با بوتاکس شرکت داشتند، بر این باورند که بوتاکس می‌تواند سردردهای میگرنی را درمان کند. به طور کلی، سیگنال‌های درد از طریق انتقال دهنده‌های عصبی، در مغز منتقل می‌شوند. هنگامی که بوتاکس تزریق می‌گردد، مسیر این انتقال دهنده‌ها که نوعی مواد شیمیایی (مانند هورمون‌ها) به حساب می‌آیند، عملا مسدود خواهد شد؛ در واقع، بوتاکس مانند یک سد، راه این انتقال دهنده‌ها را می‌بندد.^{Botulinum Toxin Injectables for Migraines | Johns Hopkins Medicine}

به این ترتیب، پیش از آنکه انتقال دهنده‌ها، بتوانند سیگنال‌های درد را به انتهای عصبی اطراف سر و گردن برسانند، متوقف خواهند شد. این مکانیسم، به بیماران مبتلا به میگرن کمک می‌کند، تا با وجود این بیماری احساس درد کمتری داشته، و بهتر از قبل، به فعالیت‌های معمول خود بپردازند.

مطالعه‌ای در ژورنال پزشکی نیوانگلند (NEJM) گزارش داد که تزریق بوتاکس در بیماران میگرنی منجر به کاهش چشمگیر شدت و تکرار حملات میگرن می‌شود، به‌ویژه در بیمارانی که به داروهای رایج پاسخ نداده‌اند.

چند بار تزریق بوتاکس برای درمان میگرن لازم است؟

لازم است هر ۱۲ هفته یک بار، برای تکرار تزریق بوتاکس اقدام کنید تا بتوانید از اثرات بوتاکس برای میگرن بهره ببرید. این تزریقات حتما باید تحت نظر پزشک متخصص انجام گیرند، تا بهترین نقاط از سر و گردن، برای تزریق بوتاکس انتخاب شوند. معمولا هر فرد، بعد از گذشت ۲ تا ۳ هفته، می‌تواند تاثیر اولین تزریق واکسن‌های بوتاکس را بر سردردهای مزمن خود، مشاهده کند.

در حالت کلی، هر فرد به حدود ۳۰ تا ۴۰ دوز ماده بوتاکس احتیاج دارد، که باید در هر دو طرف سر و گردن، به تعداد مساوی تزریق می‌گردند. با این حال، در برخی افراد، سردردهای میگرنی در یک نقطه بیشتر تکرار شده و شدیدتر هستند! در چنین مواردی، بنا بر تشخیص پزشک، تعداد بیشتری واکسن بوتاکس در این نواحی تزریق می‌گردند، تا احتمال بروز سردرد کاهش پیدا کند.

چه کسی واکسن بوتاکس برای درمان میگرن را تزریق می‌کند؟

برای آنکه بتوانید درمان میگرن با تزریق بوتاکس را انجام دهید، حتما باید از یک پزشک آموزش دیده کمک بگیرید تا از عوارض بعدی جلوگیری کنید. ضمن این که هر چه تجربه پزشک در زمینه تزریق بوتاکس برای درمان میگرن بیشتر باشد، احتمال خطا کمتر بوده و نقاط تزریق، دقیق‌تر انتخاب می‌شوند. دقت در انتخاب محل تزریق بوتاکس، می‌تواند احتمال اثربخشی آن را نیز افزایش دهد.

عوارض جانبی تزریق بوتاکس برای درمان میگرن

ممکن است در ساعات اولیه پس از تزریق بوتاکس برای میگرن، احساس سردرد و گردن درد داشته باشید؛ اما این درد موقتی بوده و پس از مدتی برطرف می‌شود. یکی از عوارض جانبی تزریق بوتاکس برای درمان میگرن، که در تعداد محدودی از بیماران دیده می‌شود، واکنش آلرژیک به بوتاکس است! معمولا این نوع واکنش‌ها، با نشانه‌هایی مانند تنگی نفس، ورم ساق پا و کهیر همراه است.

نکته دیگر اینکه، انتقال بوتاکس از یک نقطه بدن به نقاط دیگر، تقریبا غیر ممکن است. با این حال، این هشدار بر روی برچسب دارو ذکر شده است، که می‌تواند خطرناک باشد. در چنین مواردی، معمولا علائم زیر ظاهر می‌شوند:

• ضعف عضلانی
• مشکلات بینایی
• ناتوانی در کنترل مثانه
• مشکل در تنفس
• مشکل در صحبت کردن یا بلعیدن

سایر عوارض جانبی احتمالی (و البته نادر)، که ممکن است در اثر درمان میگرن با بوتاکس ظاهر شوند، عبارتند از:

1. سردرد یا علائم آنفولانزا
2. خشکی چشم یا آبریزش چشم
3. افتادگی یک پلک ابرو یا گوشه دهان
4. جاری شدن آب دهان

با مشاهده هر یک از این علائم پس از تزریق بوتاکس برای میگرن، حتما باید پزشک خود را در جریان بگذارید.

یکی از کلینیک‌هایی که می‌توانید برای جدیدترین درمان میگرن به آن مراجعه کنید، کلینیک زیما درمان است. پزشکان متخصص در این کلینیک، می‌توانند با بررسی شرایط شما، اقدامات لازم برای درمان سردردهای میگرنی را به شما آموزش دهند. درباره تاثیر بوتاکس در درمان میگرن نیز بهتر است با متخصصان زیما درمان مشورت نمایید.

نکته نهایی در ارتباط با بوتاکس و میگرن

استفاده از روش تزریق بوتاکس برای درمان میگرن، یکی از روش‌هایی است که تاکنون، به صورت بالینی مورد آزمایش قرار گرفته، و نتایج خوبی در پی داشته است. در واقع، با تزریق بوتاکس برای میگرن، امکان رسیدن سیگنال درد به پایانه‌های عصبی در سر و گردن از بین رفته، و شدت سر درد میگرنی، کمتر شده یا از بروز آن جلوگیری به عمل می‌آید.

در پایان باید گفت که هنوز همه پزشکان بر سر استفاده از بوتاکس برای میگرن توافق ندارند. با این حال، شواهد نشان می‌دهند که درمان میگرن با بوتاکس در بیماران مبتلا به میگرن مزمن نتایج مثبتی داشته است. بنابراین، اگر می‌پرسید آیا بوتاکس برای میگرن خوبه؟ پاسخ این است که برای برخی بیماران بله، اما نیاز به نظر تخصصی دارد. در نهایت، مطالعه رابطه بین بوتاکس و میگرن همچنان ادامه دارد.