علائم هشداردهنده افسردگی شدید؛ چه زمانی برای علایم افسردگی شدید به پزشک مراجعه کنیم؟

افسردگی شدید فقط احساس غم یا خستگی نیست، بلکه یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی در جهان است که طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۲۸۰ میلیون نفر را درگیر کرده است. علائم هشداردهنده افسردگی شدید شامل بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره، تغییر در خواب و اشتها، کاهش انرژی و افکار منفی مکرر است. تشخیص به‌موقع علائم افسردگی شدید و مراجعه به روان‌پزشک یا روان‌شناس متخصص، می‌تواند از تبدیل شدن آن به علایم افسردگی شدید و حاد و بروز رفتارهای پرخطر جلوگیری کند.

بر اساس پژوهش‌های بین‌المللی، افسردگی شدید یکی از سه اختلال روانی رایج در جهان است و حدود ۵٪ از جمعیت بزرگسالان به آن مبتلا هستند. در مراحل اولیه، فرد ممکن است کاهش انرژی، بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره یا تغییر در خواب و اشتها را تجربه کند. شناسایی زودهنگام این نشانه‌ها و اقدام برای درمان، نه‌تنها از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کند، بلکه کیفیت زندگی فرد را نیز به شکل قابل توجهی بهبود می‌دهد.

اگر این نشانه‌ها، برای بیش از دو هفته ادامه داشته باشند یا با کاهش توانایی فرد در انجام فعالیت‌های روزمره همراه شوند، نیاز به بررسی فوری توسط روان‌پزشک یا روان‌شناس وجود دارد. آگاهی از این علایم افسردگی شدید و اقدام به موقع، می‌تواند روند درمان را سریع‌تر و موثرتر کند.

افسردگی شدید چیست و چه تفاوتی با غم عادی دارد؟

افسردگی شدید، نوعی اختلال روانی است که باعث احساس غم عمیق، بی‌انگیزگی و ناامیدی مداوم می‌شود. برخلاف غم عادی که موقتی است و در نتیجه اتفاقات خاص به‌وجود می‌آید، افسردگی شدید بدون دلیل مشخص و برای مدت طولانی ادامه دارد و عملکرد فرد در زندگی روزمره را، مختل می‌کند. درمان این نوع افسردگی نیازمند روان‌درمانی، دارو و تغییر سبک زندگی مانند تغذیه سالم و مصرف غذای ضد افسردگی است.

تفاوت افسردگی شدید و خفیف چیست؟

برای درک بهتر شدت و نوع علائم، در جدول زیر تفاوت‌های اصلی بین افسردگی خفیف و افسردگی شدید را مشاهده می‌کنید.

شناخت این تفاوت‌ها به تشخیص دقیق‌تر و انتخاب روش درمانی مناسب کمک می‌کند.

علائم هشداردهنده کلیدی افسردگی شدید

افسردگی شدید تنها یک حالت روحی غم‌انگیز نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از نشانه‌های روانی، جسمی و رفتاری است که زندگی فرد را به طور جدی، تحت تاثیر قرار می‌دهد.

آگاهی از این علایم افسردگی شدید، می‌تواند به درمان افسردگی شدید کمک کند.

نشانه‌های روانی و هیجانی جدی

احساس بی‌ارزشی، ناامیدی، اضطراب شدید و ناتوانی در لذت بردن از زندگی از نشانه‌های بارز افسردگی شدید هستند. این علایم افسردگی شدید اغلب باعث کاهش تمرکز، افت شدید در انگیزه فرد و احساس پوچی می‌شوند. در بسیاری از موارد، فرد احساس می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند حالش را بهتر کند و حتی فعالیت‌های مورد علاقه گذشته نیز، دیگر برایش جذابیتی ندارند. این وضعیت، اگر درمان نشود، می‌تواند به انزوا و تشدید احساس افسردگی منجر شود.

نشانه‌های جسمی و تغییرات فیزیکی

افسردگی شدید می‌تواند باعث تغییر در اشتها، کاهش یا افزایش وزن، بی‌خوابی یا خواب بیش‌ازحد و احساس خستگی مداوم شود. این علائم جسمی، اغلب با اختلالات گوارشی و دردهای بی‌دلیل همراه‌اند. در برخی افراد، سیستم ایمنی نیز تضعیف می‌شود و احتمال ابتلا به بیماری‌های جسمی بیشتر می‌شود؛ همچنین فرد ممکن است احساس کند، انرژی یا توان انجام کوچک‌ترین کارها را ندارد؛ حتی اگر از نظر جسمی سالم باشد.

علائم رفتاری و تغییر در عملکرد روزمره

کاهش تمایل به برقراری ارتباط، کناره‌گیری از فعالیت‌های اجتماعی، افت عملکرد شغلی یا تحصیلی و بی‌توجهی به ظاهر شخصی از نشانه‌های رفتاری شایع، در افراد مبتلا به افسردگی شدید هستند. ممکن است فرد از تماس با خانواده یا دوستان خود، اجتناب کند و زمان زیادی را در تنهایی بگذراند. بی‌علاقگی به امور روزمره و بی‌انگیزگی برای ادامه فعالیت‌ها، از بارزترین نشانه‌هایی است که باید جدی گرفته شود.

علائم هشداردهنده خودکشی و آسیب به خود

افکار مکرر درباره مرگ، تمایل به خودآزاری یا صحبت درباره بی‌ارزشی زندگی از علائم بسیار خطرناک افسردگی شدید، محسوب می‌شوند و نیازمند مداخله فوری روان‌پزشکی هستند. در این مرحله، فرد ممکن است نشانه‌هایی از برنامه‌ریزی برای آسیب به خود نشان دهد، مانند خداحافظی غیرعادی با اطرافیان یا بخشیدن وسایل شخصی. شناسایی این علایم افسردگی شدید از طرف اطرافیان، می‌تواند در جلوگیری از فاجعه بسیار حیاتی باشد.

افکار مرگ یا خودکشی

در این حالت، فرد ممکن است مکررا به مرگ یا خودکشی فکر کند و احساس کند زندگی بی‌معنا است؛ این نشانه نیاز فوری به کمک روان‌پزشکی دارد. در بسیاری از موارد، چنین افکاری با احساس گناه، ناامیدی مطلق و تصور بی‌ارزشی خود همراه است؛ حتی اگر فرد درباره این افکار صحبت نکند، تغییر ناگهانی در رفتار یا گفتار او می‌تواند نشانه خطر باشد.

ناتوانی در مراقبت از خود

افراد مبتلا به افسردگی شدید، ممکن است در انجام کارهای روزمره مانند غذا خوردن، استحمام یا حفظ بهداشت شخصی دچار بی‌توجهی یا ناتوانی شوند. این وضعیت، می‌تواند نشانه‌ای از افت شدید انرژی و انگیزه باشد. گاهی حتی کارهایی ساده مثل بلند شدن از تخت یا لباس پوشیدن، برایشان سخت و غیرممکن به نظر می‌رسد. این نشانه‌ها به طور معمول، باعث احساس پوچی و بی‌هدفی در زندگی می‌شوند.

افسردگی شدید با علائم روان‌پریشی (سایکوز)

در این نوع، فرد ممکن است دچار توهم، هذیان یا باورهای غیرواقعی شود؛ حالتی بسیار جدی که نیازمند درمان فوری و تخصصی است. ممکن است فرد صداهایی بشنود یا چیزهایی ببیند که وجود خارجی ندارند یا باور کند که دیگران، قصد آسیب رساندن به او را دارند. این نوع افسردگی باعث اضطراب و ترس شدید شده و بدون درمان، ممکن است خطرناک شود.

به نقل از مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا (National Institute of Mental Health – NIMH):

درمان زودهنگام افسردگی، احتمال بهبودی کامل را تا ۸۰٪ افزایش می‌دهد.

چه زمانی برای علایم افسردگی شدید مراجعه به پزشک ضروری است؟

افسردگی شدید، به طور معمول بدون مداخله تخصصی خوب نمی‌شود؛ بنابراین شناخت زمان مناسب برای مراجعه به روان‌پزشک یا روان‌شناس، اهمیت زیادی دارد.

در ادامه، مواردی ذکر شده‌اند که نیاز به بررسی فوری توسط متخصص دارند.

وقتی علائم بیش از دو هفته به طول می‌انجامند

اگر احساس غم، بی‌انگیزگی یا خستگی روانی برای بیش از دو هفته ادامه پیدا کند و خوب نشود، مراجعه به پزشک برای تشخیص افسردگی و شروع درمان ضروری است. ادامه طولانی این وضعیت می‌تواند به کاهش شدید انگیزه، بی‌توجهی به مسئولیت‌ها و از دست دادن علاقه نسبت به زندگی منجر شود؛ حتی اگر علایم افسردگی شدید، خفیف باشند، مراجعه به متخصص می‌تواند از پیشرفت بیماری و بروز افسردگی شدید، جلوگیری کند.

زمانی که عملکرد روزمره شما مختل می‌شود

وقتی افسردگی باعث افت عملکرد در کار، تحصیل یا روابط اجتماعی می‌شود، نشان دهنده افزایش شدت علایم افسردگی شدید است و نیاز به مداخله روان‌درمانی یا دارویی دارد. در چنین شرایطی، فرد ممکن است تمرکز خود را از دست دهد و احساس بی‌ارزشی کند. تاخیر در مراجعه، می‌تواند باعث بروز مشکلات شغلی، خانوادگی و حتی اختلالات جسمی مانند خستگی مزمن یا اختلال خواب شود؛ بنابراین اقدام به موقع، اهمیت زیادی دارد.

وجود افکار خودکشی یا آسیب رساندن به خود

در صورت بروز افکار خودکشی، تمایل به مرگ یا احساس بی‌ارزشی، باید فورا به روان‌پزشک، اورژانس یا مراکز خدمات روانی مراجعه شود تا از آسیب احتمالی جلوگیری گردد. این وضعیت، از خطرناک‌ترین مراحل افسردگی محسوب می‌شود و نیازمند حمایت فوری خانواده و مداخله تخصصی است. گاهی فرد ممکن است این افکار را غیرمستقیم ابراز کند، مانند خداحافظی غیرعادی یا بخشیدن وسایل شخصی که باید، به عنوان زنگ خطر جدی در نظر گرفته شود.

وقتی علائم جسمی مزمن و بدون علت پزشکی مشخص هستند

در صورتی که فرد دچار دردهای مزمن، بی‌خوابی، تغییر اشتها یا خستگی مداوم باشد و پزشکان علت جسمی مشخصی پیدا نکنند، احتمال افسردگی بالا است و نیاز به بررسی روان‌پزشکی دارد. بسیاری از افراد در این مرحله تنها به دنبال درمان جسمی می‌روند؛ در حالی که منشا اصلی مشکل، روانی است. توجه به این ارتباط میان جسم و روان، می‌تواند روند تشخیص را سرعت داده و از مصرف غیرضروری داروهای جسمی، جلوگیری کند.

زمانی که افسردگی با سوءمصرف مواد یا مشکلات دیگر همراه است

اگر فرد برای مقابله با افسردگی، به سمت مصرف الکل یا مواد مخدر برود یا مشکلات اضطرابی و روانی دیگر نیز وجود داشته باشد، مراجعه به متخصص برای درمان هم‌زمان ضروری است. در چنین مواردی، درمان صرفا با دارو یا روان‌درمانی، به تنهایی کافی نیست و باید رویکردی ترکیبی در پیش گرفته شود. مداخله زودهنگام می‌تواند از اعتیاد، تشدید افسردگی و بروز آسیب‌های اجتماعی و خانوادگی پیشگیری کند.

افسردگی شدید: یک وضعیت اورژانسی چه نشانه‌هایی دارد؟

در برخی موارد، افسردگی شدید می‌تواند به یک وضعیت اورژانسی روانی تبدیل شود. نشانه‌هایی مانند افکار مکرر مرگ، تمایل به خودآزاری، کناره‌گیری کامل از اطرافیان یا از دست دادن ارتباط با واقعیت، نیازمند اقدام فوری و مراجعه به مراکز درمانی تخصصی هستند.

اقدامات فوری در صورت وجود افکار خودکشی

در صورت بروز افکار خودکشی، فرد نباید تنها بماند. تماس فوری با اورژانس، مراجعه به روان‌پزشک یا گفت‌وگو با نزدیکان برای دریافت حمایت عاطفی ضروری است. حذف وسایل خطرناک از اطراف فرد نیز، می‌تواند از آسیب احتمالی جلوگیری کند.

به کدام متخصص برای درمان افسردگی شدید مراجعه کنیم؟

انتخاب متخصص مناسب برای درمان افسردگی شدید، نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود دارد. نوع درمان ممکن است شامل دارودرمانی، روان‌درمانی یا ترکیبی از هر دو باشد. مراجعه به روان‌پزشک، روان‌شناس یا حتی پزشک عمومی، بسته به شدت علایم افسردگی شدید و شرایط فرد، می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای روند درمان باشد.

روان‌پزشک (متخصص اعصاب و روان)

روان‌پزشک متخصصی است که می‌تواند افسردگی را، از نظر بالینی تشخیص دهد و در صورت نیاز دارو تجویز کند. او اغلب درمان را با ارزیابی کامل وضعیت روانی شروع کرده و در کنار دارودرمانی، جلسات مشاوره یا درمان ترکیبی را برای بهبود پایدار، پیشنهاد می‌دهد.

روان‌شناس

روان‌شناس با استفاده از روش‌های گفت‌وگویی و رفتاردرمانی شناختی، به بیمار کمک می‌کند تا افکار منفی، اضطراب و احساسات مخرب خود را شناسایی و اصلاح کند. درمان روان‌شناختی اغلب در کنار دارودرمانی، باعث بهبود بلندمدت و کاهش احتمال عود افسردگی می‌شود.

پزشک عمومی (به عنوان اولین گام)

در مراحل اولیه، پزشک عمومی می‌تواند به عنوان نقطه شروع مناسب عمل کند. او با بررسی علایم افسردگی شدید و انجام آزمایش‌های لازم، احتمال وجود بیماری‌های جسمی مرتبط را رد کرده و بیمار را برای دریافت درمان تخصصی به روان‌پزشک یا روان‌شناس، ارجاع می‌دهد.

چرا برخی افراد در مراجعه به پزشک تاخیر می‌کنند؟

تاخیر در مراجعه به متخصص برای درمان افسردگی شدید به طور معمول، به دلایل مختلفی رخ می‌دهد که شناخت آن‌ها، می‌تواند به رفع موانع کمک کند. از جمله مهم‌ترین دلایل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انکار مشکل؛ بسیاری از افراد علائم خود را جدی نمی‌گیرند و تصور می‌کنند فقط گذرا است.
• شرم و نگرانی اجتماعی؛ ترس از قضاوت دیگران یا برچسب ضعف روانی مانع اقدام می‌شود.
• عدم آگاهی؛ برخی افراد از علائم افسردگی شدید یا ضرورت مراجعه به متخصص، اطلاع کافی ندارند.
• مشکلات مالی و دسترسی؛ هزینه درمان یا نبود دسترسی به متخصص مناسب باعث تاخیر می‌شود.
• ترس از درمان؛ نگرانی درباره داروها، عوارض یا فرایند روان‌درمانی نیز عامل دیگری است.

شناخت تفاوت‌ها و شدت علائم و درمان افسردگی خفیف و شدید، به انتخاب روش درمان مناسب و اقدام به موقع برای بهبود سلامت روان، کمک می‌کند. چه بسا افراد با انتخاب درمان افسردگی خفیف در خانه، دچار افزایش شدت افسردگی و یا بهبود شده اند!^{Signs of Severe Depression}

روش‌های درمانی موثر برای افسردگی شدید

افسردگی شدید، نیازمند رویکردهای درمانی تخصصی و هدفمند است تا علایم افسردگی شدید کم شود.

انتخاب روش درمان اغلب بر اساس شدت علایم افسردگی شدید، شرایط جسمی و روانی و سابقه بیمار انجام می‌شود.

به نقل از مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا (National Institute of Mental Health – NIMH):

ترکیب دارودرمانی و روان‌درمانی در درمان افسردگی شدید، نتایج پایدارتر و احتمال عود کمتری نسبت به هر روش به تنهایی دارد.

دارو درمانی در علایم افسردگی شدید

داروهای ضدافسردگی با تنظیم تعادل شیمیایی مغز، علائم افسردگی شدید مانند غم مداوم، اضطراب و بی‌انگیزگی را کاهش می‌دهند. مصرف منظم و تحت نظر روان‌پزشک، اثرگذاری و کاهش عوارض جانبی را تضمین می‌کند.

به نقل از دانشگاه هاروارد – مجله سلامت روان (Harvard Health Publishing):

افسردگی شدید در صورت عدم درمان، می‌تواند بر ساختار مغز اثر گذاشته و حجم هیپوکامپ را تا ۱۰٪ کاهش دهد.

روان‌درمانی (درمان‌های گفتاری)

درمان‌های گفتاری شامل رفتاردرمانی شناختی، مشاوره فردی و گروهی است که به بیمار کمک می‌کند افکار منفی، الگوهای رفتاری مخرب و اضطراب را شناسایی و مدیریت کند.

درمان‌های ترکیبی و مکمل

ترکیب دارودرمانی و روان‌درمانی اغلب بهترین نتایج را دارد. علاوه بر آن، تغییر سبک زندگی، ورزش، تغذیه مناسب و روش‌های مکمل مانند مدیتیشن یا مراقبه، به تقویت روند درمان کمک می‌کنند.^Depression

عواقب عدم درمان افسردگی شدید چیست؟

عدم درمان افسردگی شدید، می‌تواند تاثیرات جدی و طولانی مدتی بر زندگی فرد داشته باشد. این وضعیت تنها به غم و بی‌انگیزگی محدود نمی‌شود و می‌تواند، سلامت روان و جسم را به طور همزمان تحت تاثیر قرار دهد. از مهم‌ترین پیامدهای عدم درمان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. تشدید علائم روانی؛ احساس ناامیدی، اضطراب، خشم و بی‌ارزشی شدیدتر شده و توانایی فرد در مدیریت احساسات کم می‌شود.
2. اختلالات جسمی؛ افسردگی طولانی‌مدت ممکن است باعث اختلالات خواب، خستگی مزمن، تغییرات اشتها و دردهای مزمن شود.
3. کاهش عملکرد اجتماعی و شغلی؛ روابط خانوادگی، دوستانه و عملکرد شغلی یا تحصیلی مختل می‌شود و فرد دچار انزوا می‌گردد.
4. افکار خودکشی و خودآزاری؛ خطر خودکشی و آسیب به خود در این افراد بسیار بالاتر است و نیاز به مداخله فوری دارد.
5. افزایش مشکلات روانی دیگر؛ افسردگی درمان‌نشده می‌تواند باعث بروز اضطراب، اختلال وسواسی یا سوءمصرف مواد شود.

اقدام به موقع برای درمان افسردگی شدید، نه تنها از تشدید علایم افسردگی شدید جلوگیری می‌کند؛ بلکه شانس بازگشت به زندگی عادی را افزایش می‌دهد.

به نقل از انجمن روان‌پزشکی آمریکا (American Psychiatric Association):

افسردگی درمان‌نشده با افزایش خطر بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و مرگ زودرس مرتبط است.

نقش اطرافیان در تشخیص و کمک به فرد مبتلا

اطرافیان، نقش بسیار مهمی در تشخیص و حمایت از افراد مبتلا به افسردگی شدید دارند. اغلب فرد بیمار به دلیل انزوا، خجالت یا عدم آگاهی از وضعیت خود، به تنهایی اقدام به درمان نمی‌کند؛ بنابراین حضور خانواده، دوستان و همکاران می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند. اولین گام، شناسایی علایم افسردگی شدید است. اطرافیان باید به تغییرات رفتاری، خلقی یا جسمی فرد توجه کنند، مانند کناره‌گیری اجتماعی، بی‌انگیزگی، تغییرات خواب و اشتها یا افکار منفی مکرر.

سپس با حمایت عاطفی و شنیدن بدون قضاوت، فرد را تشویق کنند که به متخصص مراجعه کند؛ همچنین، ارائه اطلاعات صحیح درباره درمان افسردگی شدید و همراهی در جلسات روان‌درمانی یا پیگیری داروها، می‌تواند روند بهبود را سریع کند. ایجاد محیط امن، کاهش فشارهای روانی و نشان دادن صبر و همدلی، به فرد کمک می‌کند احساس تنهایی نکند و انگیزه برای درمان پیدا کند.

نقش اطرافیان در واقع، مکمل درمان تخصصی است و می‌تواند به پیشگیری از شدیدتر علایم افسردگی شدید و کاهش خطر خودآزاری کمک کند.^{Depression (major depressive disorder)}

سوالات متداول پیرامون علائم هشداردهنده افسردگی شدید را در ادامه مشاهده می کنید.

• علایم افسردگی شدید و زمان مراجعه: بسیاری از بیماران نمی‌دانند چه زمانی باید علایم افسردگی شدید را جدی بگیرند یا به پزشک متخصص مراجعه کنند. در این بخش، به مهم‌ترین پرسش‌ها و نکاتی که می‌تواند در تشخیص به‌موقع و درمان مؤثر نقش داشته باشد، پاسخ داده‌ایم.
• آیا هر احساس ناراحتی نشانه افسردگی شدید است؟ خیر، همه احساسات ناراحتی نشانه افسردگی شدید نیستند. غم و اضطراب گاه‌به‌گاه بخشی طبیعی از زندگی هستند. افسردگی شدید زمانی مطرح می‌شود که این احساسات پایدار، شدید و مانع انجام فعالیت‌های روزمره شوند و با علائم روانی، جسمی و رفتاری همراه باشند.
• چطور تفاوت افسردگی شدید و خستگی مفرط را تشخیص دهم؟ خستگی مفرط، ناشی از فشار فیزیکی یا ذهنی موقت است و با استراحت بهتر می‌شود؛ اما افسردگی شدید باعث بی‌انگیزگی پایدار، غم عمیق، کاهش تمرکز و اختلال در عملکرد روزمره می‌شود. ارزیابی توسط متخصص می‌تواند تشخیص دقیق را ممکن سازد.
• آیا افسردگی شدید بدون دارو قابل درمان است؟ در برخی موارد، روان‌درمانی، تغییر سبک زندگی، ورزش و روش‌های مکمل می‌توانند به بهبود کمک کنند؛ اما افسردگی شدید اغلب نیازمند ترکیب دارودرمانی و مشاوره تخصصی است تا اثرگذاری درمان، کامل و پایدار باشد.
• اگر کسی از اطرافیانم علائم افسردگی شدید دارد، چطور کمکش کنم؟ با گوش دادن بدون قضاوت، ارائه حمایت عاطفی و تشویق به مراجعه به روان‌پزشک یا روان‌شناس می‌توانید کمک کنید. همراهی در درمان، ارائه اطلاعات صحیح و ایجاد محیط امن، روند بهبود را سریع کرده و احساس تنهایی فرد را کاهش می‌دهد.

به نقل از سازمان جهانی بهداشت (World Health Organization – WHO):

افرادی که به موقع برای درمان افسردگی حاد اقدام می‌کنند، دو برابر بیشتر از سایرین به زندگی اجتماعی و شغلی طبیعی بازمی‌گردند.

تشخیص به موقع، کلید نجات از افسردگی شدید

افسردگی شدید، صرفا یک احساس غم یا ناراحتی ساده نیست؛ بلکه اختلالی جدی است که می‌تواند تمامی جنبه‌های زندگی فرد را، تحت تاثیر قرار دهد. درک تفاوت بین غم موقت و افسردگی بالینی، اولین گام برای تشخیص و درمان موثر است. علائمی مانند بی‌انگیزگی، تغییرات جسمی، کناره‌گیری اجتماعی و افکار خودکشی، هشدارهایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. مراجعه سریع به روان‌پزشک یا روان‌شناس، می‌تواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند.

درک و تشخیص علائم هشداردهنده افسردگی شدید می‌تواند تفاوت بین درمان به‌موقع و پیشرفت بیماری باشد. اگر علائم افسردگی شدید مانند بی‌خوابی، احساس پوچی یا افکار خودکشی در شما یا اطرافیانتان دیده می‌شود، لازم است فوراً از کمک تخصصی استفاده شود. مراجعه زودهنگام به روان‌پزشک می‌تواند مانع از گسترش علایم افسردگی شدید و حاد و بازگشت تعادل روانی شود.