درمان افسردگی با Chat GPT | درمان افسردگی با هوش مصنوعی ممکن است؟

آیا درمان افسردگی با Chat GPT واقعاً امکان‌پذیر است؟ پژوهش‌ها نشان می‌دهد حدود ۲۸٪ افراد مبتلا به افسردگی در آمریکا از ابزارهای دیجیتال برای حمایت روانی استفاده کرده‌اند و ۱ نفر از هر ۵ جوان ترجیح می‌دهد ابتدا با چت‌بات صحبت کند. در مطالعات جدید، درمان افسردگی با هوش مصنوعی در موارد خفیف تا متوسط توانسته پیشنهادهایی هم‌راستا با روان‌درمانی ارائه دهد. ارتباط بین افسردگی و چت جی پی تی بیشتر در قالب حمایت اولیه، تخلیه هیجانی و راهنمایی شناختی-رفتاری مطرح می‌شود، نه جایگزینی کامل درمانگر.

از نتایج یک تحقیق جدید مشخص شد که هوش مصنوعی و به طور خاص چت جی پی تی (Chat GPT)، می‌تواند به درمان افسردگی کمک کند؛ بدون آنکه خبری از تعصبات جنسیتی، اجتماعی یا اقتصادی باشد. آنچه از نتایج این تحقیق بر می‌آید آن است که Chat GPT می‌تواند در تنظیم یک برنامه درمانی برای بهبود بیماران افسرده، قوی ظاهر شود. همچنین، مشخص شد که هوش مصنوعی هیچ گونه تعصبات جنسیتی، اجتماعی و اقتصادی را در برنامه‌ریزی درمانی دخالت نمی‌دهد. این نتیجه به صراحت در نتایج این تحقیق ذکر شده است. 1 نفر از هر 5 نفر در بین جوانان، ترجیح می‌دهد در ابتدا با یک چت‌بات صحبت کند تا با روان‌درمانگر.^{Family Medicine and Community Health}

هدف نویسندگان در این تحقیق این بود که تجویز پزشکان را با برنامه درمانی توصیه شده توسط Chat GPT، مقایسه کنند. مبنای انجام این تحقیق، استفاده از اطلاعات چند تن از بیماران مبتلا به افسردگی بوده است. به این صورت که اطلاعات بیماران مبتلا به افسردگی، همراه با عکس نوشته به چت جی پی تی داده می‌شود. سپس هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا بهترین برنامه درمان افسردگی را برای آن بیمار ارائه دهد. حدود ۲۸٪ از افراد مبتلا به افسردگی در آمریکا گفته‌اند که از اپلیکیشن‌های هوش مصنوعی برای دریافت حمایت روانی استفاده کرده‌اند.

به نقل از مجله Nature Medicine:

مدل‌های زبانی بزرگ می‌توانند توصیه‌های سلامت روان ارائه دهند که در برخی موارد با دستورالعمل‌های بالینی هم‌راستا هستند، اما همچنان نیازمند نظارت انسانی می‌باشند.

تعداد نمونه‌های این آزمایش ۸ عکس نوشته بودند که هر کدام ویژگی‌های جنسیتی، اجتماعی و اقتصادی مختلفی داشتند. این نمونه‌ها از طریق دو نسخه مختلف Chat GPT مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که هر یک از این نسخه‌ها، برای درمان افسردگی خفیف، روش روان درمانی را توصیه می‌کنند. یکی از این نسخه‌ها، این برنامه درمانی را برای ۹۵ درصد بیماران و نسخه دیگر برای 97.5 درصد از موارد تجویز نمود. این در حالی بود که پزشکان، تنها برای 4.3 درصد از نمونه‌ها، استفاده از روان درمانی را در نظر گرفته بودند.

به قول دکتر جان تورِس، مدیر روان‌پزشکی دیجیتال، دانشکده پزشکی هاروارد:

هوش مصنوعی جایگزین درمانگران نمی‌شود، اما می‌تواند یک مکمل قدرتمند باشد – به‌ویژه برای افرادی که به خدمات سلامت روان دسترسی فوری ندارند.

همچنین چت جی پی تی سوء گیری مالی ندارد برای مثال در یک تحقیق میدانی مشخص شد با وجود تاییدیه FDA برای درمان افسردگی مقاوم به دارو برای درمان با دستگاه آر تی ام اس برخی روانشناسان با هدف تداوم مراجعه بیمار از معرفی دستگاه rTMS تاثیرات شگفت انگیز آن به بیماران امتناع می کنند.

مساله دیگر، نوع داروهای تجویز شده برای بیماران افسرده بود. از نظر هر دو نسخه Chat GPT، بهترین درمان دارویی برای افسردگی شدید، مصرف داروهای ضد افسردگی بود. اما آنچه پزشکان برای این بیماران در نظر داشتند، ترکیبی از داروهای ضدافسردگی با خواب آورها یا داروهای ضد اضطراب بود.

در زمان حاضر، نتایج مربوط به این تحقیق می‌توانند بسیار موثر واقع شوند. زیرا در زمان فراگیری کرونا تا سال ۲۰۲۱، آمارهای کی اف اف نشان می‌داد که حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان به افسردگی و اضطراب مبتلا هستند. شدت علائم اضطراب و افسردگی در بانوان، جوانان و افرادی که به هر نحوی شغل خود را از دست داده بودند، بیشتر بود. حتی در آمارهای جدید نیز مشخص شده که این روند، همچنان پابرجاست. به طوری که در سال ۲۰۲۳، حدود ۵۰ درصد از افراد در سنین ۱۸ تا ۲۴ سال، علائم افسردگی و اضطراب را نشان می‌دهند. آمار ابتلا به افسردگی در سال ۲۰۲۳، ۳۶ درصد از زنان و ۲۸ درصد از مردان را شامل می‌شود.

چگونه ChatGPT به درمان افسردگی کمک می‌کند؟

مدل ChatGPT با ارائه گفت‌وگوی همدلانه و در دسترس، می‌تواند به افراد مبتلا به افسردگی کمک کند تا احساسات خود را بیان کنند و حمایت عاطفی دریافت کنند.

این ابزار با گوش دادن فعال و ارائه پاسخ‌های مثبت، به کاهش احساس انزوا کمک کرده و به کاربران انگیزه می‌دهد تا به دنبال راهکارهای بهبود حال خود باشند.

نقش هوش مصنوعی در کاهش علائم افسردگی

هوش مصنوعی از طریق تحلیل الگوهای گفتاری و ارائه راهکارهای مبتنی بر روان‌درمانی، مانند تکنیک‌های شناختی-رفتاری و رنگ های موثر در کاهش افسردگی، می‌تواند علائم افسردگی را کاهش دهد. چت‌بات‌ها با دسترسی 24 ساعته، فضایی امن برای تخلیه احساسات فراهم می‌کنند، هرچند جایگزین درمان حرفه‌ای نیستند.

مزایا و معایب استفاده از چت‌بات‌ها در درمان افسردگی

مزایای چت‌بات‌ها شامل دسترسی آسان، ناشناس بودن و پاسخ‌گویی فوری است که برای افراد افسرده حمایت اولیه فراهم می‌کند. با این حال، معایبی مانند عدم درک عمیق عاطفی و ناتوانی در مدیریت بحران‌های شدید، استفاده از آن‌ها را به مکمل درمان حرفه‌ای محدود می‌کند.

تجربه کاربران از گفت‌وگو با ChatGPT در دوران افسردگی

کاربران گزارش داده‌اند که گفت‌وگو با ChatGPT به آن‌ها کمک کرده تا افکار خود را مرتب کنند و احساس شنیده شدن داشته باشند. برخی از کاهش موقت استرس و بهبود خلق‌وخو سخن گفته‌اند، اما تأکید دارند که برای درمان قطعی افسردگی، نیاز به مداخله انسانی است.

راه‌های استفاده از ChatGPT برای بهبود حال روحی

برای بهبود حال روحی، می‌توان از ChatGPT برای تمرین ذهن‌آگاهی، نوشتن افکار روزانه، یا دریافت جملات انگیزشی استفاده کرد. درخواست راهنمایی در مورد تمرینات تنفسی یا فعالیت‌های مثبت نیز می‌تواند به مدیریت استرس و تقویت روحیه کمک کند.

به نقل از مجله The Lancet Digital Health:

مداخلات دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند علائم افسردگی خفیف تا متوسط را کاهش دهند، به‌ویژه زمانی که به عنوان مکمل درمان سنتی استفاده شوند.

هر فرد مبتلا به افسردگی می‌تواند علائم خاص خود را نشان دهد. این مساله توسط مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC) نیز تایید می‌گردد. از رایج‌ترین علائم بیماران افسرده (در اکثر افراد)، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• احساس اضطراب و غم مداوم (یا در اکثر اوقات)
• خواب زیاد یا زود بیدار شدن
• تحریک پذیری
• تغییر در اشتها
• احساس سردرد
• مشکلات معده و گوارش که با درمان‌های معمول بهبود پیدا نمی‌کنند
• عدم تمایل به حضور در فعالیت‌هایی که قبلا به آن‌ها علاقه داشته‌اند
• به راحتی ناامید شدن
• مشکلات حافظه‌ای
• عدم تمرکز کافی
• نداشتن قدرت تصمیم‌گیری
• احساس خستگی
• داشتن احساس گناه و درماندگی
• حس بی‌ارزش بودن
• احتمال آسیب به خود
• خودکشی

بیش از ۱۵ درصد از افراد بزرگسال، ممکن است در هر مرحله از زندگی خود، علائم افسردگی را تجربه کنند. برای ایالات متحده آمریکا، آمار افسردگی در سال، حدود ۱۶ میلیون بزرگسال را شامل می‌شود. ابتلا به افسردگی برای هر کس می‌تواند به نحوی رخ دهد. اما وجود برخی فاکتورهای خطر، احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش می‌دهد. از مهم‌ترین عوامل خطر برای بیماری افسردگی، می‌توان موارد زیر را نام برد:

1. افرادی که سابقه خانوادگی افسردگی را دارند
2. کسانی که رویدادهای پراسترس یا آسیب‌زا را پشت سر گذاشته‌اند
3. مصرف مشروب و نوشیدنی‌های الکلی
4. استعمال مواد مخدر
5. ابتلا به بیماری‌های سخت و خاص مانند سکته مغزی، دردهای مزمن و سرطان

به این ترتیب، این تحقیق نشان داد که Chat GPT چگونه می‌تواند در ارزیابی‌های پزشکی مفید واقع شود. اما در هر حال، تحقیقات بیشتری لازم است تا بتوان عملکرد آن را در تشخیص افسردگی و درمان آن بهبود بخشید. نویسندگان بر این باورند که استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی، به افزایش کیفیت و بی‌طرفی خدمات سلامت روان، کمک می‌کند.

در نهایت، درمان افسردگی با Chat GPT را باید به‌عنوان یک ابزار مکمل در نظر گرفت، نه جایگزین قطعی درمان تخصصی. تجربه‌های بالینی نشان می‌دهد درمان افسردگی با هوش مصنوعی می‌تواند دسترسی سریع‌تر، هزینه کمتر و بی‌طرفی بیشتری فراهم کند، اما همچنان نیاز به نظارت حرفه‌ای وجود دارد. رابطه میان افسردگی و چت جی پی تی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که این فناوری در کنار روان‌درمانی سنتی و مداخلات پزشکی استفاده شود، نه به‌تنهایی.